Kun.uz Тошкент шаҳри дренаж тизимидаги муаммоларнинг келиб чиқиш сабаби, ечимларини таҳлил қилиш мақсадида шаҳарсозлар Темур Аҳмедов ва Искандар Солиев билан суҳбатлашди. Мутахассислар дренаж ҳақида гапирар экан, унинг сув хўжалиги тизимидек бошқарилиши кераклигини va ва бунинг учун эса шаҳар бош режаси бўлиши шартлигини айтмоқда.
– Дастлаб дренаж тизими нима экани ва у қандай йўлга қўйилиши, қандай ишлаши кераклиги ҳақида гаплашсак. Муаммонинг кўламидан келиб чиқсак, дренаж фақат ариқ ва лотоклардан иборат эмас, шундайми?
Темур Аҳмедов: Тўғри, худди шундай. Фақатгина дренаж тизимини эмас, умумий сув экотизими ҳақида гапириш керак. Бизда яшил зона, дарахтлар, кичкина ариқлар, ҳовуз ва катта ариқлар бўладими – буларнинг ҳаммаси 2 минг йилдан бери мавжуд тизим ҳисобланади. Одамлар 2 минг йилдан бери бор бўлган сув тизимини бошқариб келган. Шунинг учун улар қишлоқ хўжалиги билан ҳам шуғуллана олган.
Бунда фақатгина сувни бир жойдан, бошқа жойга олиб бориш эмас, балки унинг ерга шимилиб кетиши, ўсимликларга етиб бориши ҳам инобатга олинади. Мана шу жиҳатлар ҳисобга олинсагина, тизим яхши ишлайди. Шу cабабли ҳам бу дренаж тизими эмас, балки умуман сув хўжалиги тизими ҳисобланади.
Менимча, ёғингарчиликдан кейин қайсидир жойда сув йиғилиб қолганига эътибор қаратиш нотўғри. Албатта, ўша йиғилган сувни насос билан чиқариб ташласа бўлади, лекин нима учун бу сув келаётгани, уни қаерга йўналтириш кераклиги, ўзи сувнинг айнан шу ҳудудга йиғилиши тўғрими каби саволларга жавоб берилиши керак, муаммонинг таг сабабларини ўрганиш керак бўлади.
Искандар Солиев: Ирригация-дренаж тизимидаги сув йўлларни уч хил тоифалаш мумкин: магистрал йўллар (Солар, Анҳор, Чиғатой), ўртача боғловчи ариқлар ва кичик сув йўллари.
Муаммонинг кўламига назар ташланса, олдинги йилларга нисбатан сув тошадиган нуқталар сони ортиб бормоқда. Эътибор берилса, сув тошиши кўпроқ янги қурилаётган ҳудудларда бўляпти. Илгари ўша ҳудудлар сув сингиб кетадиган жойлар бўлган. Янги қурилишлар ҳисобига у жойлар ҳам бетонлашяпти, асфальтлашяпти. Лотокларнинг эса интеграцияси йўқ, аслида сув кетадиган жойлар бир-бирига боғланган бўлиши ва сув қаердандир чиқиб кетиши керак. Шунақа ўйламасдан лойиҳалаш давом этса, муаммолар кўпайиб бораверади.
— Тошкент шаҳар янги ҳокими Шавкат Умрзоқов Kun.uz’га берган интервьюсида дренаж муаммоларига қурилишлар сабаб бўлаётганини, қайсидир маънода аҳолининг айбдорлигини
