Sug‘urtalovchilar mijozlarini tekshirish qat'iylashadi

Moliya vazirligi va Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamentining «Sug‘urtalovchilar va sug‘urta vositachilari uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga va terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha ichki nazorat qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida»gi qarorga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish haqida»gi qarori qabul qilindi.

Qoidalar sug‘urtalovchilar va sug‘urta vositachilari (tashkilot) uchun jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha ichki nazoratni tashkil etish va amalga oshirish tartibini belgilaydi.

Ularda pul mablag‘larini yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay to‘xtatib qo‘yish, terrorchilik faoliyatida va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar, operatsiyalarni to‘xtatib turish, yuqori mansabdor shaxslar va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin bo‘lgan shaxslar tushunchalari kiritildi.

Bosh prokuratura huzuridagi Iqtisodiy jinoyatlarga qarshi kurashish departamenti maxsus vakolatli davlat organi hisoblanadi, u Terrorchilik faoliyatida va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar ro‘yxatini shakllantiradi.

Ichki nazoratning vazifalari jumlasiga quyidagilar ham kiritildi:

• benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash, ularning shaxsini o‘rganish bo‘yicha mumkin bo‘lgan choralarni ko‘rish va operatsiyalarni amalga oshirishda foydalaniladigan pul mablag‘lari yoki boshqa mol-mulklar manbasini aniqlash;
• yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila a'zolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslarning amalga oshirayotgan operatsiyalarini chuqur monitoring qilish;
• ro‘yxat bilan solishtirish orqali operatsiya ishtirokchilari orasida terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslarni aniqlash;
• departamentning pul mablag‘lari yoki boshqa mol-mulk bilan bog‘liq operatsiyalarni 30 ish kunidan ortiq bo‘lmagan muddatga to‘xtatib turish to‘g‘risidagi ko‘rsatmalarini o‘z vaqtida ijro etish;
• ro‘yxatga kiritilgan shaxslar operatsiyalarini to‘xtatib turish va (yoki) pul mablag‘larini yoki boshqa mol-mulkni ishga solmay to‘xtatib qo‘yish;
• tashkilot faoliyatida jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish, terrorizmni moliyalashtirish va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirish tavakkalchiliklarini aniqlash, baholash, hujjatlashtirish va kamaytirish bo‘yicha tegishli choralarni ko‘rish.

 Mas'ul shaxs zimmasiga quyidagi vazifalar ham yuklatiladi:

• benefitsiar mulkdorlarni identifikatsiyalash va ularning shaxsini tekshirish bo‘yicha mavjud bo‘lgan choralarni amalga oshirish;
• maxsus vakolatli davlat organining pul mablag‘lari yoki boshqa mol-mulk bilan bog‘liq operatsiyalarni 30 ish kunidan ortiq bo‘lmagan muddatga to‘xtatib turish to‘g‘risidagi ko‘rsatmalarini o‘z vaqtida bajarish;
• jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurash bo‘yicha o‘quv tadbirlarida qatnashish va o‘quv tadbirlarida olingan ma'lumotlarni tashkilot xodimlariga yetkazish.

 Mijozning benefitsiar mulkdorini identifikatsiyalash imkoni bo‘lmasa, tashkilot mijozning rahbarini identifikatsiyalashi lozim.

Tashkilot mijozni lozim darajada tekshirish bo‘yicha mazkur bandda ko‘rsatib o‘tilgan choralarni ko‘rish bilan birga, mijoz yoki benefitsiar mulkdor sifatida qatnashayotgan yuqori mansabdor shaxslar, ularning oila a'zolari va yuqori mansabdor shaxslarga yaqin shaxslarga nisbatan:

• yuqori mansabdor shaxsning mavqeyi to‘g‘risidagi ma'lumotlarni tekshirish va o‘tkazilayotgan operatsiyadagi pul mablag‘lari yoki boshqa mol-mulk manbalarini aniqlash bo‘yicha tegishli choralarni ko‘rish;
• yuqori mansabdor shaxs bilan amaliy ish munosabatlariga faqatgina tashkilot rahbari (o‘rinbosari) ruxsati bilan kirishish (yoki davom ettirish);
• amaliy ish munosabatlarini monitoring qilib borishi lozim.

Mijozni lozim darajada tekshirish imkoniyati mavjud bo‘lmagan taqdirda, tashkilot mijoz bilan ish munosabatlariga kirishni rad etishi va (yoki) mavjudlarini to‘xtatishi, shuningdek Departamentga shubhali operatsiya to‘g‘risida xabar yuborishi shart.

Tashkilot mijoz – yuridik shaxsni yanada batafsil o‘rganish maqsadida quyidagilarga alohida e'tibor qaratishi lozim:

• mijozning ta'sischilari (jamiyat aksiyalarining kamida 10 foiziga ega bo‘lgan aksiyadorlari, ishtirokchilari) tarkibiga, mijozning ustav fondi (kapitali)ning 10 foizidan ortiq ulushiga egalik qilayotgan shaxslarni aniqlashga;
• mijoz boshqaruvi organlari tuzilmasiga va ularning vakolatlariga;
• mijoz ustav fondi (kapitali)ning ro‘yxatga olingan miqdoriga.

Tashkilotlar mazkur qoidalar talablaridan kelib chiqqan holda ichki qoidalarni ishlab chiqishlari lozim, qoidalar bilan gumonli va shubhali operatsiyalarni qo‘shimcha mezonlari va alomatlari belgilanishi mumkin. Tashkilotlar maxsus vakolatli davlat organi bilan kelishilgan holda Sug‘urta bozorini rivojlantirish agentligi tomonidan ishlab chiqiladigan va tavsiyaviy xarakterga ega bo‘lgan uslubiy qo‘llanmalar asosida gumonli va shubhali operatsiyalarni dastlabki aniqlash indikatorlari tizimini yo‘lga qo‘yishlari mumkin.