1997 yilda kapitan Charlz Mur Shimoliy Tinch okeani girdobida Kaliforniya va Gavayi orollari qirg‘oqlari orasida suzib yurgan plastik chiqindilarning katta maydoniga duch kelgan, deb yozadi New Atlas. Bu hudud okeandagi plastik to‘planadigan beshta asosiy zonalardan biri hisoblanadi.

O‘shandan beri olimlar o‘n yillar davomida Tinch okeanidagi ulkan chiqindi dog‘i deb ataladigan maydonning kengayishini kuzatib, okeanni bu “yara”dan tozalovchi strategiyani ishlab chiqishga urinmoqda. Qariyb 30 yil ichida Tinch okeani dog‘i allaqachon o‘z valutasiga, shuningdek, qayta ishlangan plastikdan tayyorlangan bayroq va pasportlarga ega bo‘lib ulgurdi. Bundan tashqari, oldingi tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, “chiqindi oroli” turli-tuman hayot shakllariga to‘la.

Bir necha kun oldin The Ocean Cleanup (TOC) loyihasi Tinch okeanidagi chiqindi dog‘ini tozalash bo‘yicha ulkan rejalarini e’lon qildi: olimlarning hisob-kitoblariga ko‘ra, bunga 10 yil vaqt va 7,5 milliard dollar mablag‘ ketadi. Tadqiqotchilar, shuningdek, jarayonni takomillashtirish va strategiyalarni yangilash orqali muddatni 5 yilgacha, xarajatlarni esa 4 milliard dollargacha qisqartirishni niyat qilgan.

Bu rejani amalga oshirish uchun dollarda muayyan mablag‘ning belgilanishi tarixiy hodisa bo‘ldi, chunki chiqindi dog‘i xalqaro suvlarda suzib yuradi va hech bir davlatning “majburiyati” hisoblanmaydi.

Tinch okeanidagi ulkan chiqindi dog‘i 600 mingdan 1,6 million kvadrat kilometrgacha maydonni egallaydi. Avvalgi tadqiqotlar uning og‘irligini 88 000 tonna deb baholashgan. Ammo uni eng katta chiqindi maydoni deb bo‘lmaydi, okean tubida undan ancha ko‘proq chiqindi borligi ehtimoldan xoli emas.

Ulkan chiqindi dog‘ining asosiy qismini trillionlab mikroplastik parchalar tashkil etsa-da, bu yerda baliq ovlash to‘rlari, bir martalik shishalar, qadoqlar, hojatxona unitazlari, Barbi qo‘g‘irchoqlari, yo‘l konuslari, futbol to‘plari, rezina o‘rdakchalar, ishlatilgan ignalar va hatto televizorlar ham topilishi mumkin.