Köpgina foydalanuvçilar eski noutbuklar va kompyuterlar haqiqiy oltin manbasiga aylanişi mumkinligiga işonadi. Internetda eski texnikadan qimmatbaho metallarni qanday ajratib oliş böyiça maslahatlar muntazam ravişda paydo böladi. Biroq, haqiqat unçalik ta’sirçan emas: qurilmalarda oltin bor, lekin juda oz.
Mutaxassislarning hisob-kitoblariga köra, eski noutbukda taxminan 0,1 gramm oltin bor, stol kompyuterlarida esa - 0,2 gramm. Hatto oltinning hozirgi narxlarida ham bu bitta qurilma içidagi qimmatbaho metallning narxi atigi bir neça dollarni taşkil etişini anglatadi.
Oltin elektronikada özining noyob xususiyatlari tufayli işlatiladi - u elektr tokini juda yaxşi ötkazadi va deyarli korroziyaga uçramaydi, şuning uçun u bosma platalar, ulagiçlar, kontaktlar va mikrosxemalarda qöllaniladi. Bu köp yillar davomida qurilmalarning barqaror işlaşini ta’minlaydi.
Bunda oltin yaxlit elementlar körinişida emas, balki juda yupqa qoplama yoki mikroskopik birikmalar körinişida bölib, uni ajratib oliş murakkab va köp mehnat talab qiladigan jarayon. Mutaxassislarning ta’kidlaşiça, uy şaroitida uni ajratib oliş deyarli ma’noga ega emas va sanoatda qayta işlaş maxsus uskunalarni talab qiladi.
Nazariy jihatdan oltinni ajratib oliş mumkin bölsa-da, amalda bu jarayon juda murakkab. 1 gramm oltin oliş uçun önlab, ba’zan esa yuzlab qurilmalarni qismlarga ajratiş kerak böladi.
Garçi uy şaroitida oltinni ajratib oliş ma’noga ega bölmasa-da, elektronikani qayta işlaş muhim soha bölib qolmoqda. Eski noutbuklarda nafaqat qimmatbaho, balki takroran işlatiş mumkin bölgan nodir metallar ham mavjud.
Sanoat miqyosida qayta işlaş iqtisodiy jihatdan özini oqlaydi: kompaniyalar minglab tonna elektron çiqindilarni qayta işlab, qimmatbaho materiallarni ajratib oladi va ekologiyaga bölgan yukni kamaytiradi.
Umuman olganda, eski noutbukda haqiqatan ham oltin bor, ammo u şunçalik kamki, mustaqil ajratib oliş özini oqlamaydi. Qurilmani qayta işlaşga topşiriş ança oqilona - bu ham xavfsiz, ham atrof-muhit uçun foydali.
