Iste'fo zarur

Ikkinçidan. Öşa paytda biz faqat Eron va Koreyaga yutqazgan, oldinda yana bir davra öyinlari kutib turgan edi. Hozir esa, ahvol yanada badtarroq, öşa taassurotga Suriyadan uçralgan mağlubiyat va Erondagi mazmunsiz, mazasiz öyin qöşildi.

Uçinçidan, yozilayotgan fikrlar ölçov yoki prinsip emas, vaziyatga qarab, ta'sir etuvçi omillarga qarab özgarib turişi tabiiy va şart. Aytaveraman ham, qaytaveraman ham.

Va eng asosiysi, hozirda terma jamoamiz uçun juda ham qulay imkoniyat yuzaga keldi – biz öz öyinlarimizni yutib va hatto öşa ikki öyindan birini yutib ham, jahon çempionatiga töğridan-töğri yöl olişimiz mumkin. Bu pallada imkoniyatlardan maksimal foydalanişimiz va har qanday noqulayliklarni çetga çiqarib, ayni paytda eng kerakli qarorlarni qabul qilişimiz kerak.

Xullas. Turnir davomidagi iste'fo ikki turli böladi. Birinçi holat – boş murabbiy va futbolçilar örtasidagi muloqotga putur yetgan bölsa. Murabbiyning körsatmalari, ğoyalarini maydonga köçiriş imkonsiz holga kelib qoladi. Murabbiy va futbolçilar boğlantisi mavjud bölmay qoladi. Bu paytda iste'fo zarur. Boş murabbiy örniga keladigan har qanday nomzod öyin sifatini yaxşilay oladi, ijobiy turtki bera oladi. Bu şaroitda eng muhimi murabbiyni, muhitni boşqaçasiga almaştiriş xolos.

E'tibor bersak, bizning holatimiz bunday emas. Babayan terma jamoasida Babayan uçun qadrli bölgan futbolçilar töp surmoqda. Öşa futbolçilar ham Babayanni qadrlaşadi. Içki muhit, murabbiyga nisbatan işonçsizlik haqida gap bölişi mumkin emas. Aytmoqçimanki, hozir Babayanni böşatib, örniga Şkvirin, Abramov, Qosimov, Berdiyev, Hasanov, Sarkisyan, Kabulov kabi har qanday yangi odamni qöysak, vaziyat ijobiy tomonga özgarmaydi. Bu murabbiylar saviya, kölam, maqom, tajriba borasida Babayandan u qadar uzoqda emaslar. Keyin yuqorida aytganimdek, bizning muammoimiz boş murabbiy va futbolçilar örtasidagi muhitda emaski, Babayanni har qanday boşqaga almaştirib, vaziyatni önglasak, yöq.

Bu holda, Babayanning yeçim emas, şunçaki siyosat, muxlislarni yupatişga qaratilgan harakat bölib qoladi xolos. Göyoki, ana, ohlarimiz yetib boribdi, Babayan böşadi-ku, deb vaziyatga yangiça, umidvorroq qaraşimizdan boşqa foyda bölmaydi. Baribir ertaga, Koreyadan Toşkentda mağlub bölib, ayb kimda, deb ötirişimiz aniq.

Yuqorida eslab ötilgan maqolamda ham yozganman, biz iste'fo degan voqeaning orqasidan keladigan “tayinlov” degan jarayonni ham qamrab ololmaganimiz tufayli, doim pand yeymiz, iste'folarimiz faqat vaqtinça foyda keltiradi xolos. Aslida, boş murabbiy iste'foga çiqarilganda, uning örniga keladigan nomzodni töğri tanlaşimiz, keyingi rejalarimizni töğri belgilaşimiz muhim.

Endi savolga javob beraman. Xöş, bizning holatimiz qanday? Babayan nega iste'foga çiqişi kerak?

Hammasi oçiq körinib turibdi, Samvel Babayanning saviyasi, ambitsiyasi, dunyoqaraşi, rejalari, strategiyalari, taktikalari, uslubi ayni paytda terma jamoamiz oldida turgan vazifani bajarişga yetmaydi. Şunçaki, yetmaydi. Oldimizda ğalaba qozonişimiz şart bölgan ikki öyin va öziga yaraşa kuçli bölgan ikki raqib turibdi. Biz bu öyinlarni yutişni istasak, albatta, murabbiyni almaştirişimiz kerak.

Almaştirganda ham, Babayandan öşa yuqoridagi omillar böyiça ustun bölgan, ustunligi közga şundoq taşlanib turgan şaxsiyatga muxtojmiz. Tariximizdagi iste'folar göyoki, bizga heç narsa bermagandek tuyulsa-da, biz doim, qaçonki, vaziyatga aynan şunday qaraganimizda, ijobiy turtki bera olganmiz.

Birinçi holat, JÇ-98 saralaş bahslarida terma jamoamiz boşqaruviga braziliyalik Vega  da Silvaning kelişi. Saralaş öyinlari muvaffaqiyatsiz yakunlanayotgani aniq bölgaç, biz uşbu mutaxassisga murojaat qildik. Aslida juda saviyali tarkibga ega ekanimiz va çiroyli öynay olişimizni öşandagina payqadik. Sönggi bosqiçdagi ilk ğalaba yirik hisobda Qozoğiston ustidan qölga kiritildi. Keyin esa, Arab Amirliklarida durang natija qayd eta oldik.

Ikkinçisi JÇ-2006 saralaş öyinlarida röy bergandi. Bob Xougton aynan hal qiluvçi öyin oldidan taşrif buyurgan va Kuvayt ustidan ğalaba qozongandik. Xougton jamoamiz uçun ayni kerak bölgan jihatni bera olgan va balki, boşqa işlar bölib ketmaganda, Bahrayn va Trinidad va Tobagodan ötişimiz ham mumkin edi.

Guruhimizdagi boşqa jamoalarning natijalari, bir-birlari ustidan qozonayotgan kutilmagan ğalabalar şunki körsatmoqdaki, aslida, futbolçilarimiz saviyasi vazifani bajarişga yetadi, ammo buning uçun taşqaridan maksimal tarzda aralaşiş, har bir yönalişda ijobiy turtki berişimiz şart. Vaziyatni öz holiga, ya'ni Babayanga taşlab qöysak, ertaga Xitoyga yutqazamiz va Eronga muxlislik qilamiz. Imkoniyat esa, eng sönggi turgaça biz bilan bölib, keyin ketadi. Biz sönggi turgaça kuraşdik, degan gaplar aslida yolğon böladi, biz aslida kuraşgan emas, kuraşmagan, öz vaqtida kerakli qarorlarni çiqarmagan bölib çiqamiz. Gap şu.

Endi yana bir masala. Odatda, aslida futbolimizdagi, bolalar futbolidagi, içki çempionatimizdagi kamçiliklar, kelişilgan öyinlar, maydon sifati, muxlislar taşrifi, futbolçilarimizning vatanparvar emasliklari, bor muammoimiz boş murabbiyni almaştirişdan iborat emasligi haqida ham fikrlar yangrab qoladi va yangramoqda. Töğridir. Futbolimizdagi hamma muammo Babayan emas, xöp.

Lekin bunday tanqidlar, tahlillar, har kuni, terma jamoamiz öynaydimi, öynamaydimi, yutadimi, yutmaydimi, yangrayverişi kerak. Qiziqda, agar Suriyani yutganimizda, bizda 15 oçko bölardi, mundialga borib qoladigan bölsak, futbolimizdagi, bolalar futbolidagi, içki çempionatimizdagi kamçiliklar, kelişilgan öyinlar, maydon sifati, muxlislar taşrifi, futbolçilarimizning vatanparvar emasliklari aytilmasligi kerakmidi? Futbolimiz rivojlanyapti, deyilişi kerak bölarmidi? Yöq albatta.

Öşa muammolar mavjud, bu omillar boş murabbiyga xalaqit berişi ham şubhasiz, lekin biz hozir aynan terma jamoamiz haqida gaplaşyapmiz. Hatto Angliya terma jamoasi murabbiyida ham muammolar bor – çempionatni legionerlar bosib ketgan, misol uçun. Lekin ma'lum jamoaga murabbiy tayinlanayotganda, aynan öşa muammolar mavjud konkret holatda ijobiy natija qayd etiş vazifasi qöyiladi. Agar natija bölmasa, boş murabbiy iste'foga çiqadi. Hamma joyda xuddi şunaqa.

Xulosa qilib aytamanki, Babayanni iste'foga çiqariş ayni paytda töğri qaror, Şu bilan birgalikda, uning örniga Ali yoki Vali emas, saviyali, xalqaro futbolda öz örniga, tajribasiga ega bölgan, eng muhimi, oldimizga qöyilayotgan vazifani bajarişga qodir bölgan boş murabbiy zarur. Menimça, bunday murabbiyni faqat uzoqroq xorijdan olib keliş mumkin.

Qahramon Aslanov