AQSh va Isroil boshlagan urushda tashabbus hozircha Eron tarafida. Siyosiy tuzum Tramp kutganidek qisqa muddatda ag‘darilmadi. Aksincha, endi Eron AQSh va G‘arbga iqtisodiy, harbiy va siyosiy bosimga o‘tdi: urush qancha cho‘zilsa, Trampning ahvoli shunchalik taranglashadi, G‘arb davlatlarining iqtisodiy ahvoli shuncha og‘irlashadi.
Ikkinchidan, Eron hozir muzokara boshlashga rozi bo‘lsa, AQSh bosim qilishda davom etishi mumkin. Paradoks shundaki, urushda mag‘lub bo‘lmaslik uchun har qancha og‘ir bo‘lmasin, Eron bosim qilishda va urushishda davom etishi kerak. Bu urush hali-beri to‘xtamasligi va eskalatsiya kuchayib borishini anglatadi.
AQSh va Isroilning Eronga qarshi urush ochganiga ham hademay bir oy to‘ladi. Lekin mana, bir oydirki, urush to‘xtash tomon emas, aksincha, eskalatsiya – kuchayib borish tomon ketmoqda. Boshida AQSh va Isroil Eron davlati rahbarlarini yo‘q qilib, Erondagi siyosiy tizim yiqilishiga umid qilgan edi. Biroq unday bo‘lmadi. Natijada endi holsizlantiruvchi urush boshlanib ketdi.
Keyingi kunlarda Tramp «biz Eron bilan juda yaxshi muzokaralar olib boryapmiz», «Eron bilan kelishuvga yaqinmiz», «muzokaralar ketyapti», «Eron urushni to‘xtatishimizni, muzokaralarga o‘tirishimizni so‘rayapti» degan ma’nodagi ko‘plab bayonotlar berdi. Biroq bunga javoban Eron rasmiylari «bu gaplarning bari yolg‘on, biz AQSh bilan hech qanday muzokara olib bormayapmiz», «Eron muzokaralarga bormaydi, urushni davom ettiramiz», «Tramp o‘zi bilan muzokara olib borayotgandir, lekin Eron bilan emas…» degan ohangdagi qatiy javoblarni qaytardi.
Bu bir-biriga zid bayonotlar dunyo hamjamiyatini, ekspertlarni ham adashtirmoqda. Real vaziyatni tushunish qiyin bo‘lyapti. Haqiqatda AQSh va Eron o‘rtasida yashirincha muzokaralar ketmoqdami, ketayotgan bo‘lsa, tomonlarning shartlari va kelishuv potensiali qanday, degan savollar mavjud.
Birinchidan, Tramp – hech ikkilanmasdan yolg‘on gapira oladigan siyosatchi, u o‘zi xohlagan narsani «real vaziyat shunday» deya taqdim qila oladi. Shuning uchun Trampning gaplariga shubha bilan qarash – odatiy hol.
Ikkinchidan, haqiqatan ham AQSh va Eron o‘rtasida kontaktlar, aloqalar bo‘lishi aniq. Chunki hatto urushayotgan davlatlar ham boshqa davlatlar yoki shaxslar orqali o‘zaro muloqotlarni ushlab turishga harakat qilishadi, qizil chiziqlarni bir-biriga aytib turishadi.
Uchinchidan, CNN telekanali manbalariga ko‘ra, Eron AQShga ishonmasa-da, AQSh tarafidan asosiy muzokarachi borasida o‘z istagini bildirgan. Eron so‘roviga ko‘ra, AQSh tarafidan Stiv Uitkoff va Jared Kushner emas, vitse-prezident Vens kelishi kerak. Lekin bu masalani faqat Tramp hal qiladi.
