Ğijduvonlik muallimaning sirli ölimi: uning yaqinlari qotil(lar) jazolanişidan umidvor
|23:28 / 19.02.2019190 07812 min
2018 yilning 4 yanvar kunini Buxoro viloyati Ğijduvon tumani «Zarangari» QFY Paxtakor qişloğida istiqomat qilib kelayotgan 18 yoşli Sevinç heç qaçon unutolmasa kerak. Oilaning yakka-yu yagona farzandi şu kuni onasidan ajralib qolgandi…
Ona — 1973 yilda tuğilgan, Ğijduvon tumanidagi 10-maktabda 26 yildan buyon boşlanğiç ta'lim öqituvçisi sifatida işlab kelgan Gulmira Nuriddinova 2017 yil 27 dekabrda — maktabda qişki ta'til boşlanganidan foydalanib, salomatligini biroz tuzatib oliş maqsadida, Quyi Mahalla qişloğidagi özi işlaydigan 10-maktabning yonida, fuqaro S.X.ning uyida uning rafiqasi M.X. nomiga oçilgan YaTT şaklidagi xususiy klinikaga davolanişga boradi.
Unga mazkur xususiy şifoxonada yotib muolaja oliş buyuriladi. Va şunday ham böladi. 2018 yil 3 yanvar kuni keçqurun G.Nuriddinovaning turmuş örtoği Rahmat Muhammedov undan xabar olişga boradi.
Gulmira Nuriddinova eriga «meni bu yerdan olib keting», deydi. Lekin şifokor S.X.ning qizi S. bir paytlar özini öqitgan öqituvçisini uyda oçilgan şifoxonada qolişga köndiradi. «Siz bilan birga yotaman, özim qarayman», deydi sobiq öquvçi.
Er bölmiş R.Muhammedov qizga işonganiça şu kuni uyiga qaytib ketadi…
Ertasi kuni — 4 yanvar tongida şifokor S.X. negadir orqa davlat raqam belgisi yeçilgan «Captiva» maşinasida Gulmira Nuriddinovaning uyiga kelib, u yöqolib qolganini bildiradi.
Alhol, qarindoş-uruğ uni qidirişga tuşib ketadi. 4 yanvar kuni kunduzi soat 11lar çamasi «Havzak» MFY, Xöjalar qişloğidan ötuvçi Ğijduvon-Şofirkon yöli yoqasidagi Katta Ja'fari ariğining içidan Nuriddinovaning jasadi topiladi.
G.Nuriddinovaning jasadi topilgan joy
Uni kiyimlari bilan ariq içidan çiqarib olişadi. Quloğida bir dona ziragi va oyoğida bitta şippagi yöq bölgan.
Marhumaning otasi Fazliddin bobo Nuriddinov qizining, uning turmuş örtoği Rahmat aka öz rafiqasining, öğil Sevinç esa onaizorining ölimiga nima sabab bölganini aniqlaş uçun şunça vaqtdan buyon ovora-yu sarson.
Mavzuga oid
Marhumaning otasi Fazliddin Nuriddinov (öngda) va kuyovning toğasi Axtam Muqumov (çapda)
haqiqat qaror topişiga işonişadi
Öşa voqea sodir bölgan kuni murdani yorib körgan Ğijduvon tumani sud-tibbiy eksperti F.Ahmedovning xulosasiga köra, G.Nuriddinova suvda çökib vafot etgani qayd etilgan. Ekspertiza xulosasida tergovçi ölim vaqtini aniqlaş savolini qöygan, lekin şu savolga ekspert F.Ahmedov aniq javob bermagan. Murda suvda qança köp vaqt tursa, teri qatlami şunça tez buziladi, köp vaqt ötmay jasad şişişni boşlaydi. Ölim vaqti aniq örnatilganida, jasadning suvda böliş vaqtiga töğri kelmas edi, şuning uçun tergovçi ham, ekspert ham bu savolni oçiq qoldirişgan.
Tabiiyki, marhumaning qarindoşlari ekspertning bu xulosasiga qöşilmaydi. Ular öşa maş'um tunda şifoxonada nimadir bölganidan hanuzgaça şubhalanib kelişmoqda.
G.Nuriddinovaning yöqolib qolgani xabarini uyga keltirgan şifokor S.X.ning «Captiva» rusumli maşinasining davlat raqami nega yeçilgan bölgani, 10-maktabda doimo işlab turgan kamera nega aynan öşa tunda işlamagani, şifoxonaga eng yaqin joydan ariqqa taşlanganida ham jasad şunça muddat içida Ğijduvon şahri içidagi hovlilar içidan ötib, 6 km 880 metr masofaga oqib borgani marhumaning yaqinlarida qattiq şubha uyğotmoqda.
Boz ustiga, Katta Ja'fari ariğida 2018 yilning 3 yanvaridan 4 yanvariga ötar keçasi bor-yöği 30 sm balandlikda suv bölgan. Bu haqda Ğijduvon tuman irrigatsiya bölimi ma'lumotnomasi ham bor.
Qolaversa, ular iş böyiça tergovga qadar tekşiriş harakatlarini olib borgan Ğijduvon tuman prokuraturasi tergovçisi Dilşod Narzullayevning xatti-harakatlaridan juda ham şubhalanişmoqda. Boş prokuror nomiga yozilgan şikoyat arizasining mana bu qismi çindan ham diqqatga sazovor:
G.Nuriddinovaning qarindoşlari yozgan şikoyat ariza asosida Ğijduvon tuman ma'muriy sudi 2018 yil 29 mart kuni S.X., M.X. va S.U.ga nisbatan MJtKning 53- (Sanitariya qonun hujjatlarini buziş), 54- (Epidemiyalarga qarşi kuraş qoidalarini buziş) va 165- (Faoliyat bilan litsenziyasiz va boşqa ruxsat beruvçi hujjatlarsiz şuğullaniş) moddalari bilan ma'muriy iş qözğatadi, ularga sodir etgan huquqbuzarliklari uçun tegişli jazo qöllaniladi.
Ularning bu boradagi murojaatlari avvalo Ğijduvon tuman huquq tartibot organlari, çunonçi tuman prokuraturasi tomonidan mutlaqo e'tiborsiz qoldiriladi. G.Nuriddinova vafot etgani holatida jinoyat alomatlari yöq, deb topiladi.
Şunça yildan buyon maktabda yoş bolalarga ta'lim berib kelgan öqituvçi G.Nuriddinova ruhiy kasalga ham çiqariladi va şifokorlar tomonidan bu haqida xulosa beriladi.
Oilaning respublikadagi ikkita eng yirik ommaviy axborot vositalari - «Xalq sözi» gazetasi va Özbekiston Milliy teleradiokompaniyasiga yöllagan şikoyat xatlari ham Boş prokuratura organlariga örganiş uçun yuborilgan.
Adliya vazirligining virtual qabulxonasiga qilingan murojaatga javoban Soğliqni saqlaş vaziri örinbosari E.Bositxanova imzosi bilan berilgan javob xatida ötkazilgan xizmat tekşiruvi natijasidaS.X.ning şifoxona şaroitida bemorlarni davolaş huquqini beruvçi me'yoriy hujjatlari va şart-şaroitlari mavjud emasligi aniqlangan bölsa-da, u tibbiyot xodimi sifatida va qasamyodi asosida (!) murojaat qilgan bemorlarga tibbiy yordam körsatib kelgani aniqlangani bayon qilingan. Bu holatga oydinlik kiritiş yana öşa Ğijduvon tumanining huquqni muhofaza qiluvçi organlari vakolat doirasiga kirişi eslatilgan.
Yoza-yozdan söng Buxoro viloyat prokuraturasi işni qayta örganiş uçun Vobkent tuman prokuraturasiga ötkazadi. Vobkentlik prokurorlar ham 2018 yil 1 iyundagi xatida mazkur işda heç kimning harakatida jinoyat izlari topa olişmagani va jinoyat işi qözğatişni rad etişayotganini xabar qilişadi.
Navbatdagi murojaatlardan söng 2018 yil 27 iyul kuni Buxoro viloyat prokurorining birinçi örinbosari D.Fayziyev imzosi bilan 25 iyun kuni Özbekiston Respublikasi JKning 116-moddasi (Kasb yuzasidan öz vazifalarini lozim darajada bajarmaslik) 3-qismi (moddaning birinçi yoki ikkinçi qismida nazarda tutilgan qilmişlar ehtiyotsizlik orqasida odam ölişiga sabab bölsa) bilan jinoyat işi qözğatilib, viloyat prokuraturasining öta oğir jinoyatlarni tergov qiliş bölimi tomonidan dastlabki tergov harakatlari olib borilayotgani haqidagi xat keladi.
Nihoyat, köp sonli murojaatlar va betinim yugurişlardan söng, qarindoşlarning ketma-ket arizalariga köra, eksgumatsiya tayinlanadi. Eksgumatsiya 2018 yilning sentabr oyida ötkaziladi. Toşkentdan kelgan ekspert Şohsanam Yadgarova boşçiligida qabr oçiladi va jasaddan namunalar olinadi.
Takroriy ekspertiza xulosalari ötgan yilning dekabr oyiga kelib tayyor bölgan, ayni paytda tergov işlari davom ettirilmoqda.
Kun.uz muxbiri bilan suhbatda ekspert Ş.Yadgarova ekspertiza xulosasi özida borligini, lekin uni faqat tergovni olib borayotgan Buxoro viloyat prokuraturasi tergovçisi Jahongir Haydarovning ruxsati bilangina berişi mumkinligini aytib ötdi.
J.Haydarov esa öz navbatida ekspertiza xulosasini bera olmasligini, ayni paytda tergov işlari ketayotganini, tergov sirini oşkor etolmasligini bildirib ötdi. Tergov işlari yakunlangaç bu haqda Kun.uz’ga özi ma'lumot berişini ma'lum qildi.
«Suv yöq-ku?». Bu eksgumatsiya çoğida G.Nuriddinovaning otasi qabr tepasida ekspert Ş.Yadgarovadan eşitgan gap. Garçi marhumaning oilasi takroriy ekspertiza xulosasini hali qöliga olmagan bölsa-da, ular G.Nuriddinova doridan zaharlanib ölgani, birinçi ekspertiza soxtalaştirilganini işonç bilan ta'kidlaşadi.
Ular S.X. va uning oila a'zolarini G.Nuriddinovaning ölimiga sababçi, deb bilişadi. Ularning bemalol oçiqda yurişi, 2018 yil 4 yanvar kungi dastlabki ekspertiza çoğida vraçlar til biriktirib ekspertiza xulosalarini soxtalaştirişganiga işonişadi. Ular G.Nuriddinova «ruhiy kasal»ga çiqarilib, tuman prokurorlari tomonidan işni «yopdi-yopdi» qilişga urinilgani, bir oilaning murojaatlari «koptok» qilinganini aytişmoqda.
Masalan, «Captiva» avtomaşinasining orqa davlat raqam belgisi nima maqsadda yeçib olingani haqidagi savolga javob topilmagan. Yoki öşa maş'um keçada marhumani öz uyida davolagan vraç S.X. va uning qizi S.ning şaxsiy telefon apparatlari pelengatsiya yordamida ular öşa keça ertalabgaça qayerda bölganliklari töğrisida bergan körsatmalari bilan soliştirilmagan va şu keça ular kimlar bilan nima maqsadda, qaysi mavzuda aloqaga çiqqanliklari, öşa marhuma jasadi aniqlangan, Xöjalar qişloğidan ötuvçi, 30 sm balandlikdagi suv bölgan ariq atrofida uyali telefon antenna radiobazasidan kimlar foydalanişgani töğrisidagi ma'lumotlarga aniqlik kiritilmagan. 3 yanvar kuni keçqurun G.Nuriddinova bilan statsionar davolanişda birga, bir xonada qöşni koykalarda davolangan qişloqdoşlari bilan holatga oydinlik kiritiş maqsadida suriştiruv işlari olib borilmagan.
Jinoyatni oçiş örniga, kimlarningdir manfaatiga qarab odam joni ham heç qanday rol öynamasligi, dastlabki suriştiruv, odam hayotining uzilişi bilan boğliq bölişiga qaramay yuzaki rasmiyatçilik uçun, çuqur örganilmay jinoyat jazosiz qolişini ta'minlagani — har qanday odamda şubha uyğotişi tabiiy.
Şunçaki, 26 yildan buyon bolalarni öqitib kelgan «esipast» öqituvçi göyoki özini öldiriş uçun suvi 30 sm bölgan ariqqa taşlab, deyarli 7 km (dastlabki tergov hujjatlarida şu ham 4 km qilib körsatilgan) masofaga oqib borgani asosiy sabab qilib olingan. (Prokuratura xodimlari marhumaning qarindoşlarining sörovlariga asosan yoki özlarining şaxsiy taşabbuslariga köra holatga oydinlik kiritiş maqsadida öşa Ja'fari ariğiga 30 sm çuqurlikdagi suvga maniken oqizib körib, öz tusmollarini isbotlaşmagan ham). Birlamçi suriştiruv davomida şifokor S.X. marhumaning oyoq kiyimini Zarangari ariği böyiga taşlab ketganini körgan çöpon yigitning körsatmalari prokuror tergovçisi tomonidan pisand qilinmay, inobatga olinmaganini qanday tuşuniş mumkin?
Yuqoridagilar — marhumaning qarindoşlari qalbidan otilib çiqqan sözlar edi.
«Kun.uz tahririyatiga murojaat yöllaşimdan maqsadim uşbu işni Özbekiston Respublikasi Boş prokuraturasi öz nazoratiga olib, işni xolisona örganib, tugatib berişini söraş. Çunki buxorolik tergovçilarga mutlaqo işonçim ölib bölgan, — deydi marhumaning otasi Fazliddin Nuriddinov biz bilan suhbatni yakunlar ekan.
Kun.uz Ğijduvonda röy bergan mazkur voqea tafsilotlarini kuzatişda davom etadi.
Şuhrat ŞOKIRJONOV,
Kun.uz muxbiri.
P/S: Bundan avvalroq ham saytda Ğijduvon tumanidagi vaziyat yuzasidan «Buxoroda qilni qirq yoradigan, haqiqatparvar organ xodimi topiladimi?» sarlavhali material e'lon qilingandi.
