“20 минг тадбиркор – 500 минг малакали мутахассис” дастури қандай ишлайди?

29 январ куни Сенатнинг Бюджет ва иқтисодий ислоҳотлар масалалари қўмитасида Ўзбекистон Республикасининг “Солиқ кодексига қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги қонуни муҳокама қилинди. Сенаторлар қонун билан жорий этилаётган “20 минг тадбиркор – 500 минг малакали мутахассис” дастурини ҳам кўриб чиқди.

Унга мувофиқ, тадбиркорлик субъектлари томонидан яратилган янги иш ўринлари сонидан келиб чиқиб, уларга солиқ имтиёзлари жорий этиляпти.

Иқтисодиёт ва молия вазирлиги департамент директори ўринбосари Умид Ҳамроев Kun.uz мухбирига берган интервюсида дастур орқали тадбиркорлар эга бўладиган имтиёзлар борасида гапириб берди.

— Дастурга кимлар аъзо бўла олади?

— 93-сонли президент фармони билан камбағалликни қисқартиришга қаратилган нормалар киритилмоқда. Унга кўра, 20 минг тадбиркор томонидан 500 минг иш ўрни яратилиши керак. “20 минг тадбиркор – 500 минг малакали ишчи” деган платформа (дастур) яратилади. Тадбиркор бу дастурга аъзо бўлади. Дастурга 2 йил давомида фаолият юритиб келаётган ва давлат улушига эга бўлмаган тадбиркорлик субъектларигина аъзо бўла олади. Айтиш керакки, бу дастурга аъзолик ихтиёрий бўлиб, унга ишчи ўринларини яратиш мақсадида аъзо бўлган тадбиркорлар маълум солиқ имтиёзларига эга бўлади.

– Қандай имтиёзлар бериляпти?

– Барча солиқлардан (ҚҚС ва жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғидан ташқари) бир йилгача тўлов таъминотларисиз, фоизларсиз бўлиб бўлиб тўлаш имконияти берилади. Дастурга аъзо бўлган тадбиркорларга солиқларни бўлиб тўлаш имконияти қуйидаги категориялар миқёсида берилади:

• 51 тадан 100 тагача иш ўрни яратса, 3 ойгача;
• 101 тадан 200 тагача иш ўрни учун 6 ойгача;
• 200 тадан зиёд ишчи ўрни учун 12 ойгача.

Яна бир имтиёз бор. Бунда тадбиркор “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри”га кирадиган фуқароларни ишга олса ва бу тоифадаги ходимлар умумий ходимлар сонининг 20 фоизини ташкил қилса, мол-мулк ва ер солиғидан имтиёз бериляпти. Бу имтиёз шундан иборатки, реестрга кирадиган фуқаролар учун:

• 51 тадан 100 тагача иш ўрни яратса, мол-мулк ва ер солиғининг 50 фоизини тўлайди (шунда мол мулк ва ер солиғининг 50 фоизини тўлашдан озод бўлади);
• 101 тадан 200 тагача иш ўрни учун 25 фоизини тўлайди;
• 200 тадан ортиқ иш ўрни яратса, бу солиқларни тўлашдан тўлиқ (100 фоиз) озод бўлади.

Аммо бунда муҳим шарт бор, ишчи тадбиркор қўлида камида 1 йил давомида узлуксиз ишлаган бўлиши ва унга меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1 баробаридан кам бўлмаган иш ҳақи (бугунги кунда 1 млн 50 минг сўм) ҳисобланган бўлиши керак. Яъни тадбиркор фуқарони бир кунга ишга олиб, имтиёздан фойдаланиб олмаслиги керак. Ҳақиқатан ижтимоий ҳимояга муҳтож фуқарони иш билан таъминлаган бўлиши лозим.

Бундан ташқари, 93-сонли фармонда яна бир қатор имтиёзлар бор. Агар тадбиркор “Ижтимоий ҳимоя ягона реестри”га кирган фуқароларни ишга олса, ҳар бир шундай ишчи учун жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғи (БҲМнинг 2 баробаридан ошмаган миқдорида) тадбиркорга қайтариб берилади. Шунингдек, ижтимоий солиқни 50 фоизгача пасайтирилган ставкада тўлайди.

Агар тадбиркорларда платформага қандай аъзо бўлиш борасида саволлар бўлса, Савдо-саноат палатасининг ҳудудий бўлимларига мурожаат қилишлари мумкин.

Ушбу норма бугунги кунда Олий Мажлис Қонунчилик палатаси томонидан қабул қилинган, Сенат маъқуллаганидан кейин президент имзолагач, тўлиқ амалиётга жорий этилади.

Дастурга қандай қилиб аъзо бўлиш мумкинлиги борасида Савдо-саноат палатаси бошқарма бошлиғи Дилмурод Ҳамроев гапириб берди.

— Тадбиркорларимиз ўзларининг шахсий кабинетлари орқали ариза беради. Ариза келиб тушганда фақат 2 та мезонга эътибор қаратилади:

• Тадбиркорлик субъекти 2 йил давомида фаолият юритаётган бўлиши керак.
• Тадбиркорлик субъектида давлат улуши бўлмаслиги керак.

Мезонларга тўғри келган тадбиркорнинг аризаси қабул қилинади. Ариза иловасида тадбиркор қайси муддатда нечта иш ўрни яратиши борасида маълумот бериши керак. Ушбу графикка асосан ҳудуддаги ҳоким ёрдамчилари бевосита жойига чиқиб лойиҳани ўрганади. Ўрганиш натижалари асосида хулоса берилади. Ижобий хулоса олган тадбиркорлар ва туман ҳокимларининг биринчи ўринбосарлари ҳамда туман ҳокимлари томонидан шартнома имзоланади.

Шундан кейин Адлия вазирлигининг туман бўлимлари томонидан ҳуқуқий экспертизадан ўтганлик тўғрисида хулоса берилади. ССП томонидан сертификат тақдим этилади ва тадбиркор дастур иштирокчисига айланади. Шундан кейин тадбиркорлар иш ўрни яратиб, имтиёзлардан фойдаланиши мумкин бўлади.

Мадина Очилова суҳбатлашди.