Saudiya Arabistoni ligasi transfer ishtahalari hozircha Messining Amerikaga ketishiga soya solib turibdi. Aslida argentinalik futbolchi mintaqadagi futbol taqdirini hal qilishi mumkin. Bir paytlar Amerikada futbol bormi, degan savol, go‘yoki o‘rta asrlardagi «Amerika bormi?» savoliga hamohang yangragan bo‘lsa-da, avvaliga JCh-94, keyinchalik Bekhemning Los-Anjyeles klubiga o‘tishi kabi voqealar e’tiborimizni vaqtincha bo‘lsa ham qaratishga sabab bo‘lardi. Messining transferi o‘sha voqealardan kam emas, aksincha, hatto MLS’ning kelajagini ham belgilab berishi mumkin. MLS nima? U qayerdan nafas oladi? Rostan ham «Inter Mayami» AQSh chempionatida autsaydermi? Shular haqida batafsil.
Messiga faqat bir klub pul to‘lamaydi
Alohida olganda, MLS chempionatidagi hech bir klub Messining xarajatlarini qoplay olmaydi. Ispaniyaning Sport nashri xabariga ko‘ra, futbolchi Mayamida yiliga 50 million yevro ishlab topadi. U katta farq bilan liganing eng yuqori daromadli futbolchisiga aylanadi, shu bilan birga Shimoliy Amerikada faoliyat ko‘rsatadigan barcha sportchilar orasida o‘nlikka ham kirib oladi. Forbes ma’lumotlariga ko‘ra, «Inter» (Mayami) 2022 yilda 56 million dollar tushum qilgan va 5 million dollar zarar bilan chiqqan. Ya’ni birgina Messining maoshini to‘lash uchun klub bir yillik topgan pulining barchasini ishlatishiga to‘g‘ri keladi.
Yevropada bunday holatni umuman tasavvur qilish qiyin, ayniqsa Fair Play shartlari ostida. O‘z vaqtida Messining katta maoshi «Barselona»ning moliyaviy ahvoliga ham ta’sir ko‘rsatgani tufayli klub hali ham inqirozdan chiqib keta olgani yo‘q.
Ammo «Inter»ga butun liga yordam beradi. Xabar berishlaricha, Messi daromadning ma’lum qismini MLS hamkorlari bo‘lgan Apple va Adidas kompaniyalaridan oladi, shuningdek, faoliyatini tugatgach, u klubning egalaridan biriga aylanadi.
Yevropada butun liga va uning reklama beruvchilari bir klubga u hatto Messi bo‘lsa ham, bir futbolchini sotib olishda yordam berishini tasavvur ham qila olmaysiz, ammo MLS butunlay boshqa qoidalar asosida yashaydi. Sokker ligasi Shimoliy Amerika va dunyo tizimining qorishmasidan iborat bo‘lgan tashkiliy tuzilmadir.
Olti klubga bir xo‘jayin
Devid Bekhem va uning biznesdagi sheriklari «Inter Mayami» egalari hisoblanadi. Tadbirkorlar konsorsiumi klubni boshqaradi va ular erkin, istashsa daromad olishadi yoki o‘z ulushlarini sotib yuborishadi. Ammo yuridik tomondan klub ularga tegishli emas.
MLS an’anaviy Shimoliy Amerika sport tuzilmasini o‘zi uchun moslashtirib olgan. Eng boshida AQSh sporti asosan universitetlar atrofida qurilgan, hamon talabalar sporti ancha ommaviy ekanini shundan tushunish mumkin. O‘tgan asr boshlarida qit’ada ilk professional jamoalar paydo bo‘ldi, ammo chempionatlar Yevropa tizimidan farq qiladigan tuzilmalarda tashkil qilingan.
