Bu safargi hikoyamiz Farg‘ona viloyati Rishton tumanining Markaziy Farg‘ona cho‘llarida bir necha yildan buyon tuyachilik bilan shug‘ullanib kelayotgan Asrorjon Hikmatovning fermerlik faoliyati haqida.
Tuya parvarishining o‘ziga xos jihatlari, xo‘jalik ishchilarining kunlik ish faoliyati bilan tanishish uchun fermer xo‘jaligida bo‘ldik.
Ma’lum bo‘lishicha, tuyalar kuniga 3 mahal: erta tongda, tushlik va kechki paytda sog‘ilar ekan. Sahargi sog‘ish jarayonining guvohi bo‘lish uchun erta tongdan Rishton sari yo‘lga chiqdik.
Bizni fermer xo‘jalik ishchilari samimiy kutib olib, to‘g‘ri sut sog‘iladigan joyga olib borishdi. Ishchilar manzilgohidan to tuyalar og‘iliga yetib borguncha xiyla piyoda yo‘l bosdik.
Fermer xo‘jaligi ishchilari tuya yelinlarini obdan suvda tozalab yuvib, ikki tomondan sog‘a boshlashdi. Orada bo‘taloqlar ham sut bilan siylandi.
«Bundan bir necha yil avval dadamning tobi qochib, uzoq vaqt to‘shakka mixlanib qolgan edi. Odamlarning bergan tavsiyalari bilan dadam nihoyat tuya sutidan davo topdilar. O‘shanda birinchi marta tuyalarga mehrim uyg‘ongan. Dadam hozirgacha tuya suti ichadilar. Abu Ali ibn Sino «Tib qonunlari» asarida tuya suti shifobaxshligi xususida to‘xtalib, tarkibidagi vitaminlar sigir sutiga nisbatan uch barobar ko‘p bo‘lishi haqida ta’kidlagan. Ibn Sinoning aytganlari rost bo‘lib chiqdi. Tuya sutining ming dardga davo ekaniga dadam misolida o‘z hayotimda amin bo‘lganman»,— deydi «Roshidon nasldor tuyalari» fermer xo‘jaligi raisi Asrorjon Hikmatov.
Ko‘z ochib yumguncha 4 bosh tuya sog‘ib bo‘linib, poyoni yo‘q yaylovlarga olib ketildi. Bo‘taloqlarning yoniga xashak solindi. Biz yantoqzorga odimlab borayotgan tuyalarning ketidan ergashdik...
«2013 yilda Qoraqalpog‘istonning Qo‘ng‘irot tumanidan birinchi tuyani olib kelganman. Eng sevgan jonzotim tuya. Hayotimni ularsiz tasavvur qila olmayman. 2013 yildan buyon erta-yu kech tuyalar bilan birgaman. Jami 31 tuya bor, undan 27 tasi urg‘ochi, 4 tasi erkak», — deydi Asrorjon Hikmatov.
