Narxlar qanday o‘zgardi?
Narxlar tahliliga nazar tashlasak, 7 yanvar kuni Toshkent shahridagi markaziy dehqon bozorlarida 1 kg ulgurji narxi 3500-4000 so‘m bo‘lgan piyoz 16 yanvarga kelib 40 foizgacha qimmatlashgan bo‘lsa, ayni kunlarda sotuvda 9000-10 000 so‘m atrofida. O‘tgan yilning shu davri bilan taqqoslaganda esa poytaxt markaziy bozorlarida 1 kg piyozning o‘rtacha bahosi 4 baravarga qimmatlashgan.
Bozorlardagi arzonlashtirilgan rastalarga zaxiradagi qishloq xo‘jaligi mahsulotlari chiqarilib, piyozning chakana narxi 5000 so‘m etib belgilab qo‘yilgan.
Qanchalik xavotirli?
Hisob-kitoblarga ko‘ra, 2023 yilning 20 yanvaridan 30 apreliga qadar tibbiy me’yorlar bo‘yicha aholining piyozga bo‘lgan iste’mol talabi o‘rtacha 346 ming tonnani tashkil etadi.
Buning asosiy sababi sifatida, respublikada joriy yilning 9 yanvaridan 17 yanvarigacha bo‘lgan keskin sovuq (o‘rtacha -13 darajadan -22 darajagacha) sababli, yoqilg‘i-energetika sohasida vujudga kelgan muammolar va mahsulotni tashish logistikasi tizimida yuzaga kelgan uzilishlarni ko‘rsatish mumkin.
Keskin sovuq natijasida dehqon bozorlaridagi ayrim ochiq rastalarda saqlangan piyoz mahsulotlari muzlab qolgan (muzlash harorati -5 daraja) hamda noqulay ob-havo sharoiti natijasida taklif, ya’ni bozorga mahsulotni olib kelish hajmi pasaygan.
Ichki iste’mol bozor narxini arzonlashtirish, aholining iste’mol talabini qondirish hamda oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash maqsadida, O‘zbekiston 2023 yilning 1 yanvaridan 4 oyga piyoz eksportiga vaqtincha cheklov o‘rnatdi.
Qishloq xo‘jaligi vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, joylarda piyoz zaxirasi mavjudligini ko‘rsatmoqda. Shunday bo‘lishiga qaramay, mutaxassislarning tahlillariga ko‘ra, aholining iste’mol talabi doirasida mavjud zaxiraga qo‘shimcha 26,5 ming tonna piyoz kerakligini ko‘rsatmoqda. Ushbu mahsulotlarni import qilish bo‘yicha xorijiy davlatlardagi sohaviy hamkorlar bilan muzokaralar olib borilmoqda.
