Ilk marta 3D-printerda bosilgan shoh parda bemorning ko‘rish qobiliyatini tikladi

2025 yil oktyabr oyi oxirida Isroilning Rambam Eye Institute klinikasida inson hujayralaridan tayyorlangan 3D-biobosma shoh parda tarixda birinchi marta muvaffaqiyatli transplantatsiya qilindi. Bir ko‘zi ko‘r bo‘lgan bemorga implant qo‘yildi, jarrohlik amaliyotidan keyin uning ko‘rish qobiliyati tiklandi.

Usul Precise Bio kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan. Shu bilan birga, bitta donor shoh pardasidan 300 tagacha implantatni o‘stirish va bosish mumkin bo‘ldi - bu transplantatsiya imkoniyatlarini sezilarli darajada oshiradi.

Dunyoda donorlik shoh pardalarining global tanqisligi mavjud bo‘lib, transplantatsiyaga muhtoj bo‘lgan ko‘plab odamlar uni ololmaydi. 3D-biobosma bu muammoni keng miqyosda hal qilish imkonini berishi mumkin.

Biobosma shoh parda shunchaki sun’iy «o‘rinbosar» shisha emas: u tirik hujayralardan o‘stiriladi, tabiiy shoh parda bilan bir xil optik va biomexanik xususiyatlarga ega.

Texnologiya implantlarni «muzlatilgan» holda saqlash va so‘rov bo‘yicha ko‘chirib o‘tkazishga tayyorlash imkonini beradi, bu esa davolashni sezilarli darajada tezlashtirishi va uni donorlar bo‘lmagan joylarga ham yetkazilishini ta’minlashi mumkin. Shoh parda hujayralari donor to‘qimasidan olinib, laboratoriyada o‘stiriladi va «bio siyoh» sifatida ishlatiladi.

Hozir bu klinik sinov 1-bosqichining bir qismi: asosiy vazifa - implantning xavfsizligi va bardoshliligini tekshirish. Agar natijalar ijobiy bo‘lsa, bu biobosma shoh pardalardan ommaviy foydalanishga yo‘l ochishi va donor materialiga qaramlikni sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.

Kelajakda bunday texnologiyalar boshqa to‘qimalarga ham tarqalishi mumkin - organlarni bosish, regenerativ terapiya, bu esa tibbiyotda oldinga qo‘yilgan jiddiy qadamdir.