Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimov mobil telefonlarni IMEI ro‘yxatidan o‘tkazish O‘zbekiston obro‘si uchun foydadan zarari ko‘proq bo‘layotganini, xorijdan O‘zbekistonga keluvchining mobil telefon apparatining markasi, modeli, parametrlari yozib olinishi – erkin dunyoda yashab yurgan shaxslarning zehniyatiga juda qattiq ta'sir qilishini ta'kidladi.
«O‘zbekistonga kelgan har qanday yangi shaxs, dunyoning boshqa davlatlarida deyarli uchramaydigan holatga to‘qnashadi. Bu – telefon nomeri oladigan bo‘lsa, uni IMEI ro‘yxatidan o‘tkazish zarurati. Yangi nomer olgan shaxs, 30 kun ichida IMEI tizimi orqali ro‘yxatdan o‘tishi kerak bo‘ladi. Buni eslatuvchi SMSlar kelaveradi. Ro‘yxatdan o‘tishda telefon apparatining markasi, modeli, parametrlari yozib olinadi. Bu erkin dunyoda yashab yurgan shaxslarning zehniyatiga, juda qattiq ta'sir qiladi.
Ya'ni «bu davlat nega mening telefonimni parametrlarigacha yozib olyapti ekan?!» deb o‘ylanib boshlaydi. O‘zining telefonda gaplashish erkinligini, fikrlashini, xatti-harakatini nazoratga sola boshlaydi. Ma'lum muddat, o‘zini total nazorat ostiga olinayotgandek his qilishi ham mumkin.
IMEI’ni ro‘yxatga olish uchun, pochta markazlarida juda ko‘plab chet elliklarni ko‘rdim, ularning yuzlarida norozilik, ishonchsizlik hislari hukmron edi. Navbatlar juda uzun. Yarim-bir soatlab kutish – odatiy hol. Qolaversa, IMEI’dan ro‘yxatdan o‘tkazish uchun pul ham to‘lash lozim bo‘ladi. Rasmiy pochtalarda, qimmat emas – 5 dollar atrofida. Xususiy xizmat markazlarida esa 15-20 dollargacha olinar ekan», - deydi u.
Siyosatshunos bu tizim xavfsizlikka bog‘lanishiga javoban dunyodagi IMEI ro‘yxatga olinmaydigan ko‘plab davlatlarda ham xavfsizlik tizimlari juda yaxshi ishlashini qayd etib o‘tgan.
«Men e'tibor qaratmoqchi bo‘lgan narsa – davlatning strategik reputatsiyasi, uzoq muddatli manfaatlari! Xavfsizlik – bu qimmatli resurs! Davlatning huquqiyligi ham, jamiyatning erkinligi ham – xavfsizlik poydevori ustigagina quriladi. Lekin erkinlik xavfsizlikka qurbon qilinganda – taraqqiyot to‘xtaydi, inqiroz paydo bo‘ladi. Dunyoning mutlaq aksariyat davlatlarida IMEI ro‘yxatga olinmaydi. Lekin bu davlatlarda xavfsizlik tizimlari juda yaxshi ishlaydi. Tizim, muassasalar, xodimlar o‘zlarining ishlarini bilib qilishadi. Jamiyat erkin va farovon, davlat institutlari esa ohista va qudratli salohiyatga ega», deydi u.
