Greenpeace: НАТО ҳарбий жиҳатдан Россиядан сезиларли даражада устундир

Президент Владимир Путин даврида Москва қурол-яроғини оширганига қарамай, НАТО давлатлари ҳарбий жиҳатдан Россиядан устунлигича қолмоқда. Бу ҳақда 11 ноябр, душанба куни эълон қилинган Greenpeace ноҳукумат экологик ташкилоти топшириғи билан ўтказилган тадқиқотда айтилади. «Иккала томон ўртасидаги тенглик фақат ядро қуроли соҳасида мавжуд», дейилади тадқиқотда.

Унинг муаллифларига кўра, ушбу афзалликдан келиб чиққан ҳолда, ижтимоий соҳа, таълим ёки атроф-муҳитни ўзгартириш каби бошқа муҳим соҳалар учун етарли маблағ йўқлигида ҳарбий харажатларни янада ва доимий равишда ошириш зарур деган хулосага келиш мумкин эмас.

Россия кўп жиҳатдан орқада

Тадқиқот олти параметрни, жумладан, ҳарбий харажатларни солиштиради: НАТО давлатлари ҳозирда ўз қуролли кучларига Россиядан қарийб ўн баравар кўп маблағ сарфламоқда (1,19 триллион доллар ва 127 миллиард доллар). Ҳатто АҚШ харажатларини ҳисобга олмаган ҳолда ва сотиб олиш қобилиятидаги фарқни ҳисобга олмаса ҳам, НАТО фойдасига сезиларли устунлик сақланиб қолмоқда.

Замонавий қурол тизимлари ҳақида гап кетганда, НАТО Россиядан камида уч баробар устундир. «Масалан, НАТО мамлакатларида 5406 та жанговар самолёт (шу жумладан Европада 2073 та), Россияда эса атиги 1026 та самолёт бор», — дейилади тадқиқотда. Фақат стратегик бомбардимончилар сони бўйича Россия Федерацияси деярли Қўшма Штатларга етиб олади (129 га қарши 140). Бундан ташқари, Москва кўплаб қурол-яроғлар бўйича технологик жиҳатдан НАТОдан сезиларли даражада орқада қолмоқда. Келгуси ўн йилликда бу бўшлиқ бартараф этилиши даргумон

НАТО ҳарбий хизматчилар сони ва жанговар ҳаракатларга тайёрлик даражаси бўйича ҳам Россиядан олдинда. НАТО давлатлари глобал қурол сотиш бозорида ҳукмронлик қилади, умумий савдонинг 70 фоиздан ортиғи улар ҳиссасига тўғри келади.

Тадқиқотчилар: Қуролларни назорат қилиш ташаббуслари зарур

Тадқиқот муаллифларининг фикрича, қуролланиш пойгасини давом эттиришдан мантиқ йўқ. Олимларнинг таъкидлашича, НАТОнинг мавжуд анъанавий устунлиги ва Россия томонининг ядровий кучайиш потенциали, «ҳеч бўлмаганда Европада ишончни мустаҳкамлаш ва тегишли ҳарбий имкониятларни синаб кўриш учун қурол назорати ташаббусларини тайёрлаш учун ишлатилиши мумкин».

Ҳисобот муаллифларининг фикрича, биринчи қадам Россия Федерацияси ва Қўшма Штатлар ўртасидаги Стратегик ҳужум қуролларини янада қисқартириш ва чеклаш чора-тадбирлари тўғрисидаги шартномани (СҲҚ-III) сақлаб қолиш бўлиши керак, бу Шарқ ва Ғарб давлатлари ўртасида ядровий қуроллар устидан назоратнинг сўнгги таянчи ҳисобланади.

Шу билан бирга, 2023 йил 21 февралда Россия президенти Владимир Путин Федерал мажлисга йўллаган мурожаатида Россиянинг шартномадаги иштирокини тўхтатганини эълон қилди ва 2023 йил 28 февралда СҲҚ-III ни тўхтатиб туриш тўғрисидаги федерал қонунни имзолади.