Bugun kimni gamburger yoki burger bilan lol qoldirish mumkin? Bunday odam Yer yuzida topilmasa kerak. Biroq kulinariyaning bu ijod mahsuli qayerdan kelib chiqdi? Tez tayyorlanadigan yeguliklar tarixi bilan tanish bo‘lganlar uchun gamburger – burger turlaridan biri ekani yangilik emas.
Aniqlanishicha, nafaqat Amerika, balki dunyo fastfudi qiroli – burgerning tarixi chalkash. Kulchalar o‘rtasiga solingan kotletlardan iborat buterbrod paydo bo‘lishiga amerikalik, nemis va boshqa xalqlar o‘z hissalarini qo‘shishni istashgan.
Aslida yegulikni tez va qulay hazm qilishni kim o‘ylab topdi? Bifshteksni yo‘lda ketayotib yeyish yechimi qanday paydo bo‘ldi?
«Gamburger» nomidan boshlaymiz. Bu so‘z Gamburg nemis shahriga o‘xshab talaffuz etilishini rad etishdan ma'no yo‘q. Kulinar faoliyat tarixchilarining fikriga ko‘ra, bu taomning retsepti Amerikaga germaniyalik emigrantlar bilan kirib kelgan: Yevropaning bu mamlakatida ancha vaqt oldin qovurilgan go‘sht nonning orasida tortilishni boshlagan.
Boshqacha fikr ham mavjud: buterbrod nomi amerikacha ildizga ega: Amerikadagi Gamburg shahridan kelib chiqqan. 1885 yilda har yili o‘tkaziladigan Gamburg yarmarkasida (AQSh) aka-uka Menchislar qovurilgan kotletni ikki bo‘lak non orasida tortishgan. Mahsulotlar uchun Frenk va Charlz cho‘chqa go‘shtidan foydalanishgan, biroq u tugagach, mol go‘shtiga o‘tishgan.
Deyarli bir vaqtda (1885 yil) ikki qavatli kulcha orasiga qiyma solingan buterbrodlar paydo bo‘ldi. Uning muallifi Seymurlik Charli Nagrin (u ham AQshdan) o‘z ijod mahsulini «Charli Gamburgeri» deb nomlagan. U bunday joylashtirilgan go‘shtni yo‘lda ham yeyish qulay deb hisoblagan.
1891 yilda kelib chiqishi amerikalik bo‘lgan (Talsa shahri) Oskar Veber Bilbi oilasi tomonidan gamburgerga mualliflik huquqi ularning ajdodlariga tegishli ekani aytilgan. Bu fikr shu darajada ishonchli ediki, Oklaxoma shtati gubernatori 1991 yilda Talsa shahrini gamburgerning haqiqiy vatani deya tan olgan.
