«Tirikçilik bodring va uzumdan» - Oltiariqning Yangiarab qişloğida bir kun

Oradan 10 daqiqalar ötib, olib kelingan ikki qop bodring xaridorlardan biriga sotildi. Aka-ukalar pulni sanab olib, uyga qaytişdi.

Bu vaqtga kelib, kun kötarilgan, Ilhomjon toğaning nevaralari uyğonib, hovlida öynab yurişgan ekan. Oilaning kenja farzandi Husniddin bu orada tokni xomtok qilişga tuşib ketdi. Hasanboy tok tagida ekilgan bodringlarga işlov berişga kirişdi. Husanboy esa non yopardi.

Oradan biroz ötgaç novvoy Hasanjon asalarilarga qaradi. Husniddin quyon va tovuqlarga yem berdi.

Oddiy qişloq hayoti. Qişloq ahlida tinim yöq. Oila daromadi bodring, uzum va novvoylikdan kelayotgan mablağdan.

* * *

«4 nafar farzandim bor: 3 öğil va bir qiz. Yaratganga şukr, qizimni çiqardim, öğillarimni ham uyli-joyli qildim. 4 nevaram bor. Tirikçiligimiz asosan bodring va uzum orqasidan. 

Ikki yil avval issiqxona qurdik. Allohga şukr, daromad yaxşi. 15 kunlar bölib qoldi, novvoyxona qurib işga tuşirdik. Husanboy öğlim novvoylik qilyapti. Novvoylikni endi boşlaganimiz bois kuniga hozirça yarim qop undan non yopyapmiz. Kelinlarning hammasi unga yordamçi.

Erta tongda nonuştadan söng hamma öz işini bilib qilaveradi. Husanboy non yopişga kirişsa, Hasanboy va Husniddin öğillarim bodringni uzib, sotib kelişadi. Bodring kilosini boşida 10 ming sömdan sotgan bölsak, hozir narxi biroz tuşgan. 

Issiqxona işi fevral oyidan boşlanadi. Avval bodring köçatini östirib olib, martning 8-sanasida ekib çiqdik. Bahor fasli injiq kelişiga qaramasdan, ekinlarni saqlab qoliş uçun keçalari bilan öt yoqib çiqdik. Mehnatimiz samarasi ölaroq, hozirda bodringlarni har kuni sotib kelib pulini rözğorga işlatyapmiz.

Bodring haqida gapiradigan bölsam. U asosan tunda katta böladi. Uni tong saharda uzmasa, tez sölib qoladi. Iloji boriça, tong saharda uzib, egasiga yetkazib beriş kerak. Kun issiğida terilgan bodringlar uzoqqa bormaydi.

Bodringdan yiliga örtaça 30–40 million sömlik daromad qilamiz. Ötgan yili aprel oyidan avgust oyigaça bodring uzdik. Bodringga yaxşi parvariş kerak.

Ötgan yili har bir bodring köçati orasini 30 sm qöygandik. Bu yil sinov tariqasida har 20 sm.ga ekib çiqdik. Issiqxona doim kuzatuvda bölişi kerak. Uning namligi, havosiga e'tibor berib turiş lozim.

Uyda asalari ham parvariş qilamiz. Ötgan yildan buyon asalari boqib kelyapmiz. Ötgan yili kiçik bir yaşikçadan 9 kilo asal oldik. Bu yil asalarini yana köpaytirmoqçimiz. Quyon ham boqamiz. Uni ham şaroitga qarab köpaytiriş rejamizda bor. Qişloq ahli doim nima bilandir band. Şu bilan hayot ham qiziq.

Öğillarim 3-4 yil Rossiyaning aççiq-çuçugini totib keldi. Ming qilsa ham öz vataningga yetmaydi. Öğillarimning qölida hunari bor. Dehqonçilikdan taşqari, ular quruvçilik bilan şuğullanişadi. Pandemiya şaroitida qiyinçilik böldi. Lekin hozir hammasi iziga tuşib ketdi. Özimizni özimiz iş bilan ta'minlaşni boşladik.

Uzum haqida gapirib bermoqçiman. Men özim uzumning rizamat naviga qiziqib qoldim. Bu nav nozik böladi, kuçli yer talab qiladi. Lekin mehnatingizga yaraşa hosil ham beradi. Köpçilik boğbonlar uning mehnatidan qoçişadi. Rizamatdan taşqari mers, husayni, kişmiş, çaros navlarini parvariş qilamiz. Uzum parvarişidan oltiariqliklar orasida heç kim kam bölgani yöq. Uzib qöygan uzumlarimiz bahorgaça turadi.

Kuzda tok tagiga göng solib, dorisini vaqtida bersangiz, uzum sizni «xafa» qilmaydi. Aytgan narxingizga sota olasiz. Rizamat uzumi suvni yoqtiradi. Uzum köçatini asosan sovuqdan himoya qiliş kerak.

Tomorqam 18 sotix. Uzum tagiga golland bodring navini ekkanmiz. Çunki bu nav quyoşni köp yoqtirmaydi. Şuning uçun ham tok tagida – salqinda bodringning golland navi yaxşi bölyapti», – deydi Kun.uz muxbiri bilan suhbatda oila boşliği Ilhomjon Dadaboyev.

Sarvar Ziyayev, Kun.uz muxbiri
Montaj ustasi: Jahongir Aliboyev