Ўзбекистонлик ўқувчилар илк марта иштирок этган PISA натижалари эълон қилинди

2-йўналиш ўқиш саводхонлиги бўйича ўзбекистонлик ўқувчилар 336 балл билан 80-ўринни эгаллаган. Ўзбекистонга ўхшаш энг паст натижаларни Косова, Иордания, Марокаш ва Камбоджа ўқувчилари кўрсатган.

Ўқиш саводхонлиги бўйича ҳам энг юқори натижани 543 балл билан Сингапур кўрсатган. Ундан кейин Иордания, Япония, Корея ва Хитой Тайпеи ўрин олган.

3-йўналиш табиий фанлар саводхонлиги бўйича Ўзбекистон 355 балл билан 80-ўринни эгаллаган. Бу йўналишда Сингапур 561 балл билан биринчи ўринда турган бўлса, ундан кейин Япония, Макао (Хитой), Хитой Тайпеи ва Корея ТОП 5 таликка кирган. Энг ёмон натижа кўрсатган 5 та мамлакат қаторига эса 360 балл билан Доминикан Республикаси ундан кейин Косова, Филиппин, Ўзбекистон ва охирги ўринда Камбоджа турибди.

Умумий балларда пастлаш кузатилган

Умуман олганда PISA тестларининг 2022 йилги натижалари 3 йўналишда ҳам ўқувчиларнинг ўртача билими орқага кетганини кўрсатади. Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ)га аъзо мамлакатларнинг 25 фоиз ўқувчиси математика, ўқиш ва табиий фанлар саводхонлиги бўйича паст натижа кўрсатган. Бу кўрсаткич ИҲТТга аъзо бўлмаган давлатларда бундан ҳам ёмонроқ. Шундай 18 мамлакат ўқувчиларининг 60 фоизи 3 та фан бўйича ҳам ўта паст балл олишган.

Умумий натижаларга кўра, 2022 йил учун ўртача баллар – математика бўйича 472, ўқишда 476 ва табиий фанларда 485 баллга тенг бўлган.

Ўзбекистонлик ўқувчилар натижалари

Математика, табиий фанлар ва ўқиш саводхонлиги бўйича билимлар 6 та даражага бўлиб ўлчанган. Учала йўналишда ҳам бирорта ўзбекистонлик ўқувчи 5- ёки 6-даражадаги натижани қайд эта олмаган:

Математик саводхонлик бўйича:

• 14,4 фоиз ўқувчи – 2-даража
• 4,2 фоиз ўқувчи – 3-даража
• 0,7 фоиз ўқувчи – 4-даража

Ўқиш саводхонлиги бўйича:

• 12,2 фоиз ўқувчи – 2-даража
• 1,8 фоиз ўқувчи – 3-даража
• 0,1 фоиз ўқувчи – 4-даража

Табиий-илмий саводхонлик бўйича:

• 16,5 фоиз ўқувчи – 2-даража
• 2,2 фоиз ўқувчи – 3-даража
• 0,1 фоиз ўқувчи – 4-даража

Мактабларнинг катта қисми марказлашган

Натижалар эълон қилингач, Ўзбекистон натижалари ҳақида жамоат фаоллари ўз муносабатларини билдирди.

Иқтисодчи Беҳзод Ҳошимов PISA хулосаларига таяниб, ўқувчиларнинг фанлар бўйича юқори саводхонликка эга бўлиши мамлакатнинг қанчалик бойлигига ҳам боғлиқлигини айтган.

“Мамлакат қанча бойроқ бўлса — 15 ёшли ўқувчиларнинг математик қобилияти, ўқиш қобилияти ва илм-фанни билиш қобилияти баландроқ бўлади”, – деб ёзган у.

Шунингдек, Ҳошимов ўқувчилар натижаларига эътибор қаратар экан, минимал (2-даражали) ўқиб матнни тушунадиган ўқувчилар фоизи хавотирли эканини ёзган.

“Ҳа, тўғри ўқидингиз, атиги 14 фоиз 15-ёшли ўқувчилар, “ўртача узунликдаги матндаги асосий ғояни аниқлай олади, равшан аниқланган, лекин баъзан мураккаб критерийлар асосида маълумот топа оладилар ва агар равшан қилиб кўрсатилса, матннинг мақсади ва шакли ҳақида фикр юрита оладилар”. Бу дегани, 86% ўқувчиларимиз буни уддалай олмайди”, – деб ёзган у.

Иқтисодчи ўқувчиларнинг бундай ёмон натижа кўрсатишига Ўзбекистондаги 90 фоиз мактабларда таълим марказлашганини ҳам сабаб қилиб кўрсатган.

Жамоат фаоли Исроил Тиллабоев эса илк бор қатнашган барча давлатларда бундай натижа кузатилишини айтиб, бундан фожиа ясамасликни ёзган.

“Аниқ режа асосида дарсларни ташкил этиб, кейинги имтиҳонда юқорига чиқишга ҳаракат қилиш керак”, – деган у.