Maktab o‘quvchilari har kuni turli og‘irlikdagi sumkalari bilan maktabga boradi. Maktab sumkasi birinchi sinfdan to bitiruvchi sinf bo‘lgunga qadar bolalarga hamrohlik qiladi. Bu sumkalar oliygohlarga kirganda kichrayib faqat daftarlar va noutbukdan iborat bo‘lib qolishi mumkin. Lekin bola rivojlanishining eng muhim bosqichlaridan biri bo‘lgan maktab davrida hamma bolalar og‘irgina sumkalarni ko‘tarib yurishi kerak.
O‘quvchi sumkasining ideal og‘irligi qancha?
Tadqiqotchilarga ko‘ra, bola taqadigan sumkaning og‘irligi uning tana vaznining 10 foizidan oshmasligi kerak. Masalan, O‘zbekistonda bolalar 7 yoshda maktabga chiqishadi va bu paytda ularning o‘rtacha tana vazni 23 kgni tashkil qiladi. Demak, ular uchun o‘rtacha 2,3 kgli sumka ko‘tarish me’yor hisoblanadi. 10 yoshli bola (4-sinf o‘quvchisi) esa o‘rtacha 32 kg bo‘ladi. Uning sumkasi esa 3,2 kg atrofida bo‘lishi kerak.
Bundan tashqari, sumkalarning og‘irligi yana bir qancha omillar bilan belgilanadi:
- Bolaning jismoniy holati;
- U sumkani ko‘tarib yuradigan vaqt va masofa;
- Sumkaning sifati.
Og‘ir sumka bola sog‘ligiga yomon ta’sir qiladimi?
Doimiy og‘ir sumka bilan maktabga qatnash bolaning orqa va bo‘yin qismida og‘riq, yelkasida esa noqulaylik hissiga sabab bo‘lishi, charchoq kuchayishiga olib kelishi mumkin.
Amerikalik pediatr Bredli Vaynbergning so‘zlariga ko‘ra, og‘ir sumka taqib yurish:
- Bolaning qomati holati va harakat muvozanati o‘zgarishi sababli orqa va bo‘yin og‘rig‘i rivojlanishiga olib kelishi;
- Bola muvozanatiga salbiy ta’sir qilishi sababli yiqilish va boshqa jarohatlarga olib kelishi mumkin.
Bundan tashqari, mushak-skelet tizimida og‘riq, noto‘g‘ri tana tuzilishi ham og‘ir sumka ko‘tarish sabab ro‘y berishi mumkin.
Bolalarning o‘sish plitalari sumka og‘irligi sabab ortiqcha stressdan ta’sirlanishi mumkin. Bu bilan ularning bo‘y o‘sishi to‘xtamaydi. Lekin keyinchalik artritning erta boshlanishiga olib kelishi
