Kun.uz tahririyatiga Samarqand Davlat universitetining «Jismoniy madaniyat» fakultetining Sport faoliyati (xotin-qizlar sporti yönalişi) böyiça ötkazilgan kiriş imtihonlaridan norozi 14 nafar abituriyentdan murojaat kelib tuşdi.
Imtihonlarning yakuniy natijasini çiqarişda adolatsizlikka va taniş-bilişçilikka yöl qöyilganini ta'kidlagan qizlarning vajini örganiş uçun jurnalistik suriştiruv ötkazildi.
Ma'lum bölişiça, uşbu yönalişiga 15ta davlat granti, 35ta tölov-şartnoma asosida jami 50ta örin ajratilgan. 253 kişi ariza topşirgan. Kiriş uçun faqat ijodiy imtihonlar — sport sinovlari uç kunda, 31 iyul, 3 avgust va 7 avgust kunlari uçta blok böyiça ötkazilgan. Sinovlar ötgan kunning ertasigayoq natijalar Qabul komissiyasida ilib borilgan. Qizlar sinov natijalarini qöşib, kim neça ball töplaganini hisoblab borişgan va özlarining hisob-kitoblariga köra, ularning ayrimlari grant, köpçiligi kontrakt asosida öqişga kirişi kerak bölgan.
Biroq, oradan kunlar ötib, 3 sentabr kuni çiqarilgan yakuniy jadvalda ayrim dugonalaridan taşqari, ularning birortasi öqişga kirmagani ma'lum bölgan. Çunki sinovlarda past ball olgan abituriyentlarning 2-blok böyiça töplagan ballari oşirib qöyilgan.
Bizga ma'lum qilişlariça, ular Qabul komissiyasiga buning sababini sörab murojaat qilişganida «özingning baling töğrimi, boşqalarniki bilan işing bölmasin», degan javobni berişgan.
Qayd etiş lozimki, faqat 2-yönaliş — Gimnastika sport turi böyiça ötkazilgan sinovlar ballari özgartirilgan. 1-blok — Yengil atletika va 3-blok — Sport öyinlarinikiga teginilmagan.
Öqişga kirolmagan abituriyentlar suratga tuşirib yurgan sinov natijalariga e'tibor beramiz. Körib turganingizdek, 31 nafar abituriyentning ballarida farq bor.
Mavzuga oid
Yakuniy jadvalni olsak, ballari özgartirib, kötarib qöyilgan, deya da'vo qilinayotgan joylaşuvi mana şu tartibda. Bu suratga işonilsa, bor-yöği 8 kişi (1ta grant, 7ta kontrakt) öz kuçi bilan kirgan böladi.
Biz bu borada SamDU Qabul komissiyasi mas'ul kotibi Rahmatillo Mirzayevga uçradik.
U ötkazilgan sinovlarda qöyilgan ballar va yakuniy ballar röyxatini taqdim etdi. Sinovlarni Guliston davlat universiteti öqituvçilari kelib olişganini ta'kidlab, hammasi adolatli ötgani, abituriyentlarning vajlarida asos yöqligi, örtadagi farq qayerdan kelib qolganini bilmasligi, öşanda özlarida mavjud jadvallarning kseronusxasi ilinganini aytib ötdi.
Ya'ni, mas'ul kotibning sözlariga köra, çindan ham sinovlar natijalari ballari kseronusxasi imtihondan ertasi kuni qabul komissiyasi tomonidan hovlida paydar-pay ilib borilgan. Biroq qizlar uni suratga tuşirişgan bölişi, kompyuter dasturlari bilan özgartirgan bölişlari mumkin (ta'kid — bizniki).
Biz mazkur masalada SamDU rektori, qabul komissiyasi raisi, professor Rustam Xolmurodov bilan ham suhbatlaşdik.
Rustam Xolmurodov özi aniqlagan ma'lumotlarga köra, norozi bölib yurgan 14 nafar qiz birgalikda azaldan bir murabbiy qöl ostida imtihonlarga tayyorlangani, endi kimlardir norozilik uyğotiş, universitet obrösiga raxna soliş uçun ularni tezlab, «otaşin qilib», ataylab şov-şuv «kötarayotgani»ni aytdi. Qizlarning qölidagi imtihon natijalari suratlari özgartirilganini, imtihonda bunday közböyamaçilikka yöl qöyiş mumkin emasligi ta'kidlab ötdi.
Çindan ham, suratga tuşirilgan natijalarni kompyuterda özgartiriş mumkin. Tahririyat ixtiyorida 4 qiz tomonidan alohida-alohida taqdim etilgan, göyoki 4ta rakursdan tuşirilgan natijalar fotosuratlari bor. Ular — bir xil.
Vaziyat şunday edi: qizlar adolatsizlikka yöliqişganidan norozi, mas'ul rahbarlar heç qanday adolatsizlik röy bermaganini ta'kidlaşmoqda.
Şuning uçun ertasi kuni jarayon iştirokçilarining ikkinçi tomoni — öqişga «noqonuniy qabul qilingan» deya iddao qilinayotgan SamDU talabalari bilan uçraşdik.
Jismoniy madaniyat fakulteti dekani Bahodir Qipçoqov, dekan örinbosari hamda SamDU matbuot kotibi Dilmurod Döstmurodov bilan auditoriyaga kirib, qizlardan bölib ötgan voqealarni söradik.
Hozir talabalar ikki guruhga bölingan. Birinçi guruhdagi talaba qizlar bir ovozdan imtihonlar halol ötganini, heç qanday adolatsizlik bölmaganini ta'kidlab ötişdi.
«Qizlarning qölida öşa sinovlarning ertasigayoq tuşirilgan natijalar fotosuratlari bor ekan. Unda sizlarning aksaringizning ballaringiz kam körsatilgan. Sizlarning qölingizda ham öşa ballar suratlari bormi? Agar bölsa, demak, ular yolğon gapirayotgan bölişadi», deb savol berdik.
Faqatgina birgina qiz öşa biz istayotgan suratni körsata oldi. U davlat granti böyiça qabul qilingan Gavhar Zoirova edi. U röyxatning eng oxirida bölgani sababli faqat öşa varaqni tuşirib olganini aytdi. Uning ballari ham özgartirilgan deb taxmin qilinmoqda. Çunki, 2-blokda u 62,5 ball olgan. Jami 174,5 ball jamğargan. Norozi qizlar qölidagi jadvalda uning 2-blok böyiça jamğargan balli 50,5 körsatilgan.
Qolgan qizlar «biz qoğozga yozib yuruvdik», «bizning fotosuratga tuşira oladigan telefonimiz yöq», qabilida javob berişdi.
Ikkinçi guruhdagi talaba qizlarning tört nafarini köçada uçratib, şu savolni berganimizda, ular «bizda u natijalar yöq», degan javobni berişdi va qolgan savollarimizga javob bermasdan negadir tezda oldimizdan ketib qolişdi.
Rektor ta'kidlaganidek, 20 nafarga yaqin qiz imtihonlarga 6 oy mobaynida tayyorlangani, ularning 14 nafari kira olmagani çindan ham tasdiqlandi.
Lekin ballari özgartirilgan, deb da'vo qilinayotgan qizlar soni — 31 nafar. Qolganlar nega qöşilmayapti? «Ular adolatsizlikdan yiğlab yiğlab, endi qişloğimga qanday boraman, ota-onamga nima deyman, deya, taqdirga tan berib ketişdi», — deydi qizlardan birining onasi.
Öqişga kira olmagan qizlarning aytişiça, imtiyoz bilan davlat grantiga qabul qilingan abituriyentlar soni avvaldan 9 kişi deb e'lon qilinsa-da, yakunda ularning soni 11 nafar bölgan. Buni ular 3 sentabr kuni mandat jadvali ilingandagina bilişgan. Ungaça öqişga kirgan qizlarning ballarini hisoblab yurişgan.
Qizlar şuningdek basketbol va voleybol töpining farqiga bormagan, 100 metr va 400 metrga yugurişni eplay olmagan qizlar öqişga kirganini ta'kidlaşdi.
Ular qandaydir «yöl»lar bilan kirgani va bu «yöl»larning «yölkirasi» qança bölgani haqida ham aytişdi. «Yölkira»ni tölab qöygan qizlar imtihon natijalarini borib körib ham ötirişmaganini, «mening kirişim aniq», deb avvaldan aytganlari ham bölganini ta'kidlaşdi.
Qizlar Toşkentga borib, bu haqda Prezident qabulxonasi, Boş prokuratura, Oliy va örta maxsus ta'lim vazirligi va boşqa idoralariga ariza yozib kelişgan. Qizlar uylariga universitetdan xodim borib, arizani qaytarib olişga majburlanişayotganini ham aytib berişdi. Qiziq, nega? Tahririyat ofisida qizlar bilan gaplaşib turganimizda ulardan birining otasi qönğiroq qilib, ariza yuzasidan odam kelganini aytib qoldi.
Bu yerda kim haq, kim nohaq — faqat özlariga-yu, Yaratganga ayon. Masalani faqat vakolatli idoralar vakillari kelib, videoyozuvlarni körib, örganib çiqib, tahlil qilib, aniq bir narsa deyişlari mumkin. Adolatni röyobga çiqariş uçun şunday yöl tutişlari kerak ham. Universitet xodimlari agar oq bölsa, albatta videoyozuvlarni bittalab körsatib, özlarini oqlab olişlari kerak böladi.
Xullas, jurnalist sifatida mening aniqlay olganlarim şu böldi. Siz bu borada qanday fikrdasiz, aziz öquvçi?