Mana bir necha yildirki, o‘zbekistonliklar poytaxtda propiska qilinish masalasini faol muhokama qilib kelishadi.
Mavzuning dolzarbligidan kelib chiqib, Kun.uz «Sizning fikringiz» Telegram-kanalida ekspress-so‘rov o‘tkazdi. So‘rovda jami 4 061 kishi qatnashdi. So‘rov ishtirokchilari O‘zbekistonda propiska tizimidan voz kechish payti keldimi, degan savolga javob berishdi.
Ishtirokchilarning jami 69 foizi propiska institutiga qarshi fikr bildirdi. Aksariyat respondentlar (31 foiz) propiska mamlakat rivojiga xalaqit beryapti, deb hisoblaydi. Darhaqiqat, u qaysidir ma'noda ichki migratsiyaga xalaqit bermoqda. Masalan, poytaxtda propiskasi bo‘lmagan shaxs Toshkentda o‘z biznesini ochishi amrimahol. Viloyatlik tadbirkorlar Toshkentdan ko‘ra Qozog‘iston yoki Rossiyada o‘z biznesini ochish yengilroq ekanligini ta'kidlashmoqda. Bundan tashqari, qonunchilikdagi so‘nggi o‘zgarishlarga qaramasdan, Toshkentda poytaxt propiskasisiz ish topish qiyin.
So‘rovda qatnashganlarning 26 foizi propiska – inson huquq va erkinliklari buzilishi ekanligini ta'kidlagan.
Shu bilan birga, respondentlarning 12 foizi propiska biznesga aylanib ketyapti degan fikrda.
Eslatib o‘tamiz, hozirda o‘zbekistonliklar poytaxtdan qimmatbaho yangi xonadon sotib olib doimiy propiska olishi mumkin. Ikkilamchi bozor esa propiska uchun butunlay yopiq. Shu sababli ko‘pchilik Toshkentda bir necha yildan beri yashayotgan bo‘lsa ham, vaqtinchalik hisobga turishga majbur.
Norma’ning yozishicha, qarorga muvofiq, Toshkent shahri va viloyatida doimiy propiskaga ega bo‘lmagan jismoniy shaxslar faqat yangi qurilgan ko‘chmas mulkni bank hisobvaraqlari orqali hisob-kitob qilish yo‘li bilan sotib olishlari va davlat ro‘yxatidan o‘tkazishlari mumkin.
Bunda poytaxt va viloyatda yangi qurilgan ko‘chmas mulk sotib olgan, doimiy propiskaga ega bo‘lmagan jismoniy shaxslar oldi-sotdi shartnomalarini tasdiqlaganlik uchun shartnoma summasining 5 foizi, biroq 10 EKIHdan (2 027 300 so‘mdan) kam bo‘lmagan miqdorda davlat boji to‘lashlari kerakligi belgilandi.
