Бир театрда навбатдаги спектакль бошланмасдан олдин, парда ортидан залга қараган актёрлардан бири гримхонага югуриб келади ва «қўрқманглар, ҳаяжонланманглар, биз улардан кўпмиз», дейди. Бу эски латифа. Янгисини «Сўғдиёна» – «Машъал» ўйинини телевизорда шарҳлаган Хайрулла Ҳамидов тўқиди – «стадионга ташриф буюрган мухлислар таркибини ҳам бемалол таништириб ўтса бўлади».
Худди мана шундай шароитда Суперлигага ўтиш ўйинлари бўлиб ўтди. Ўтган мавсумда юқори лигада ўйнаган «Сўғдиёна» ва ОТМК камтарона тарзда Про-лиганинг иккинчи ва учинчи жамоалари бўлган «Машъал» ва «Истиқлол» устидан ғалаба қозонишди. Жиззахликлар шу билан тўртинчи бор мана шундай ўтиш ўйинида қатнашишмоқда ва барчасида муваффақият қозонишган. Умуман, 2000 йилдан буён баъзида йил оралаб ўтказилиб келинаётган ўтиш ўйинларида доим юқори лигадан «тушган» клублар ғалаба қозониб, лигадаги ўринларини сақлаб қолишган.
Бу ўйинлар ўз ҳолича икки ҳолатни изоҳлаб беради. Биринчиси, мавсум бошида, аниқроғи, ўтган мавсум охирида Суперлига жамоалари сонини қисқартирган ташкилотчиларнинг «агар Суперлигадан кўпроқ жамоаларни пастга туширсак, Про-лига ҳам рақобатбардош бўлиб, кучаяди», деган иддаолари нотўғри эканини исботлайди. Иккинчиси, рақиблар ўртасида савия фарқининг катта экани, умуман бундай ўйинларни ўтказишдан мантиқ йўқлигини ҳам намоён этиб беради. Бу шубҳасиз. Хўш, ўтиш ўйинларини ўтказиш шартми?
Бирор бир лиганинг кучини, савиясини аниқлашнинг турли мезонлари бор. Масалан, етакчи клубларнинг халқаро майдондаги иштироки ёки чемпионликка курашувчи жамоаларнинг қанчалик кўплиги ва ҳоказо.
Яна бир ўзига хос ўлчов бор – ушбу лигадан қуйида бўлган лиганинг савияси. Яъни, ушбу лигага чиқиш учун курашувчи жамоаларнинг савияси қай даражада? Мавзуни сал аниқлаштирадиган бўлсак, Про-лигамизда Суперлига савиясидаги, Суперлига жамоалари билан таркиб, савия, бюджет жиҳатидан беллаша оладиган клублар борми? Жавобни биламиз. Албатта йўқ!
Афсуски, Ўзбекистонда бу икки лига орасида ер билан осмонча фарқ сақланиб қолмоқда. Суперлига клубининг бюджети бир неча баробар кўп. Суперлига клубларида сезиларли даражада савиялироқ футболчилар тўп суради. Ўзимизни алдаб нима қиламиз, ўтиш ўйинларидан олдин ҳам «Сўғдиёна» ва ОТМК рақибларини енгиб, лигада қолишларини ҳаммамиз билиб тургандик.
Шу ерда бир парадоксал фикр айтмоқчиман. Суперлига ва Про-лига савияси ўртасида жуда катта фарқ бор экан, демак ўтиш ўйинини ўтказишдан мантиқ йўқ. Аслида «Сўғдиёна» ёки ОТМК (ёки иккаласи) биринчи лигага тўғридан-тўғри тушиб кетиб, «Машъал» ва «Истиқлол» (ёки улардан бири) Суперлига йўлланмасини қўлга киритиш керак эди. Қизиғ-а, Суперлига жамоаларининг пастдагилардан кучли эканини айтиб туриб, нега «Машъал» Суперлигада қатнашиши керак эди, деяпман?
