Salomatlikka urilayotgan zarba
Qishda uylarning yaxshi isitilmasligi odamlar uchun koronavirusdan ko‘ra xavfliroq. Zero, ko‘chada sovuqqa dosh bergan inson organizmi uyga qaytganda isinishni «istaydi». Inson uyda-yu ko‘chada – muttasil sovuqqa dosh berolmaydi, zero, immun tizimi «charchaydi». Bunday «virus» keltiradigan zararning statistikasi esa yuritilmaydi.
Kundan kunga, yildan yilga takrorlanuvchi bunaqa holat – sovuq uy «fenomeni» xalqning umumiy salomatligiga putur yetkazadi. Bu esa hayot sifati tushadi, kayfiyat tushadi, asablar taranglashadi degani... Ko‘p kasal bo‘lish oqibatida topilgan mablag‘ning katta qismi dori-darmonga sarflanadi.
Kuzatuvlarimizga ko‘ra, qish kelib, gaz va «svet» yo‘qligidan aziyat chekib yashaydigan hududlarda aholining topgan daromadi 3 ta asosiy ehtiyojlarga ketadi: oziq-ovqat, o‘tin (ko‘mir) va dori-darmon.
Qolgan ehtiyojlar chetga suriladi, ko‘klam kelgunicha «navbat kutadi».
Ijtimoiy madaniyatga urilayotgan zarba
Qishning sovuq kunlarida hamma ham issiq uyda yashagisi, uyquga yotishidan avval va uyg‘onganidan so‘ng issiq suvda yuvingisi keladi.
Yaxshi sharoitda haftada bir yoki bir necha marta cho‘milgan inson sharoitsizlikda oyda bir cho‘milsa ham katta gap...
«Ko‘ylak, uning ustidan yana ko‘ylak». Qishda uy ichida kiyiladigan ust-bosh ham, kayfiyat ham xona haroratiga yarasha bo‘ladi. Erkag-u ayol – hammaning tashqi qiyofasi ham shu zaylda chiroyini yo‘qotib boraveradi. Yangi kiyimga atalgan pullar o‘tin va doriga sarflanadi.
Sovuqdan tarasha bo‘lmaslik tashvishi kishi tashqi ko‘rinishining abgorlashuvi bilan uyg‘unlashib ketadi.
«12 kishi bir xonada yashayapmiz», deydi gaz tarmog‘idan uzib tashlanganiga 10 yildan oshgan, elektr toki sutkasi 4 soat yonadigan qishloqlardan birida yashovchi bir otaxon. Bunaqa holat minglab oilalarning qismatiga aylangan.
Qishloq joylarda qish kelishi bilan yosh-u-qari, o‘g‘il-qiz, va hatto kelin-kuyovlar hamma bir xonaga jam bo‘lishi va shu zaylda qishlashi yangilik bo‘lmay qoldi. Masalaning boshqa ayrim jihatlariga to‘xtalib o‘tirishni ep ko‘rmadik. Zero, hayotning bu achchiq sinovlarini boshidan kechirayotgan zamondosh gap nima haqida ketayotganini oson fahmlaydi.
