Firibgarlar talabaning nomidan 6 ta bankdan 73 mln so‘m kredit oldi

Suhbatdoshini ishontirish uchun ayol Markaziy bankda ishlashini tasdiqlovchi va shaxsga doir ma’lumotlari ko‘rsatilgan, muhr bosilgan hujjatini (albatta soxta) ko‘rsatadi va talabadan Telegram-bot orqali pasport ma’lumotlarini kiritib, Face-ID'dan o‘tishini so‘raydi.

Bularga ishongan qahramonimiz ayolning hamma so‘rovini bajaradi, shaxsiy axborotlarini botga kiritadi. Bundan ustalik bilan foydalangan firibgarlar ma’lumotlarni bir vaqtning o‘zida turli banklarga yuborishgan va oxirida 6 ta bankda 75 mln so‘mlik mikrozaym rasmiylashtirishga erishgan.

Xususan:

• Sanoatqurilishbankning bosh ofisidan – 19 389 985 so‘m;
• Agrobankning Yuqori Chirchiq filialidan – 4 703 604 so‘m;
• Davrbankning Olmazor filialidan – 10 000 000 so‘m;
• Aloqabankning bosh ofisidan – 14 112 362 so‘m;
• Xalq bankining bosh amaliyotlar boshqarmasidan – 12 510 326 so‘m;
• Anorbankdan – 12 000 000 so‘m, jami 72 716 277 so‘m miqdorda kredit olingan.

Fuqaroning advokati Xurshid Kazibekovning aytishicha, firibgarlar banklarga yuboriladigan arizalarni oldindan tayyor holatga keltirib, keyin aloqaga chiqishgan.

“Aniqlangan holatga ko‘ra, bir nechta bank uchun bir vaqtning o‘zida arizalar tayyor turgan, identifikatsiyadan o‘tgan zahoti ketma-ketlikda banklardan mikrozaym ajratilgan. Mikrozaym ajratilganidan keyin kredit tarixi va shunga o‘xshash jarayonlar amalga oshiriladi. Bundan so‘nggina banklar xabar topishadi. Shuning uchun firibgarlar tomonidan qo‘llanadigan usullardan biri shu – bir vaqtning o‘zida 8-9 ta bankka arizani tayyorlab qo‘yib, identifikatsiyadan o‘tgan zahoti ketma-ketlikda pullar yechilishni boshlaydi. Shu nuqtai nazardan qaraganda, banklar kelgusida bu [firibgarlarning] eng ommalashgan usuli ekani, birinchi marta emasligini inobatga olib, xavfsizlik choralarini ko‘rishi kerakligini aytgan bo‘lardik.

Fuqaro o‘zining Payme ilovasi xavfsizligini ta’minlayapman deb o‘ylagan, shu orqali barcha shaxsiy ma’lumotlarini sizdirib, 6 ta bankda mikrozaym ajratilgan. Summalar kartaga kelib tushganda, elektron hamyonlar ochib tashlangan. Bu orqali boshqa manbalarga pullar chiqib ketgan. Bu holatda kartasiga pul tushgani, elektron hamyonga o‘tganidan fuqaroning xabari bo‘lmagan. My.gov.uz'dan tekshirgach, bir qancha mikrozaymlar ajratilganini ko‘rgan”, – deydi Kazibekov.

Qo‘shimcha qilinishicha, Akbarxona Muhammadiyev holatga aniqlik kiritish maqsadida 6 ta bankning hammasiga borib, vaziyatni surishtirgan. Banklar u shaxsini Face-ID yordamida tasdiqlagani sabab qarzdorliklarni qoplash uning zimmasida ekanini ma’lum qilishgan.

Agar firibgarlik qurbonining so‘zlariga ishonadigan bo‘lsak, uning boshqa platformadagi Face-ID tasvirlarini banklarning ilovalari onlayn mikroqarz uchun ariza rasmiylashtirishda haqiqiy va jonli tasvirlar deya qabul qilgan. Bu esa savolli masala bo‘lib qolmoqda.

Holat bo‘yicha IIOga murojaat qilingan, surishtiruv ishlari boshlangan.

Ma’lumot o‘rnida aytib o‘tamiz, Markaziy bank bu tijorat banki emas, shu sababli kreditlar ajratish yoki boshqa moliyaviy xizmatlar ko‘rsatish bilan shug‘ullanmaydi. Har qanday elektron manbada identifikatsiyadan o‘tishdan oldin esa bu manbaning ishonchli va rasmiy manba ekaniga ishonch hosil qilishni tavsiya etamiz. Unutmang, internetdagi firibgarlar odamlarning kartasidagi pulini o‘g‘irlashning yangidan yangi yo‘llarini topishmoqda.

Dilshoda Shomirzayeva tayyorladi, 
Tasvirchi Shohruz Abdurayimov.