Har kuni telekanallarimiz orqali konvertlarda pora olib qo‘lga tushayotgan kichik amaldorlar haqidagi lavhalarni tomosha qilamiz. Pora shu paytgacha ham olingan, olinmoqda va kelajakda ham olinaveradi. Tarix va hozirgi zamon shunday katta hajmdagi korrupsiya mojarolariga guvoh bo‘lganki, beixtiyor «O‘g‘ri bo‘l – insofli bo‘l» degan maqol esga tushadi.
Imperator Pyotr I’ning qizidan ham pora olgan Knyaz Menshikov
Aleksandr Danilovich Menshikov islohotchi imperator Pyotr I’ning barcha davlat va harbiy ishlarida asosiy yordamchisi bo‘lgan. Eng qizig‘i, imperatorning o‘zi ham «buyuk knyaz» deb ulug‘lanuvchi Menshikovning poraxo‘rligini yaxshi bilardi va «o‘g‘ri bo‘lsa ham sodiq xizmatchi» deya hazillashib qo‘yardi. Pyotr I o‘z davrida poraxo‘rlikka qarshi turli usullarda kurashib ko‘rgan, ammo bu kurashlar negadir asl unvoni «buyuk knyaz» bo‘lsa-da, xalq orasida «buyuk ta'magir» deb ataluvchi Menshikovni chetlab o‘taverardi. Knyaz urushlar paytida shaharlarni talamaslik uchun o‘sha shaharlar odamlaridan, talangan shaharlar uchun esa harbiy ofitserlardan pora olardi. Ayniqsa, Sankt-Peterburg shahri va Kronshtadt qurilishida Menshikov xazinadan istaganicha pul olish va sarflar to‘g‘risida hisob bermaslik huquqini oldi hamda aql bovar qilmas boyliklarni o‘mardi.
Hatto Pyotrning qizi Annaning to‘yi munosabati bilan imperator o‘z qiziga 300 ming rubl to‘yona qilganida Menshikov bu puldan 80 mingini uzatishi shartligini, u bo‘lmasa Anna to‘yonani tushida ham ko‘rmasligini aytadi va ... bu pulni olib qoladi.
Davlat murakkab davrlarni boshdan kechirayotganda, bo‘shayotgan xazinani to‘ldirish uchun Menshikov Pyotr I’ga «ajoyib» maslahat beradi. Unga ko‘ra, oltin va kumush tangalarga sifati past metall qo‘shiladi. Buyog‘i oson, pulning qadrsizlanishi shohning emas, xalqning muammosi.
Pyotr I vafotidan so‘ng Menshikovning hamma boyligi musodara qilinadi, o‘zi esa surgun bo‘ladi. Musodara qilingan boyliklar hajmi dahshatli edi: 6ta shahar, 100dan ortiq qishloqlar, 36ta uyezddagi pomestelar, 90 ming dehqon. Undan tashqari, 3 sandiq qimmatbaho toshlar, 2 tonnaga yaqin oltin va bir necha million rubl xazinaga topshiriladi.
