Birinchidan, klublar futbolida alohida o‘yinlar uchun tanlanadigan taktikaning ahamiyati u qadar katta bo‘lmaydi. Futbolchilar yillab birga o‘ynashadi, shug‘ullanishadi, o‘zaro munosabatlar va muhit katta rol o‘ynaydi, ya'ni har qanday alohida o‘yin yoki turnir uchun poydevor yillar davomida quriladi. Hatto bir murabbiy bilan muvaffaqiyat qozonilgan turnirlarda avval ishlab ketgan murabbiylarning ham hissasi yetarlicha bo‘ladi – jamoa qaysidir pallalarda eski murabbiylar ishlanmalaridan ham samarali foydalangan bo‘lib chiqishadi.
Ikkinchidan, ayniqsa, top-klublarda ma'lum bir falsafa yoki uslubga qattiq bog‘lanib qolish ehtiyoji kamroq. Top-klub deyarli har yili yulduz futbolchilarni sotib olishi kerak. Bu faqat jamoani kuchaytirish, ma'lum pozitsiyani yopish uchungina bo‘lmaydi – top-klub yulduz futbolchilarni sotib olishi kerak, tamom. Bu marketing nuqtayi nazaridan, doimiy yangilanish va top-darajada turish jihatidan ham juda muhim ehtiyoj. Ya'ni klub davomli tarzda individuallarni sotib olish zaruriyati murabbiylarni cheklaydi, tarkib bilan hisoblashish, har doim o‘zgarishlar qilishni talab etadi.
Shuning uchun ma'lum falsafa va uslubga sodiq murabbiylar ko‘proq o‘rtamiyona jamoalarda kuzatiladi. Faqat Gvardiola alohida mavzu, lekin biz Kloppning ham yanada moslashuvchan, ko‘p tarmoqli murabbiyga aylanib borayotganiga guvoh bo‘lyapmiz.
Terma jamoalarda esa ko‘p narsa cheklangan. Murabbiy ixtiyorida faqat o‘sha mamlakat fuqarolari mavjud. Shuningdek, bir millat vakillari qaysidir xususiyat borasida yaqin bo‘ladi – bo‘yi past mamlakat terma jamoasi murabbiyi taktikani shundan kelib tanlashi kerak va hokazo. Xullas, mavjud imkoniyatlardan eng samarali natija chiqarish ehtiyoji murabbiylar uchun yangi g‘oya, falsafa, tendensiya izlashlari uchun yetarli sabab.
Ammo biz kuzatayotgan so‘nggi yirik turnirlar endi bizni boshqacha tendensiya kutayotganini ko‘rsatayotgandek. So‘nggi Yevropa chempioni Portugaliya, jahon chempioni Fransiya, Yevro-2020dagi yetakchi jamoalar – Angliya, Belgiya, yana o‘sha Fransiya. E'tibor bersangiz, bu jamoalardagi umumiylik – alohida, ajralib turadigan uslubning yo‘qligi, ko‘p holatlarda himoyaviy taktikani tanlayotganliklari va ancha pragmatik futbol o‘ynashayotganini ko‘ramiz. Aksincha, ajoyib murabbiy yurishlari, kutilmagan uslublarni Daniya, Chexiya, Vengriya, Avstriya kabi jamoalarda ko‘rmoqdamiz. Nega?
Kecha mag‘lubiyatga uchragan Portugaliya murabbiyi haqida uning Bruno, Felish, Andre Silva, Bernardu, Krishtianu kabi yuqori hujum potensialidan foydalana olmay, himoyaviy o‘yin qurgani tanqid qilinmoqda. Ishoning, ertagayoq Fransiya, Angliya yoki Belgiya mag‘lubiyatga uchrasa, xuddi shunday tanqidlarni o‘qiymiz. Axir Mbappe, De Bryuyne, Maunt, Keyn, Lukaku kabi futbolchilarni biz klublarda ko‘ryapmiz, ularning qanaqa sermahsul o‘ynay olishlarini, gollari va assistlari sonini bilamiz – qanday qilib ulardan foydalana olmaslik mumkin, to‘g‘rimi?
