1) Mikroto‘lqinli pech (1946)

Oshxonada eng ko‘p uchraydigan qurilmalardan biri mutlaqo tasodifan ixtiro qilingan.

Ikkinchi jahon urushi davrida radiolokatsiya texnologiyalarining rivojlanishi jang harakatlari tabiatini tubdan o‘zgartirib, dushmanni aniqlash samaradorligini oshirdi. 1946 yili Raytheon kompaniyasi muhandisi Persi Spenser shu sohada tadqiqot olib borayotganida hayrat bilan shunga guvoh bo‘ldiki, cho‘ntagidagi shokolad batonchigi… erib ketgan edi. Mana shu g‘alati kuzatuv mikroto‘lqinli pech yaratilishiga olib keldi. Bugun millionlab odamlar uni ovqatni tez isitish va taom tayyorlash uchun — tinch maqsadlarda qo‘llaydi, bu maqsadlar esa texnologiyaning o‘zi ilk bor qanday vayronkor vazifalar uchun yaratilganidan juda uzoq.

2) Internet va ARPANET (1969–1986)

1962 yili AQSh Mudofaa vazirligining Istiqbolli mudofaa tadqiqotlari agentligi (DARPA) yadroviy hujum sharoitida ham harbiy kompyuterlarni ishonchli bog‘lay oladigan aloqa tizimi ustida ishlagan. Shu sa’y-harakatlar natijasida 1969 yili ARPANET tarmog‘i ishga tushdi. Keyingi yigirma yilda olimlar tizimni rivojlantirib, domen nomlari tizimini (.com va boshqalar) yaratdi, so‘ng uni bosqichma-bosqich fuqarolik maqsadlarida ishlatishga o‘tdi.

1986 yilga kelib tijoratlashtirish boshlandi va bugun internetdan butun dunyo bo‘ylab uch milliarddan ortiq inson foydalanadi. Ijtimoiy tarmoqlar, elektron savdo, striming servislar va onlayn ta’lim inson hayotini tubdan o‘zgartirdi hamda sanoqsiz daromad manbalarini yaratdi.

3) GPS — global pozitsiyalash tizimi (1978–1983)

Sovuq urush davrida amerikalik olimlar sovet “Sputnik” sun’iy yo‘ldoshining radiosignallarini kuzatish orqali uning joylashuvini aniqlash mumkinligini kashf qildi. Bu kashfiyot AQSh armiyasiga — quruqlik qo‘shinlari, Harbiy-dengiz kuchlari va Harbiy-havo kuchlariga 1978 yilga kelib sun’iy yo‘ldoshlarga tayangan global navigatsiya tizimini yaratish imkonini berdi.

Dastlab Pentagon 24 ta sun’iy yo‘ldoshdan iborat tarmoqni faqat mudofaa maqsadlarida joriy etgan. Burilish nuqtasi esa prezident Ronald Reygan Korean Air Lines 007 reysi bilan bog‘liq hodisadan keyin GPS’ni fuqarolik foydalanishi uchun ochishga qaror qilgani bo‘ldi.

Bugun GPS xarita servislari, ijtimoiy tarmoqlar, o‘yinlar va fitnes ilovalarining asosida turib, qiymati milliardlab dollarga teng butun boshli sohalarni shakllantirmoqda.

4) Reaktiv dvigatellar (1939–1960)