O‘zbekiston prezidenti huzuridagi Strategik islohotlar agentligi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi tizimidagi 9 442 ta maktabni inventarizatsiyadan o‘tkazdi.
Agentlikning Delivery Unit jamoasi (Natijalarga erishish boshqarmasi) bu jarayonda maktablar binolari, tomlari, elektr, isitish ta’minoti tizimlari, oshxonalar, faollik zallari, hojatxonalarning texnik holati, shuningdek, devor, pol, deraza va eshiklarning holatini baholagan.
O‘rganish yakunlari bo‘yicha Kun.uz'ga taqdim etilgan ma’lumotga ko‘ra, tadqiqot uchun alohida veb-sayt yaratilib, mutaxassislarga kadastr ma’lumotlariga kirish imkoniyati berilgan. Bir binoli maktablar uchun 55 ta savol tuzilgan; binolar qancha ko‘p bo‘lsa, shuncha ko‘p savolga (85 tagacha) javoblar olingan. Anketalarni to‘ldirganlar familiyasi, telefon raqami va maktab STIRi orqali tekshirilgan.
Maktablar qurish davrlar kesimida
Ma’lum bo‘lishicha, hozirda mavjud maktablarning eng qadimiysi 1871 yilda Andijon shahri Mustaqillik mahallasida qurilgan. Yangi ta’lim muassasalari qurilishning eng faol bosqichlari 1984-1989 hamda 2006-2009 yillarga to‘g‘ri keladi, bu vaqt davomida mos ravishda 1391 ta va 1298 ta maktab barpo qilingan.
Suvsiz, kanalizatsiyasiz maktablar
So‘rov natijalariga ko‘ra, maktablarning 87 foizida markaziy kanalizatsiya tizimi mavjud emas.
“Hatto yangi maktab binolarida, jozibali ko‘rinish va zamonaviy jihozlar mavjud, rekonstruksiya loyihasiga muvofiq bino ichida o‘quvchilar va o‘qituvchilar uchun hojatxona o‘rnatilgan, biroq ma’lum bo‘lishicha, hojatxona qulflangan. Natijada maktab o‘quvchilari ham, o‘qituvchilar ham ko‘p hollarda oddiy sanitariya va gigiyena talablariga javob bermaydigan maktab hovlisidagi hojatxonalardan foydalanishga majbur bo‘lmoqda”, – deya qayd etgan Delivery Unit.
Qolaversa, o‘rganishlarda maktablarning 53 foizi markazlashgan suv ta’minoti bilan ta’minlangani aniqlangan, qolgan 47 foiz maktablar quyidagicha taqsimlangan: 27 foizi quduqdan, 11 foizi yetkazib beriladigan suvdan foydalanadi va 9 foizida umuman suv yo‘q.
Sanitariya-epidemiologiya osoyishtaligi qo‘mitasining 2023 yil bo‘yicha tayyorlagan ma’lumotlariga ko‘ra, 2022 yilga nisbatan respublikada virusli gepatit A bilan kasallanish ikki baravarga oshgan, maktab yoshidagi bolalarda 39 foizni tashkil etgan. Bunga esa aynan suv ta’minoti, kanalizatsiya, sanitariya va gigiyena bilan bog‘liq muammolar sabab bo‘lishi mumkin.
