Мен кузатиб келган вазиятга дангал баҳо беришни истайман: Фарғона вилояти ҳокими узр сўраши керакми? Жавобни жуда тезлик ва топқирлик билан бермайлик, аввало, бунгача билдирилган мулоҳазаларга тўхталишни лозим топиб, бирма-бир таҳлилга киришайлик.
Ҳоким ким ўзи?
Ҳоким (араб тилидан олинган) энг биринчи навбатда, қарор қабул қилувчи, бошқарувчи, деган маъноларни англатади. Шунингдек, қадимий араб луғатларида ҳимояловчи, (мол-мулк) эгалик қилувчи кишилар ҳам ҳоким деб эътироф этилган. Ўзбек тилининг изоҳли луғатида ёзилишича, ҳоким қадим даврдан шаҳар ва унинг атрофидаги қишлоқлар устидан олий ҳукмдорнинг амрини ўтказиш учун белгилаб қўйилган амалдор. Кейинчалик бу ном билан собиқ Туркистон ўлкасидаги айрим шаҳар ёки музофотларда чор ҳукуматининг сиёсатини ўтказиб келган амалдорга нисбатан қўлланган.
Мустақил Ўзбекистоннинг илк йилларида барча нарсани ўз номи ва миллий қадриятлар уйғунлигида аташ бошланди. Шундай қилиб, вилоят, шаҳар ва туманларда биринчи раҳбарлик лавозимида ишлайдиган шахсни ҳоким, деб атадик. Аммо, бу демократик ривожланиш йўлидан юз буриб, феодал ҳокимиятга қайтишимизни англатмайди. Бу номни амалга қайтиши бир зўравон хоҳласа, ўқитувчини уриши, ҳокимлар истаса ҳазор-баҳазор сўкиш, халқни қадрсиз қилиши учун эмас.
Ҳоким кимлигини соддароқ қилиб айтганда, у - халқнинг хизматкори. Ҳоким - халқ тўлаган солиқ ва тўловлар ортидан маош олиб, ишга ёлланган ишчи. У халқ ишонч билдирган кишининг ҳудудлардаги ёрдамчиси, миллат етакчиси сифатида сайланган шахснинг сиёсатини жойларда таъминлаш учун кафил бўлувчи амалдор.
Амалда қандай бўляпти?
Сайхунобод тумани собиқ ҳокими Эгамбердиев муштумзўрлик қилгани учун лавозимидан озод этилди, Андижон шаҳар ҳоким Раҳматуллаев эса сўконғичлиги учун жазога тортилди. Энди Фарғона вилояти ҳокими Ғаниев ўз вилоятдошларидан айримларини сўкди. У энди тошлоқликларни «ҳароми» деб таҳқирлаб, ҳажга юбормаслигини айтиб дўқ қилиши, ажратилган ёрдам пулини миннат қилгани учун узр сўраши керакмасми?
Маҳаллий «оқловчи журналистлар» унинг қаттиқўл ва тартибли раҳбар эканини минг бор таъкидлагани билан масаланинг аниқ моҳияти қуйидагича: у ҳар бир ҳаракати ва сўзи учун халқ олдида жавобгар. «
