Maduroning öğli Rodrigesni qölladi, Tramp tahdid qilmoqda. Venesuela böyiça sönggi xabarlar
|18:48 / 06.01.202621 28812 min
Venesuelaning AQŞ tomonidan qölga olingan rahbari Nikolas Maduro va uning rafiqasi Siliya Flores Nyu York Janubiy okrug federal sudining dastlabki majlisida barça ayblovlarni rad etdi. Ularning ikkisiga ham «narkoterrorizm» böyiça ayblov qöyilgan. Keyingi sud majlisi 17 mart kuniga belgilandi.
Venesuelada esa vitse-prezident Delsi Rodriges vaqtinça davlat rahbari sifatida qasamyod qabul qildi. Bundan biroz oldinroq Donald Tramp agar AQŞ bilan hamkorlikdan boş tortadigan bölsa, unga jiddiy oqibatlar bilan tahdid qilgandi. Bunga javoban Rodriges Qöşma Ştatlarni «tinç-totuv yaşaş»ga çaqirgan.
Maduro va uning rafiqasi sudda
AQŞ amaliyoti çoğida qölga olingan Nikolas Maduro va uning rafiqasi Siliya Flores Nyu York vaqti bilan duşanba tongida vertolyot orqali Nyu Yorkdagi sud binosiga keltirildi.
Tarqalgan suratlarda Maduro va Floresga Amerika Giyohvand moddalarga qarşi kuraş departamenti xodimlari hamrohlik qilayotganini köriş mumkin. Venesuela yetakçisi va uning rafiqasi kişanlangan, buğdoy rangidagi kurtka va şimda bölişgan – AQŞda mahbuslar formasi şunday rangda böladi.
Avvalroq AQŞ boş prokurori Pem Bondi Maduro va uning rafiqasiga qarşi «narkoterrorizm», qurol saqlaş va giyohvand moddalar kontrabandasi böyiça ayblovlar qöyilganini ma’lum qilgandi.
Amerika naşrlari yozişiça, Maduro federal sud majlisi zaliga qamoqxona formasida, oyoği kişanlangan holda (qöli esa boğlanmagan) olib kirilgan va tarjimon xizmatidan foydalangan holda ispan tilida gapirgan.
Ayblov xulosasida narkoterrorizm maqsadida til biriktiriş, avtomatik qurol va portlovçi qurilmalarni saqlaş kabi törtta band sanab ötilgan.
Işni 92 yoşli okrug sudi Elvin Hellerstin olib bormoqda, Maduro advokatlikka WikiLeaks asosçisi Julian Assanjning manfaatlarini himoya qiliş orqali tanilgan Barri Joel Pollakni yollagan.
Amerika naşrlari xabar berişiça, Maduro öziga qöyilgan barça ayblovlarni rad etgan. U Venesuelaning qonuniy prezidenti ekanini aytib, özini harbiy asir deb atagan.
Uning rafiqasi Siliya Flores ham aybga iqror bölişdan boş tortgan.
Mavzuga oid
Rodrigesning qasamyodi
Venesuelaning yangi rahbari Delsi Rodriges duşanba kuni Karakasda mamlakat Milliy assambleyasida (parlament) vaqtinça prezident sifatida qasamyod qildi.
Uşbu yiğilişda deputatlar Maduroni qöllab-quvvatlagan holda «Vamos Nico» («Olğa, Niko!») şiorini hayqirişgan, deb xabar beradi AFP agentligi.
Assambleya Maduroning rafiqasi Siliya Floresning böş örni körsatilganda ham uni olqişlagan.
Assambleyadagi şovqin Maduroning öğli – Venesuela parlamenti a’zosi Nikolas Maduro Gerraning nutqi boşlanganida tinçidi, u ota-onasi Venesuelaga «qaytişi» haqida gapirgan.
U, şuningdek, Rodrigesni «sözsiz qöllab-quvvatlaşi»ni bildirgan. «Menga işonavering. Mening oilamga işoning», – degan unga Nikolas Maduro Gerra.
Maduroning öğli, Venesuela parlamenti a’zosi Nikolas Maduro Gerra Rodrigesni «sözsiz qöllab-quvvatlaşi»ni aytdi.
«Badali oğir böladi»
Oldinroq AQŞ prezidenti Donald Tramp Atlantic naşriga bergan intervyusida Delsi Rodriges agar AQŞ bilan hamkorlikdan boş tortadigan bölsa, «juda katta tölov qilişiga töğri kelişi»ni aytgandi.
«Agar u töğri yöl tutmasa, katta tölov qilişiga töğri keladi, balki Maduronikidan ham», – degandi Tramp.
Prezident samolyoti bortida jurnalistlarning savollariga javob berarkan, Tramp Rodriges AQŞga öz mamlakati resurslari, jumladan, neft konlaridan foydalanişga «töliq huquq» taqdim etişi kerakligini aytgan.
Uning fikriça, Rodrigesda «boşqa variantlar ham yöq». U aynan nimani nazarda tutganini uning oldingi bayonotidan tuşuniş mumkin: Trampning sözlariga köra, AQŞ «agar zarurat tuğiladigan bölsa, ikkinçi va yanada keng kölamli hujumni amalga oşirişga tayyor».
Öz navbatida, Delsi Rodriges AQŞ prezidentiga murojaat qilib, Vaşingtonni hamkorlikka çaqirgan va Venesuela «tinçlikka va tinç-totuv yaşaşga sodiqligini tasdiqlaşi»ni qayd etgan.
«Prezident Donald Tramp, xalqlarimiz va mintaqamiz uruşlarga emas, tinçlik va muloqotga loyiq. Venesuelaning tinç yaşaşga, rivojlanişga, suverenitet va kelajakka haqqi bor», – degan u.
Delsi Rodriges duşanba kuni Karakas vaqti bilan soat 8:00 da (Grinviç böyiça 12:00) prezident sifatida qasamyod qildi. Marosimni parlament spikeri, Delsi Rodrigesning akasi – Xorxe Rodriges olib bordi.
AQŞ davlat kotibi Marko Rubio CBS telekanaliga bergan intervyusida agar Venesuela «töğri qarorlar qabul qilmasa», Vaşingtonda «AQŞ manfaatlari himoyasini ta’minlaş uçun köplab ta’sir vositalari saqlanib qolişi»ni aytdi.
Avvalroq, şanba kuni Donald Tramp davlat kotibi Marko Rubio Rodriges bilan muloqot qilgani va u «AQŞ nimani sörasa, şuni qilişga» tayyorligini aytganini ma’lum qilgandi. Bu esa Rodrigesning Venesuela «imperiya mustamlakasi»ga aylanmasligi haqidagi oldingi ommaviy bayonotiga hamda Maduroning qölga olinişini qoralab, uni hamon davlat rahbari deb ataşiga zid keladi.
Maduro amerikalik harbiylar tomonidan uşlanib, olib ketilganidan köp ötmay, Tramp AQŞ «xavfsiz, munosib va oqilona ötiş davrini amalga oşirmaguniça Venesuelani boşqarib turişi»ni aytdi.
CNN agentligi Amerika ma’muriyatidagi manbalariga tayanib xabar berişiça, AQŞ Venesuelada imkon qadar tezroq fursatda «itoatkor muvaqqat hukumat» paydo bölişiga intilmoqda. Amerika rasmiylarining ustuvor vazifasi – darhol demokratiyaga ötiş emas, birinçi navbatda barqaror boşqaruvga erişiş va mamlakatning neft infratuzilmasini tiklaş. Telekanal manbalariga köra, bunda Rubio asosiy rol öynaydi.
Keyinroq Tramp NBC uçun bergan intervyusida Venesuelada yaqin 30 kun içida saylovlar ötkazişning imkoni yöqliginini aytdi. «Saylov ötkazilişi uçun biz mamlakatda tartib örnatişimiz kerak. Ammo buning uçun vaqt talab etiladi», – degan u. U Venesuelada saylovlar ötkazişga qaçon imkon bölişiga aniqlik kiritmagan.
Tramp yana bir bor mamlakatning muvaqqat prezidenti Delsi Rodriges Oq uy bilan hamkorlik qilişini aytgan. Agar hamkorlik töxtatiladigan bölsa, AQŞ yana kuç işlatişi mumkinligiga işora qilgan. «Biz buni qilişga tayyormiz. Aslida, biz şunday qilişni [Nikolas Maduro öğirlangaç, Venesuelaga qöşin jönatiş] möljallagan edik», – degan u.
BMTda AQŞning Venesueladagi operatsiyasi muhokama qilinmoqda
BMT Xavfsizlik Kengaşi Nyu Yorkdagi favqulodda yiğilişda Venesueladagi vaziyatni muhokama qilmoqda. Quyida ayrim mamlakatlar vakillarining fikrlari keltiriladi.
Venesuelaning BMTdagi doimiy vakili Samuel Monkada Venesuela «yuridik asosga ega bölmagan noqonuniy qurolli hujum» nişoniga aylangani haqida gapirdi. U AQŞni «BMT nizomini qöpol ravişda buziş»da ayblagan. Monkadaning ta’kidlaşiça, bu Venesuelaning tabiiy resurslarini qölga kiritiş niyatida bölgan Qöşma Ştatlarning «oçközligi» tufayli sodir bölgan.
Qöşma Ştatlarning BMTdagi doimiy vakili Maykl Uolts AQŞ «qonun ustuvorligini ta’minlaşga qaratilgan jarrohlik amaliyoti» ötkazganini aytgan. U Maduroni «noqonuniy prezident» va «qonun taşqari» deb atagan.
Daniyaning BMTdagi doimiy vakili Kristina Markus Lassen «çuqur xavotir» bildirib, «çegaralar daxlsizligi muhokama qilinmasligi»ni qöşimça qildi. Bu Tramp AQŞga «milliy xavfsizlik manfaatlari uçun Grenlandiya kerakligi»ni yana bir bor ta’kidlaşi ortidan sodir böldi.
«Köplab kubaliklar öldirilgan»
AQŞ harbiylarining Maduroni qölga oliş amaliyoti çoğida Kuba xavfsizlik xizmatlarining köplab xodimlari öldirilgan, deya ma’lum qildi AQŞ prezidenti.
«Bilasizmi, keça köplab kubaliklar ham öldirildi», – dedi Tramp Air Force One bortida jurnalistlarga.
Kuba hukumati 32 fuqarosi ölimini tasdiqlagan. Mamlakatda 5 va 6 yanvar milliy motam kunlari deb e’lon qilingan.
Kuba kuçlari Nikolas Maduro xavfsizligini ta’minlaşga jalb qilingandi.
«Vatandoşlarimiz öz burçlarini şaraf va qahramonlik bilan bajardilar va qattiq qarşilik körsatib, hujum qilganlarga qarşi töğridan töğri jangda yoki bombardimon natijasida halok böldilar», – deyiladi Kuba hukumati bayonotida.
New York Times naşri Venesueladagi manbalariga tayanib xabar berişiça, AQŞning Venesueladagi hujumlari qurbonlari soni 80 kişiga yetgan. Naşr ma’lumotlariga köra, ular orasida tinç aholi vakillari ham, xavfsizlik kuçlari xodimlari ham bölgan.
Kolumbiyaga tahdidlar
Prezident samolyoti bortida jurnalistlarning savollariga javob berar ekan, Donald Tramp Kolumbiyaga tahdidlar haqida ham gapirdi.
U kelgusida Kolumbiyaga qarşi harbiy harakatlar bölişini istisno qilmadi va şunday dedi: «Menga bu yaxşi ğoya bölib tuyulmoqda». Tramp Kolumbiya prezidenti Gustavo Petroni «kasal odam» deb atagan.
«Kolumbiya ham juda nosoğlom, uni kokain işlab çiqariş va uni Qöşma Ştatlarga sotişni yaxşi köradigan bemor boşqaradi va u bu bilan uzoq vaqt şuğullanmaydi», – dedi Tramp.
Kolumbiya prezidenti bu tahdidlarga munosabat bildirib, heç narsadan qörqmasligini aytdi.
«Men umuman taşvişlanayotganim yöq. Boşqalardan farqli ölaroq, yaşiradigan heç narsam yöq. Aynan men ön yilimni nufuzli siyosatçilar va qurollangan giyohvand moddalar savdogarlari örtasidagi aloqalarni tekşiriş va ommaga oşkor qilişga bağişladim», – dedi u.
Avvalroq Gustavo Petro Kolumbiya hukumati Venesuela va Lotin Amerikasi suverenitetiga qarşi bosqinçilik harakatini qoralaşini ma’lum qilgandi.
Dunyodagilar Maduro qöl olinişiga qanday reaksiya qilmoqda?
Duşanba kuni Ispaniya hukumati Venesueladagi operatsiya tufayli AQŞni tanqid qildi. Mamlakat taşqi işlar vaziri Xose Manuel Albares Cadena SER radiostansiyasiga bergan intervyusida Venesuela hududidagi operatsiya xalqaro huquqni buzişini va «juda xavfli pretsedent» yaratişini aytdi.
Mamlakat boş vaziri Pedro Sançes ham Vaşingtonning harakatlarini qoraladi. «Bu biz töliq qoralaydigan harakat, Ukraina va Falastin xalqlarining azob-uqubatlariga olib kelgan harakatlar kabi», – dedi u.
Ispaniyada 600 mingga yaqin venesuelaliklar yaşaydi, ularning köpçiligi oğir iqtisodiy ahvol va ijtimoiy muammolar tufayli öz mamlakatini tark etgan.
Ispaniya Xalq partiyasidan bölgan konservatorlar, aksinça, Maduroning hokimiyatdan çetlatilişini olqişladi, biroq prezidentning «qölga olinişi» qonuniyligidan xavotir bildirdi.
Öz navbatida, Venesuelaning ittifoqçilari – Xitoy va Eron AQŞni Nikolas Maduro va uning rafiqasini ozod qilişga çaqirdi.
Xitoy Taşqi işlar vazirligi 5 yanvar kuni AQŞning harakatlari «xalqaro huquq va xalqaro munosabatlarni tartibga soluvçi asosiy me’yorlarning oçiqdan oçiq buzilişi» ekanini ma’lum qildi.
Tehron ham AQŞning harakatlarini qoralab, Maduro va uning rafiqasini ozod qilişni talab qildi. «Bu faxrlaniş uçun sabab emas, bu noqonuniy harakatlar», – dedi Eron TIV vakili Ismoil Baqoiy.
