Arlington şahridagi Texas universiteti olimlari turmuş tarzi, ovqatlaniş va ijtimoiy aloqalarning qariş jarayoniga ta’sirini tuşunişga yordam beradigan tadqiqotni boşladi. Loyihada 50 yoşdan 80 yoşgaça bölgan 600 kişi iştirok etadi. Mutaxassislar zamonaviy usullar yordamida ularning organizmini örganib, soğlom uzoq umr körişga yordam beruvçi omillarni aniqlaydi.
Eng maşhur uzoq umr köruvçilar orasida 122 yoş-u 164 kungaça yaşab, rekordçiga aylangan fransiyalik Janna Kalman, 116 yil yaşab, umrining oxirigaça faol hayot tarzini olib borgan yaponiyalik Miso Suzuki va 2017 yilda vafot etgan italiyalik Emma Morano kabilarni ajratib körsatiş mumkin. Ular köplab keksalarni ilhomlantiradi.
Tadqiqotda mutaxassislar MRT, genetik tahlil va jismoniy holatni kuzatiş kabi ilğor texnologiyalardan foydalanadi. Iştirokçilarning tanasi töliq skanerdan ötkazilib, miyasi, yuragi va qon tomirlari holati tekşiriladi, şuningdek xotirasi va jismoniy faolligi örganiladi. Bundan taşqari, köngillilardan tahlil uçun qon namunalari olinadi.
Tadqiqot tört yil davom etadi. Iş yakunlangaç, olimlar töplangan ma’lumotlarni batafsil tahlil qilişni boşlaydi. Ular şifokorlar va oddiy odamlarga qariş jarayonlarini yaxşiroq tuşunişga va yoşga boğliq kasalliklarning oldini olişga yordam beradigan qonuniyatlarni aniqlaşni rejalaştirmoqda.
Loyiha turli sohalar — tibbiyot, biomuhandislik, psixologiya, ijtimoiy iş va kompyuter fanlari mutaxassislarini birlaştiradi. Unda tadqiqotçilik faoliyatida amaliy tajriba orttirayotgan talabalar ham iştirok etadi.
Ilmiy maqsadlardan taşqari, kelajakdagi loyihaning qiziqarli vazifalaridan biri mahalliy hamjamiyatni soğlom turmuş tarzi mavzusiga jalb etişdir. Iştirokçilar nafaqat ilm-fanga hissa qöşadi, balki öz salomatliklari haqida foydali ma’lumotlar ham oladi. Bundan taşqari, uşbu tadqiqot universitetga yangi texnologiyalarni işlab çiqiş va turli fakultetlar örtasidagi hamkorlikni mustahkamlaş imkoniyatini yaratadi.
Loyiha yakunida kelajak avlodlarga qarişni örganiş va faol umrni uzaytiriş usullarini işlab çiqişda yordam beradigan ma’lumotlar bazasi yaratiladi. Mutaxassislar öz işlarining ham ilm-fanga, ham oddiy odamlarga foyda keltirişiga işonç bildirmoqda. Çunki sivilizatsiya rivojlanişi bilan soğliqni saqlaş va yaxşi kayfiyatda böliş tobora qiyinlaşib bormoqda.
