Alkogol savdosida “ulğaygan yoş”, rad etilgan “profilaktik suhbat” va mahallalar uçun 7 trln söm. Senatning 2022 yildagi sönggi yalpi majlisi qanday ötdi?

Tanzila Norboyeva esa qonun qançalik dolzarb bölmasin, rad etilişi uning ijrosi bilan boğliq amaliyotda yuzaga kelişi mumkin bölgan jiddiyroq muammolarning oldini olişini ta’kidladi: 

“Bu qonun inson huquqlari, manfaatlari, qadr-qimmatiga bevosita daxldor. Mana, masalan, profilaktika suhbati, degan tuşunça belgilanyapti. Juda yaxşi amaliyot. Lekin, bunday suhbat qança vaqt davom etişi kerak, degan savolga aniq javob yöq. Profilaktik suhbat ötkazyapmiz, deb odamlarni besamar uşlab turiş yoki bölmasa vaqtini oliş mutlaqo notöğri. Vaholanki, köpgina davlatlarning mazkur yönalişga oid qonunçiligida bu jihatlar aniq körsatilgan. Şu kabi ayrim normalardagi kamçiliklarga köz yumib bölmaydi. Qonunning şu körinişda qabul qilinişi ertaga yanada jiddiyroq muammolarga sabab bölişi mumkin”. 

Alkogol va tamaki mahsulotlari savdosida “ulğaygan yoş”

Senatning öttiz oltinçi yalpi majlisida körib çiqilgan va ma’qullangan muhim qonunlardan biri “Alkogol va tamaki mahsulotlarining tarqatilişini hamda iste’mol qilinişini çeklaş töğrisida”gi qonun böldi. Mazkur qonun 21 yoşga tölmaganlarga alkogol va tamaki mahsulotlarini sotişni çeklaşi bilan ahamiyatli.

Qonunga köra, endilikda 21 yoşga tölmaganlarni alkogol va tamaki mahsulotlarini iste’mol qiliş jarayoniga jalb etiş javobgarlikka sabab böladi.

Qonun bilan alkogol va tamaki mahsulotlari tarqatilişini hamda iste’mol qilinişini çeklaş böyiça bir qator yangiliklar kiritilyapti.

Jumladan, alkogol va tamaki mahsulotlarini sotayotgan şaxs 21 yoşdan kiçik köringan xaridordan uning şaxsi va yoşini tasdiqlovçi hujjatini körsatişni talab qilişi, hujjat mavjud bölmagan taqdirda esa sotişni rad etişi şartligi belgilanmoqda. Şuningdek, alkogol va tamaki mahsulotlari tarqatilişi hamda iste’mol qilinişini çeklaş böyiça faoliyatni amalga oşiruvçi organlar safi kengaytirilib, ularning sohadagi vakolatlari aniq belgilab qöyilyapti. Qonunda tamaki mahsulotlari turlari va ularning jumlasiga kiruvçi mahsulotlarga aniq ta’rif berilgan. 

Sarçaşmaliklarning Senatga xati

Senat yalpi majlisining ikkinçi kuni hududlarda olib borilgan örganişlar natijasida aniqlangan kamçiliklar, ularga yeçim topiş borasidagi işlarni muhokama qilişdan boşlandi.

Jumladan, Orolböyi mintaqasini rivojlantiriş masalalari va ekologiya qömitasi raisi Boriy Alixanov Qaşqadaryo viloyati, Şahrisabz tumanidagi Sarçaşma qişloği aholisini suv bilan ta’minlaş hamda mamlakatda suv resurslaridan oqilona foydalaniş masalalari yuzasidan öz fikrini bildirdi. Ta’kidlanişiça, 5 ming aholisi bölgan Sarçaşma qişloğini suv bilan ta’minlaş 2019 yildan beri muammo bölib kelayotgani aniqlangan. Bu borada tezkor ravişda mutasaddi vazirlik va taşkilotlarga qişloqqa suv yetkazib beriş böyiça loyiha işlari, uni ekspertizadan ötkaziş, kerakli mablağ ajratiş hamda tender asosida pudratçini belgilaş töğrisida tegişli topşiriqlar berilgan va nazoratga olingan. Uşbu işlar boşlangaç qişloq aholisi tomonidan Senatga taşakkurnoma xati kelgan. Xatda qişloqqa umumiy uzunligi 7800 metr bölgan masofada suv olib keliş böyiça barça jarayonlar amalga oşirilganligi, uşbu loyiha uçun 4,5 mlrd söm mablağ ajratilganligi va hozirda tegişli korxona tomonidan 500 metr uzunlikda kanal qaziş işlari bajarilganligi haqida axborot berilgan. Uşbu loyihani töla amalga oşiriş 2023 yilning may oyigaça tugallanadi.

Şu kabi, Senat yalpi majlisida Toşkent viloyati Böstonliq tumanida agrar va suv xöjaligi masalalari qömitasi tomonidan olib borilgan örganişlar böyiça ham ma’lumot berildi.  

Mahallalar infratuzilmasi uçun 7 trln söm 

Senatning navbatdagi yalpi majlisida mahallalar infratuzilmasini yanada yaxşilaş böyiça belgilangan loyihalar yuzasidan parlament nazorati doirasida amalga oşirilgan işlar ham muhokama qilindi.

Ta’kidlanişiça, 2022–2023 yillarda mahallalar infratuzilmasini yanada yaxşilaş böyiça 5 284 ta mahalladagi 6 007 ta obektda quriliş-ta’mirlaş işlarini amalga oşiriş uçun 7 trln sömdan ortiq mablağ rejalaştirilgan bölib, şundan 2,7 trln co‘m joriy yilda ajratilişi közda tutilgan. Quriliş-ta’mirlaş işlari amalga oşiriladigan 6 007 ta obekt böyiça aksariyat loyihalarning loyiha-smeta hujjatlari ekspertizadan ötkazilgan, şuningdek, quriliş-pudrat taşkilotlarini aniqlaş yuzasidan tender (tanlov) savdolariga e’lon berilgan.

“Qariyb 5 300 ta mahallani yanada obod qiliş, xususan, ularda içki yöllar, maktab, boğça kabi muhim ijtimoiy obektlar holatini yaxşilaş va bugungi kunda köpçilikning taşvişiga sabab bölayotgan dolzarb muammolar – elektr, gaz, suv ta’minotini talab darajasida yölga qöyiş maqsad qilindi. Hududlar manfaati nuqtai nazaridan Senat kengaşi qarori bilan bu borada belgilangan loyihalar ijrosini nazorat qiliş çora-tadbirlari tasdiqlandi. Noyabr oyidan boşlab bugunga qadar har birimiz biriktirilgan hududlardagi mahallalarda bölib, aholi bilan uçraşdik, loyihalar böyiça işlar holatini kördik va bu jarayon davom etmoqda.

Qayd etiş kerak, mazkur yönalişda keng kölamli işlar boşlangan. Xususan, tasdiqlangan dasturlar doirasida 6 mingdan ziyod loyihaning smeta hujjatlari işlab çiqilib, mingdan ziyod obektda quriliş-ta’mirlaş işlari boşlab yuborilgan. Loyihalarni öz vaqtida moliyalaştiriş uçun respublika budjetidan mahalliy budjetlarga 1,7 trln söm mablağ ötkazilgan. Umuman ikki yil davomida mazkur maqsadlarga

7 trln sömdan ziyod mablağ ajratiş nazarda tutilgani ham belgilangan işlar kölami qançalik keng ekanligini anglatadi”, — deya masala yuzasidan öz fikrlarini bildirib ötgan Tanzila Norboyeva.

Oliy Majlis Senatining öttiz oltinçi yalpi majlisida gender tenglikka erişiş böyiça maqsadli vazifalar ham belgilab olindi. 

Şu tariqa, Senatning 2022 yildagi sönggi yalpi majlisi öz işini yakunladi. Yalpi majlisda 14 ta masala, şu jumladan 9 ta qonun körib çiqildi.