Kinoga köçgan hayot: Parij aeroportida 18 yil qolib ketgan eronlik qoçoq kim edi?
|16:37 / 01.05.202248 44811 min
2004 yilda maşhur rejissyor Stiven Spilberg «Terminal» filmini suratga oladi. Nyu-York aeroportida bir qança muddat qolib ketgan muhojir haqida hikoya qiluvçi film tomoşabinlar tomonidan iliq kutib olinadi. Film katta ekranlarga çiqqan paytda uning suratga olinişiga sabab bölgan eronlik hali ham Parij aeroportida yaşab yurgandi.
1977 yilda Eronda vaziyat keskinlaşadi. Odamlar mamlakat hukmdori şoh Muhammad Rizo Pahlaviyga qarşi namoyişlar ötkaza boşlaydi. Politsiya namoyişçilarga qarşi ayovsiz kuraş olib boradi va köplab odamlar hibsga olinadi. Bundan taşqari, namoyişlarda faol qatnaşayotgan fuqarolar aniqlanib, qidiruv boşlanadi. Ana şunday holatda şohga qarşi çiqib namoyişlarda faol qatnaşganlarning aksariyati xorijga qoça boşlaydi.
Qölga tuşganlarning ayrimlari qamaladi. Boşqalari esa Erondan badarğa qilinadi. Ana şunday insonlardan biri Mihron Karimiy Nosiriy edi. Mihron 1942 yilda tuğilgan. Pahlaviyga qarşi namoyişlar boşlanganda u 35 yoşda bölgan.
Mihron 1977 yilda şohga qarşi ötkazilayotgan namoyişlarda faol qatnaşa boşlaydi va u politsiya e’tiboriga tuşadi. Uni hibsga olib, mamlakatdan badarğa qilişadi. Mihron Yevropaning bir qança davlatlaridan qoçqinlik maqomi berişni söraganiga qaramasdan uning sörovi rad etiladi.
1978 yil 7 yanvardan 1979 yil 11 fevralgaça davom etgan namoyişlar oxiri şohni taxtdan ağdariş bilan tugaydi. Şunday bölsa ham Yevropaning turli davlatlarida vaqtinça yaşab turgan Mihron vatanga qaytişni xohlamaydi. Şundan söng uning Yevropadagi darbadar hayoti boşlanadi.
Nihoyat uç yillik urinişlardan söng BMT qoşidagi Qoçoqlar işi böyiça oliy komissiyaning Belgiya bölimi unga qoçoqlik maqomini beradi. BMTdan olingan qoçoqlik maqomi bilan u Yevropaning istalgan mamlakatiga joylaşişi mumkin edi. Ammo u Belgiyada qolişni xohlab şu mamlakatda yaşay boşlaydi.
Qariyb 10 yil Belgiyada yaşagan Mihron 1988 yilda Şotlandiya poytaxti Glazgo şahriga köçib borişni maqsad qilib yölga çiqadi. Glazgoga boriş uçun u avval Fransiya poytaxti Parij şahriga boradi va u yerda temiryöl vokzalida hujjatlari solingan sumkani öğirlatadi. Samolyotga amallab çiqib olgan Mihron Londonga uçadi. Ammo «Xitrou» aeroportida şaxsini tasdiqlaydigan hujjati bölmagani uçun Mihronni Buyuk Britaniya hududiga kiritişmaydi va ortga qaytarib yuborişadi.
Mihron Parijdagi «Şarl de Goll» aeroportiga qaytib kelgaç hujjatlari bölmagani uçun uni Fransiyaga ham kiritişmaydi. U Fransiya hukumatiga murojaat qilib özi tuşib qolgan noqulay vaziyat haqida xabar beradi. Şunda ham unga hujjatlarsiz aeroport taşqarisiga çiqişga ruxsat berişmaydi.
Öşa paytda Mihronning hujjatlarini Belgiyada tiklasa bölardi, ammo bu uçun uning özi borib ariza berişi kerak edi. Mihron esa Parijdagi aeroportdan taşqariga çiqa olmasdi. Şu tariqa u aeroport içida qolib ketadi.
Mavzuga oid
stock.adobe.com
Aeroportda yaşar ekan, Mihronga ovqatlanişi uçun pul kerak edi. U tuşib qolgan vaziyatda esa pul topiş iloji yöq. Şu uçun unga aeroport xizmatçilari va yölovçilar yordam bera boşlaşadi. Biroz ötib aeroport içida aravaçalarni yiğib keliş bilan şuğullana boşlaydi. Bu iş Mihronga aeroport içida ovqatlaniş uçun yetib turadi.
Foto: medium.com
Keyinçalik Mihronning tarixi haqida eşitgan OAV vakillari kelib undan intervyu ola boşlaşadi va bu uçun unga yaxşigina haq tölaşadi.
1995 yilda Belgiya hukumati istisno tariqasida Mihronga uning şaxsini tasdiqlovçi hujjatlarni tayyorlab Fransiyaga yuborişini ma’lum qiladi. Buning evaziga eronlik qoçoqdan Belgiyaga qaytib, öşa yerda yaşaş şarti qöyiladi. Mihron bunga rozi bölmaydi.
1998 yilga kelib unga yordam bermoqçi bölgan advokatlardan biri Mihronning hujjatlarini töğrilab, Parijga yetkazib beradi. Ammo u baribir aeroportni tark etişni rad etadi.
2006 yil iyul oyida Mihron kasal böladi. Şunda uni zudlik bilan kasalxonaga yotqiziş uçun olib ketişadi. Şu tariqa 18 yil «Şarl de Goll» aeroportida yaşagan Mihron betobligi sababli u yerni tark etişga majbur böladi.
Mihron haqida film
Mihron Parijdagi aeroportda yaşab yurgan paytida dunyodagi aksariyat obröli naşrlarda u haqda maqolalar beriladi. Telekanallarda u haqda reportaj va körsatuvlar namoyiş etiladi. Nihoyat eronlik qoçoqning uzoq yillar davomida Parij aeroportdan çiqmasdan yaşaşi Hollivud kinoustalarining e’tiborini tortadi. Ular Mihronning hayoti haqida film işlaşni rejalaştirişadi.
2004 yilda hali Mihron «Şarl de Goll» aeroportida yaşab yurgan kezlarda dunyoga maşhur rejissyor Stiven Spilberg uning hayoti asosida yozilgan ssenariy böyiça film suratga oladi. Filmda taniqli kino yulduzlari Tom Henks va Ketrin Zeta-Jons boş rollarni ijro etişgan. Film katta ekranlarga «Terminal» nomi bilan çiqadi.
Foto: alamy.com
Film garçi eronlik Mihronning boşidan ötkazgan voqealar asosida suratga olingan bölsa-da, asosiy qahramon va uning mamlakati boşqa nomlar bilan atalgan. Şunday bölsa ham film ijodkorlari uni Mihronning boşidan ötkazgan voqealar asosida suratga olişganini aytişgan.
Şuningdek, filmdagi voqealar «Şarl de Goll» aeroportida emas, balki Nyu-Yorkdagi Jon Kennedi nomidagi aeroportda keçadi. Ammo filmning özi bu aeroportda suratga olinmagan.
Spilberg filmni suratga oliş uçun köplab aeroportlarni közdan keçirib çiqadi. Ammo aksariyat yirik aeroportlar mutasaddilari öz terminallarida uzoq muddatli suratga oliş işlari uçun ruxsat berişmaydi. Kelib-ketuvçilar oqimi katta bölgan aksariyat aeroportlarda yölovçilar film ijodkorlariga, ular esa yölovçilarning erkin harakatlanişiga xalaqit berişlari mumkin edi.
Foto: alamy.com
Şundan söng Spilber Kaliforniya ştatining Palmdeyl şaharçasidagi hududiy qatnovlarga xizmat qiluvçi aeroportning ulkan angarini tanlaydi. Angar dekoratsiyalar yordamida Jon Kennedi aeroportiga öxşatib bezatiladi. Şuningdek, filmdagi ayrim sahnalar Kanadaning Monreal şahrida joylaşgan Mirabel aeroportida ham suratga olingan.
Film katta ekranlarga çiqqaç tomoşabinlar tomonidan iliq kutib olinadi. Film budjeti 60 million dollar bölgan holda, 219 million dollar mablağ işlab beradi.
Aeroportlarda qolib ketganlar
Mihron Karimiy Nosiriy uzoq yillar davomida aeroportda yaşagan yagona odam emas. Bundaylarning soni juda köp. Aksariyat hollarda öz mamlakatidan çiqib ketganlar boşqa joyga uçib borganda hujjatlar bilan boğliq muammolarga duç keladi va aeroportda qolişga majbur böladi. Şuningdek, boşqa sabablar bilan ham Mihronga öxşab aeroportlarda yaşab qolişga majbur bölganlar bor. Ular öz vataniga ham qayta olmaydi, borgan davlatiga çiqişga ham ruxsat berilmaydi.
Masalan, Afrikadagi Mavrikiy davlatidan Italiyaga uçib kelgan keksa yoşli ayol garçi özi şu davlat fuqarosi bölsa ham hujjatlardagi kamçilik tufayli Milan aeroportida qolib ketadi. U 6 yil davomida Italiyaga ham kirolmaydi, Mavrikiyda qolgan oilasi bağriga ham qaytolmaydi va Milan aeroportida yaşaşga majbur böladi.
Foto: pnp.ru
Şuningdek, nemis muhandisi oilasi bilan ajraşgaç Ispaniyadagi Malyorka aeroportida 4 yil yaşaydi. Uning hayoti ham Mihronnikiga öxşab ketadi. U oç qolmaslik uçun aeroportda yölovçilar sumkalarni taşişda yordamlaşib pul işlaydi. Bundan taşqari aeroport xizmatçilari unga yeguliklar berib turişadi.
Yaponiyalik bloger Masaaki Tanaka vizasi muddati ötgani sababli bir oy davomida Tayvan poytaxti Taypey aeroportini tark eta olmaydi. Öşanda yapon Taypeydan uçib ketiş uçun tölanadigan yiğim va çipta u yoqda tursin, hatto oziq-ovqat sotib olişga ham puli bölmaydi. U aeroportda bir oyni faqat vasabi va soya sousi bilan ötkazadi.
2018 yilda Buyuk Britaniyalik Stiven Bird yaşaş uçun ruxsatnoma muddati ötgani sababli Sankt-Peterburgdagi Pulkovo aeroportida ikki hafta qolib ketadi.
2021 yil yanvar oyida Çikagodagi «ÖXara» aeroportida Aditya Sinx nomli 36 yoşli erkakni uşlaşadi. Suriştiruvlarda u uç oydan buyon aeroportdan çiqmay yaşab kelayotgani ma’lum böladi. Aeroport xodimlaridan biri Adityadan şaxsni tasdiqlovçi hujjatini söraganda u körsata olmaydi. Şundan söng xodim politsiyaga murojaat qiladi va ular yölovçilarning xayr-ehsoni hisobiga kun körib yurgan Adityani qölga olişadi.
AQŞ milliy xavfsizlik agentligi xodimi bölgan Edvard Snouden ham okean ortidan Rossiyaga qoçib kelgaç, siyosiy qoçoq maqomini olgunça Şeremetevo aeroportidagi terminalda bir oydan köproq muddat yaşaydi.
Aeroportlar uysizlar uçun turar joymi?
Ğarbdagi aksariyat aeroportlar uysizlar uçun yaşaşga qulay joy hisoblanadi.
Aeroportlarga kirayotgan insonlarning aksariyati u yerdan tezroq çiqib ketişga şoşiladi. Biroq ba’zilar, aksinça, u yerda qolib yaşaşga intilişadi. AQŞ va Yevropadagi yirik aeroportlar XX asrda uzoq yillar uysizlar uçun boşpana vazifasini ötagan.
1980 yillarda AQŞda federal budjetni qisqartiriş, ruhiy salomatlik böyiça majburiy davolanişni bekor qiliş öz turar joylaridan ayrilganlar sonining keskin ösişiga sabab böladi. Şundan söng uysizlar aeroportlarga joylaşa boşlaşadi.
1986 yilda Chicago Tribune gazetasida «ÖXara» aeroportida bir yil yaşagan 44 yoşli sobiq buxgalter Fred Dilsner haqida maqola çop etiladi. Maqolada yozilişiça, 1984 yilda «ÖXara» aeroporti yaqinida metro bekati işga tuşadi. Şundan söng bu aeroportga yetib boriş yölkirasi arzonlaşadi va unga uysizlar kelib örnaşa boşlaydi.
Foto: pikabu.ru
Öşanda mazkur aeroportda 30-50 nafar atrofida boşpanasiz odamlar muntazam yaşagan. Qiş faslida esa ularning soni 200 nafarga yetgan. Keyinçalik aeroportda xavfsizlik çoralari kuçaytirilgaç, u yerga boşpanasi yöq odamlar kirişi qiyinlaşadi. Ammo şunda ham ular amallab aeroportlar içiga kira olişadi.
Boşpanasizlarning aeroportlarga kirişi XXI asrda ham davom etyapti. Jumladan, 2018 yilda bir neçta naşrlar sönggi yillarda AQŞning bir qança yirik aeroportlarida uysizlar soni ortgani haqida xabarlar tarqatdi. Ular orasida Atlanta şahridagi «Xarsfild-Jyekson» va Merilend ştatida joylaşgan Baltimor şahridagi «Baltimor-Vaşington» aeroportlari ham bor edi.
AQŞdagi aksariyat aeroportlar xodimlari terminallarda joylaşib olgan boşpanasizlarni köçaga haydaşmaydi. Balki aksariyat hollarda özlari transport taşkil etib, aeroportdagi uysizlarni ular uçun taşkil etilgan maxsus reabilitatsiya markazlariga yetkazib qöyişadi. Ammo şunçaki quvib yuboradiganlari yoki uysizlarni aeroport içiga kiritmaydiganlari uçrab turadi.
