O‘zbekiston va Qozog‘iston yetakchilari Buxoroning tarixiy merosi bilan tanishdilar

Oliy martabali mehmonga ushbu noyob yodgorliklarning tarixi, me’morchiligi hamda Sharq ilm-fani, madaniyati va shaharsozligi taraqqiyotida tutgan o‘rni haqida batafsil ma’lumot berildi.

Tashrifning birinchi manzili – ko‘p asrlar davomida Buxoroning siyosiy va ma’muriy markazi bo‘lib xizmat qilgan Ark qal’asi bo‘ldi. Arxeologik va tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, qal’a uzoq vaqt davomida shakllanib kelgan va yaqin tarixdagi davrdan boshlab Buxoro hukmdorlarining qarorgohi bo‘lgan. Bugungi kunda Ark YuNESKO Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan Buxoro tarixiy markazining asosiy ramzlaridan biri va muhim qismi hisoblanadi.

Shundan so‘ng yetakchilar Markaziy Osiyoning eng ulug‘vor me’moriy majmualaridan biri Poi Kalon ansambliga tashrif buyurdilar. 1127 yilda bunyod etilgan mashhur Kalon minorasi majmuaning eng diqqatga sazovor obidasi bo‘lib, u asrlar davomida nafaqat Buxoro me’morchiligi namunasi, balki shaharning haqiqiy “tashrif qog‘ozi” bo‘lib xizmat qilgan.

Ansambl tarkibiga XVI asr boshlariga oid Kalon masjidi va Mir Arab madrasasi ham kiradi. Ushbu majmua haqli ravishda shayboniylar davridagi Buxoroning durdonalaridan biri hisoblanadi.

Qadimiy hovuz atrofida qurilgan Labi Hovuz majmuasi oliy martabali mehmonda katta taassurot uyg‘otdi. Majmua tarkibiga Ko‘kaldosh madrasasi, Nodir Devonbegi madrasasi va xonaqohi kiradi. Bu joy asrlar davomida mahalliy aholi, sayohatchilar va olimlarni o‘ziga jalb qiluvchi maskan bo‘lib kelgan hamda o‘rta asrlardagi Buxoroning o‘ziga xos muhitini bugungi kungacha saqlab qolgan.

Shuningdek, tashrif davomida xalq hunarmandchiligi va an’anaviy bezak san’ati namunalari, me’moriy obidalardagi naqshlarning o‘ziga xosligi namoyish etildi.

Oliy martabali mehmonga Buxoroning Buyuk ipak yo‘lidagi islom sivilizatsiyasining eng yirik ilm-fan, ta’lim va savdo markazlaridan biri sifatidagi ko‘p asrlik tarixi haqida so‘zlab berildi.

Ta’kidlash joizki, Buxoro butun mintaqa uchun muhim ma’naviy-ma’rifiy makon ham edi. Bu yerda o‘z vaqtida qozoq ziyolilari va ma’rifatparvarlarining ko‘plab taniqli namoyandalari tahsil olgan, bu esa xalqlarimiz umumiy tarixiy-madaniy merosining alohida sahifasini tashkil etadi. Xususan, qozoq adabiyoti, ma’naviyati va ijtimoiy tafakkuri rivojiga sezilarli hissa qo‘shgan Mashhur Jusup Ko‘peyev, Nurjon Naushabayev, Shortanbay Qanay o‘g‘li, Sultonmahmut To‘rayg‘irov va boshqalarning nomlari Buxoro madrasalari bilan bog‘liq.