Агар авиация тарихига назар ташланса самолётлар вертолётлардан анча аввал пайдо бўлганини ва одамнинг оғирини енгил қила бошлаганини кўриш мумкин.

Бироқ дунёдаги илк вертолётлар чизмаси ҳам 20-аср бошларига бориб тақалади. Шунчаки, ўрнидан қўзғалувчи ва тикучар вертолётлардан кўра, аввал анча масофага ҳаракатланиб бориб, сўнг парракли двигателлар ва қанотлар ёрдамида ҳавога кўтариладиган транспортни ясаб чиқиш осонроқ бўлган.

Шу сабабли дунёдаги илк вертолётлар илк самолётлар ясалгандан сўнг орадан қарийб 50 йил ўтгач тайёрланди. Бунда рус олими, умрининг асосий қисмини Америкада ўтказган Игор Сикорскийнинг ҳиссаси катта.

Айтганча, Сикорскийнинг ўзи учувчи бўлган ва бошида самолётлар лойиҳасини тайёрлаган. АҚШга кўчиб ўтганидан сўнг вертолётлар тайёрлаш ишларига жиддий киришган.

Сикорский биринчи вертолёт билан парвоз қилмоқда.

Туғма авиаконструктор

Игор Сикорский 1889 йилда Россия империясида, Киев шаҳрида шифокор профессор оиласида туғилган. Игор ёшлигидан турли техникаларга қизиқади. 12 ёшида у тикучар аппарат моделини ясашга муваффақ бўлади.

Игорнинг акаси денгизчи эди, шу сабабли у ҳам 1903 йилда Петербургдаги Денгиз мактабига ўқишга киради. Бироқ кўп ўтмай у мактабни ташлайди ва муҳандислик соҳасига қизиқиб қолади.

Сўнг Францияга кетади ва бир муддат Дювинио де Ланнодаги техника мактабида ўқиб, авиаконструкторликни ўрганади. 1907 йилда у Россияга қайтади ва Киев политехника институтида ўқий бошлайди.

1908 йилда Игор отаси билан Германияда дам олаётганида газеталар Ака-ука Райтларнинг учувчи қурилмаси ва граф Цеппелиннинг илк дрижабли парвози ҳақида хабар беришади. Шундан сўнг Игор тикучар учувчи аппаратлар ясашга аҳд қилади.

У Германиядан ўзи билан бирга 25 от кучига эга бўлган “Анзани” двигатели билан қайтади. Сўнг ҳовлисидаги устахонасида вертолёт ясашга киришади.

Унинг илк вертолёти тайёр бўлганда Сикорский уни учира олмайди. Вертолётнинг парраклари бор кучи билан айланади, бироқ қурилмани ҳавога кўтара олмайди. Шундан сўнг қурилманинг вазнини енгиллатиш, двигател кучини ошириш бўйича ишлайди.

1909 йил кузда Сикорский Парижга боради ва у ерда аэродромда ташкил этилган конструкторлар тўгарагида ўқийди. Қайтишда 25 ҳамда 15 от кучига эга иккита двигател олиб келади. 2010 йил баҳорида унинг иккинчи вертолёти тайёр бўлади.