Yevroittifoq: Ukrainaning qo‘shilishi ikki bosqichda muhokama qilinadi

Kiyev va Kishinyov noyabr oyi boshida e’lon qilingan Yevrokomissiya tavsiyalarida belgilangan tegishli «qadamlar»ni qo‘ygani tasdiqlangach, Yevropa Ittifoqi Ukraina va Moldova bilan qo‘shilish bo‘yicha muzokaralarni tashkil qilishni boshlaydi. Bu haqdagi ma’lumotlar Yevropa Ittifoqi sammitining birinchi kuni yakunlari bo‘yicha 14 dekabr, payshanba kuni e’lon qilingan Yevropa kengashi press-relizida keltirilgan.

Hujjatda mamlakatlar uchun «Yevropa Ittifoqiga qo‘shilish bo‘yicha qadamlar»ni yakunlash muddati, muzokaralar boshlanishining taxminiy sanasi ham ko‘rsatilmagan. Ukraina va Moldova zarur shartlarni bajarganmi yoki yo‘qmi, degan qarorni keyinroq Yevropa Ittifoqi tashqi ishlar vazirlari qabul qiladi, deb yozadi Reuters. Shu bilan birga, Belgiya bosh vaziri Aleksandr De Kro Bryusseldagi yig‘ilishning birinchi kuni yakunlariga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi Ukraina bilan a’zolik bo‘yicha muzokaralarni 18 dekabrdayoq boshlashi mumkinligini aytdi.

Yevropa kengashi, shuningdek, Gurjistonga Yevropa Ittifoqiga kirish uchun nomzod maqomi berilishini ma’qulladi.

Shu bilan birga, Bryussel Bosniya va Hersegovina bilan Yevropa Ittifoqiga kirish bo‘yicha muzokaralar boshlanishini «a’zolik mezonlariga kerakli darajada rioya qilinmaguncha» qoldirdi. Mamlakat nomzod maqomini 2022 yil dekabrida oldi. Shimoliy Makedoniya, shuningdek, Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish bo‘yicha muzokaralarning dastlabki bosqichini yakunlashdan oldin «Yevropa kengashining 2022 yil 18 iyuldagi xulosalarida ko‘rsatilgan konstitutsiyaviy o‘zgarishlarni yakunlash bo‘yicha o‘z majburiyatini bajarishi» kerak, deyiladi press-relizda.

Yevroittifoq Ukrainaga har tomonlama yordam berishda davom etadi

Rossiyaning Ukrainadagi urushi YeI sammitining asosiy mavzusiga aylandi – yig‘ilish birinchi kunidagi hisobotning asosiy qismi unga bag‘ishlandi.

Shu tariqa, Yevropa Ittifoqi «xalqaro huquq tomonidan tan olingan chegaralar doirasida Ukrainaning mustaqilligi, suvereniteti va hududiy yaxlitligini» qo‘llab-quvvatlash rejalarini tasdiqladi. Gap siyosiy, moliyaviy, gumanitar, harbiy va diplomatik yordam haqida ketmoqda, deya ta’kidlaydi Yevropa kengashi.

Alohida sammit ishtirokchilari Ukrainadan g‘alla importini Qora dengiz orqali ham, Rossiya «don shartnomasi»dan chiqib ketganidan keyin Ukrainadan qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini eksport qilish uchun dengiz yo‘liga muqobil sifatida yaratilgan «birdamlik yo‘laklari» orqali ham qo‘llab-quvvatlash zarurligini ta’kidladilar.

Shuningdek, YeI Gurjiston va Moldovaga «Rossiyaning Ukrainaga qarshi boshlagan urushi oqibatlari bilan bog‘liq muammolarni hal qilishda» yordam beradi.

Sammit davomida Yevropa kengashi Ukrainaga qarshi davom etayotgan urush munosabati bilan Yevropa Ittifoqi Rossiyaga qarshi joriy qilmoqchi bo‘lgan 12-sanksiya paketining qabul qilinishini olqishladi. Hujjat 15 dekabr, jumaga o‘tar kechasi YeI davlatlari vakillarining alohida yig‘ilishida kelishib olindi, deb yozadi Reuters.

Ukrainaning YeIga qo‘shilishi bo‘yicha ovoz berish jarayonida Orban zalni tark etdi

Ukraina bilan Yevropa Ittifoqiga qo‘shilish bo‘yicha muzokaralar boshlanishiga ovoz berish arafasida Vengriya bosh vaziri Viktor Orban jarayonga qarshi chiqishini bir necha bor ta’kidlagan edi. Yevropa Ittifoqiga a’zo 27 davlatdan birortasining har qanday qarorga rozi bo‘lmaganligi avtomatik ravishda veto qo‘yganligi sababli, Orbanning qarori Kiyevning YeIga yo‘lida to‘siq bo‘lish bilan tahdid qildi.

Biroq sammitda hal qiluvchi ovoz berish vaqtida Vengriya bosh vaziri o‘z ixtiyori bilan majlis zalini tark etdi. Keyinchalik u «yomon qaror» deb atagan narsaning bir qismi bo‘lishni istamagani uchun ovoz berishda betaraf qolganini tushuntirdi. Bunday holda, ovoz berish haqiqiy deb topiladi - o‘z pozitsiyasini bildirishni rad etish «yo‘q» javobi deb hisoblanmaydi. OAV xabarlariga ko‘ra, zalni tark etish g‘oyasini Orbanga Germaniya kansleri Olaf Shols taklif qilgan.

Ukrainaning Yevroittifoqqa a’zo bo‘lishini faqatgina Budapesht tanqid qilayotgani yo‘q. Ovoz berishdan keyin Belgiya bosh vaziri Aleksandr de Kro bu fikrni ma’qullamagan holda gapirdi, sammit arafasida xuddi shunday fikrni Avstriya kansleri Karl Nexammer ham bildirdi, u Ukraina uchun Yevropa Ittifoqi darajasida xavfsizlik kafolatlari berilishiga qarshi. Biroq har ikki davlat Ukraina va Moldova bilan Yevropa Ittifoqiga a’zolik bo‘yicha muzokaralarni boshlash tarafdori bo‘lgan.