Shveytsariyada yer ostida dunyodagi eng katta batareya qurilmoqda: u quyosh va shamoldan quvvat oladi

Shveytsariyaning FlexBase kompaniyasi Argau kantonida ulkan oqimli redoks batareya loyihasini qurmoqda va pirovardida 2,1 GVt·soatdan ortiq saqlash sig‘imi va 1,2 GVt dan ortiq chiqish quvvatiga ega bo‘lishni rejalashtirmoqda. Kompaniya bunday miqyosni Leybshtadt atom elektr stansiyasining quvvati bilan taqqoslaydi.

Gap shunchaki rekordlar qo‘yadigan batareya qurishda emas. Quyosh panellari va shamol turbinalari bizning emas, balki tabiat jadvali bo‘yicha energiya ishlab chiqarganda, Yevropa qanday qilib elektrsiz qolmasligi yanada kattaroq masaladir, deb yozdi Econews.

Yer osti miqyoslarini tasavvur qilish qiyin. Hisobotlarda taxminan 27 metr chuqurlikdagi va ikki futbol maydonidan uzunroq bo‘lgan, oqimli redoks batareya tizimining markaziy qismlarini joylashtirish uchun qurilgan chuqurlik tasvirlangan. Yuzada kengroq kampus 40 ming kvadrat metrdan ortiq maydonni egallaydi, FlexBase tavsifiga ko‘ra, akkumulyator saqlash tizimining o‘zi esa 20 ming kvadrat metrdan ortiq maydonda joylashadi.

Laufenburgdagi saqlash tizimi ishlatilmagan qayta tiklanadigan elektr energiyasini qabul qilish va uni zarur bo‘lganda tarqatish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, tarmoqdagi kuchlanish va chastotani barqarorlashtirishga yordam beradi.

Swissgrid kompaniyasi 800 MVt quvvatga ega tarmoqni kengaytirishning birinchi bosqichini tasdiqlagan. Yakuniy saqlash tizimi 2,1 GVt·soatdan oshadi, bu hisob-kitoblarga ko‘ra, 24 soat ichida 210 mingga yaqin xonadonni ta’minlash uchun yetarli.

Oqimli redoks batareyasi ko‘pchilik biladigan litiy-ionli akkumulyatorlardan farq qiladi. U energiyani asosan qattiq elektrodlar ichida saqlash o‘rniga, uni rezervuarlarda joylashgan va elektrokimyoviy hujayralar orqali haydaladigan suyuq elektrolitlarda saqlaydi. Quvvatlash vaqtida elektr suyuqlikda kimyoviy energiyaga aylanadi. Quvvatsizlanish vaqtida bu jarayon orqaga qaytadi va elektr orqaga qaytadi.

Bunday xususiyat oqimli batareyalarning katta statsionar omborlar uchun jozibador bo‘lishi mumkinligining sababidir. Saqlash sig‘imini oshirish uchun quruvchilar odatda rezervuar hajmini oshirishi mumkin, holbuki chiqish quvvati ko‘proq o‘zgartirish uskunasiga bog‘liq bo‘ladi.

FlexBase o‘z tizimida yuqori suvli elektrolitdan foydalanishini ta’kidlaydi, kompaniya uni yonmaydigan, portlamaydigan va ikkilamchi qayta ishlashga yaroqli deb hisoblaydi.

Investitsiyalar ham salmoqli. Swissinfo nashrining xabar berishicha, xususiy moliyalashtirilgan ushbu loyiha 1 milliard dollarga baholanmoqda va 300 ga yaqin ish o‘rni yaratishi mumkin.