Агар автосаноат тарихига қаралса, илк юк автомобиллари енгил автомобиллар билан бир хил пайтда тайёрлана бошланганини кўриш мумкин.

Жумладан, 1896 йилда Готтлиб Даймлер биринчи юк ташувчи транспортни ясаб чиқади. У двигател билан жиҳозланган тиркама кўринишида бўлган. Кейинчалик енгил юк автомобиллари тайёрлана бошланади.

Дунёдаги биринчи оғир юк автомобили 1923 йилда Карл Бенцнинг корхонасида тайёрланган. У дизелда ҳаракатланган.

Ўша пайтларда дунё бўйлаб юклар асосан темирйўл ва орқали ва кемаларда ташилган. Кейинчалик, иккинчи жаҳон уруши арафасида юк автомобиллари бирмунча кўпайди ва турли мамлакатларда юкларнинг бир қисми уларда ташила бошланди.

Юк автомобилларининг мукаммаллашиши ва уларда юк ташишнинг ортиши Иккинчи жаҳон урушидан кейин бошланади. Талаб ортгач турли компаниялар ўзлари ишлаб чиқараётган юк автомобилларини мукаммаллаштира бошлашади.

Масалан, двигателлар кабина остига жойлаштирилади. Бунда ҳайдовчига шовқин камроқ эшитиладиган бўлади. Двигателлар қуввати оширилади ва натижада юк автомобиллари кўпроқ юк кўтариш имкониятига эга бўлишади.

Шунингдек, 1970-80 йилларга келиб кабинада ҳайдовчи учун қулайликлар қилинади. Ихчам совиткич, музлаткич ўрнатилади. Ётоқхона қўшилади.

Шунга яраша дунё иқтисодиёти кескин ривожланади ва натижада юк автомобилларида ташувлар ҳажми ортиб боради.

Ҳатто дунёда жуда кўп юк орта оладиган супер танкерлар ва бошқа йирик кемалар қурила бошлаганда ҳам юкларни юк автомобилларида ташиш ҳажми пасаймайди.

Маълумотларга кўра, сўнгги 10-15 йилда дунё бўйлаб барча юкларнинг 40 фоизи юк автомобиллари орқали ташилмоқда.

Жумладан, 2022 ва 2023 йилларда дунё бўйлаб юкларнинг 41 фоизи юк автомобилларида, 32 фоизи кемаларда, 23 фоизи темирйўллар орқали, 4 фоизи ҳаво транспорти орқали ташилган. Прогнозларга кўра, кейинги 5-6 йилда ҳам бу кўрсаткичлар ўзгармайди.

Юк автомобилларида юк ташиш ҳажми мўътадил турар экан, уларни ишлаб чиқариш ҳам ортиб бормоқда. Бугун бу соҳада дунё бўйлаб юзга яқин брендлар ўртасида кескин рақобат кетмоқда.

Қуйида дунёдаги юк автомобиллари ишлаб чиқарувчи йирик компаниялар ҳақида маълумот берамиз.

Daimler Group