Ҳаммаси нимадан бошланади?

«Уотергейт» — АҚШ пойтахтидаги бинолар мажмуаси. У ерда меҳмонхоналар, квартиралар, дўконлар ва офислар жойлашган. 1972 йил 17 июн куни полиция Демократик партия штаб-квартираси жойлашган Вашингтондаги ушбу мажмуага яширин тарзда кирган беш кишини ҳибсга олади. Уларнинг ёнидан иккита кичкина микрофондан ташқари бинога кириш учун калитлар тўплами ва 5300 доллар нақд пул топилади. 

Ўтган асрнинг 70-йилларидаги «Уотергейт мажмуаси». Фото: Марион С. Трикоско

Тергов давомида ҳибсга олинганлардан бири Жеймс Маккорд президент Ричард Никсоннинг сайлов комиссияси ходими экани, шунингдек, у яқин ўтмишда Марказий разведка бошқармасида фаолият олиб боргани аниқланади. Қолганлари эса Майамидан келган кубалик муҳожирлар эди.  

Босқинчилар эшитиш мосламаларини ўрнатишга, шунингдек Демократик партиянинг муҳим ҳужжатларини ўғирлаб олиб нусхалашга уринган. Баъзи маълумотларга кўра, улар президент Никсоннинг сиёсий рақиби, Демократик партиядан президентликка номзод Жорж МакГоверннинг ёзишмаларини суратга олишган. Ишни тергов қилиш ФҚБ директори ўринбосари Марк Фелт бошчилигидаги махсус тузилган гуруҳга топширилади.

Босқинчилик дастлаб якка тартибдаги ҳодиса сифатида қабул қилинган, аммо кейинги текширувларда Президентни қайта сайлаш қўмитаси (CRP) аъзолари ва Никсон маъмуриятидаги юқори мартабали амалдорлар томонидан амалга оширилган кенг қамровли ноқонуний ҳаракатлар тўри аниқланади. Шундай қилиб калаванинг учи Оқ уй томонга етаклар эди.

Қайд этилишича, 1972 йил 27 январда Президентни қайта сайлаш қўмитасининг (CRP) молиявий маслаҳатчиси Гордон Лидди, CRP раиси вазифасини бажарувчи Жэб Стюарт Магрудер, бош прокурор Жон Митчел ва президент маслаҳатчиси Жон Дин Демократик партияга қарши кенг қамровли ноқонуний фаолиятни амалга ошириш режасини ишлаб чиқади. Дастлаб, бу режа реаликка тўғри келмаслиги ва мураккаб иш экани таъкидланади. Икки ой ўтгач, режанинг қисқартирилган версияси тасдиқланади, жумладан, Вашингтондаги «Уотергейт» мажмуасидаги Демократик миллий қўмитанинг штаб-квартирасидаги сайловолди ташвиқот ҳужжатларини суратга олиш ва телефонларга тинглаш мосламаларини ўрнатиш.

Шу тариқа, президент Ричард Никсоннинг истеъфосига сабаб бўлган можаро бошланди. Бу Америка ички сиёсати тарихидаги энг шов-шувли воқеа эди.

«Уотергейт иши» дастлаб Ричард Никсоннинг сиёсий фаолиятига таъсир кўрсатмаган ва 1972 йил ноябрида у АҚШнинг 37-президенти сифатида қайта сайланади.