Ўзбекистон | 08:11 / 17.03.2021
14026
2 дақиқада ўқилади

Кластерлар соҳасидаги тизимли муаммолар айтилди. Улардан бири - фермерларнинг мажбурий тартибда бириктирилиши

Вазирлар Маҳкамасининг “Агросаноат кластерлари мақоми ва уларнинг фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисида”ги қарори лойиҳаси эълон қилинди.

Жорий йилнинг 1 январ ҳолатига кўра, республика бўйича жами 345та агросаноат кластерлари мавжуд бўлиб, уларга жами 1 млн 201 минг гектар ер майдонлари бириктириб берилган.

Маълум қилинишича:

  • пахта-тўқимачилик кластерлари - 97та, бириктирилган ер майдони 927 068 гектар;
  • ғаллачилик кластерлари 77та, бириктирилган ер майдони 142 800 гектар;
  • мева-сабзавотчилик кластерлари 147та, бириктирилган ер майдони 122 394 гектар;
  • шоличилик кластерлари 16та, бириктирилган ер майдони 8 060 гектар;
  • бошқа кластерлари 8та, бириктирилган ер майдони 1 150 гектар.

Таъкидланишича, амалда фаолият юритаётган кластерлар таҳлили соҳада қуйидаги тизимли муаммолар мавжудлигини кўрсатган:

  • соҳани тартибга солувчи ягона норматив-ҳуқуқий ҳужжат мавжуд эмас;
  • кластерлар ҳуқуқий мақоми норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда назарда тутилмаган;
  • кластерлар ташкил этиш, уларни танлаб олиш мезонлари, шунингдек, уларга ерларни ажратишнинг ягона ва шаффоф механизмлари мавжуд эмас;
  • фермерларнинг кластерларга мажбурий тартибда бириктирилиши натижасида нотенг шартномавий муносабатлар шаклланган, фермерларда ўз маҳсулотларини сотишда харидорни танлаш имконияти мавжуд эмас;
  • кластерлар ерларини олиб қўйиш ва фаолиятини тугатиш, фермерлар билан тузган шартномаларини бекор қилиш қонунчиликка зид маъмурий усуллар орқали ҳал этилмоқда;
  • кластерлар мажбуриятлари бажарилиши ва инвестиция лойиҳалари амалга оширилишини мониторинг қилиш механизми мавжуд эмас;
  • инвестицион мажбуриятлар бажарилмаслиги орқали ерлари олиб қўйилиши натижасида ерга амалда киритилган инвестицияни қайтаришда юзага келадиган муаммолар ечими мавжуд эмас;
  • кластер мақомини олганлик учун тадбиркорларни рағбатлантириш механизмлари мавжуд эмас, масалан, солиқ имтиёзлари ёки давлат бюджети маблағлари ҳисобидан муҳандислик-коммуникация объектларини ўрнатиш ёхуд ерларни ажратиш;
  • амалдаги қонунчиликда мавжуд кластерлар учун ягона солиқ имтиёзлари мавжуд эмас.

Қарор лойиҳасида агросаноат кластерлари мақоми ва улар фаолиятини ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш назарда тутилмоқда.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров

Мавзуга оид