Davlat tilini rivojlantirish departamenti 2019 yil 22 oktyabrda prezident farmoni bilan tashkil qilingandi. Departament Vazirlar Mahkamasi huzurida tashkil etilib, tuzilmada xodimlarining umumiy cheklangan soni 9ta shtat birligidan iborat bo‘lishi belgilangandi.
O‘shanda tashkilotga quyidagi vazifalar yuklangan edi:
- davlat tilini rivojlantirish, davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan monitoringni amalga oshirish;
- davlat tilining amal qilishi bilan bog‘liq muammolarni aniqlash va takliflar berish;
- o‘zbek tilining yozma nutqi me’yor va qoidalarini ishlab chiqish va lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini to‘liq joriy etish borasidagi ishlarni jadallashtirish;
- ilmiy asoslangan yangi so‘z va atamalarni iste’molga kiritish, zamonaviy atamalarning o‘zbekona muqobillarini yaratish va bir xilda qo‘llanishini ta’minlash, va boshqalar.
Shundan keyin, tashkil qilinganiga 3 yil to‘lganda – 2022 yilning dekabr oyida hukumatdagi ma’muriy o‘zgarishlar doirasida departament yopib yuborildi. Uning funksiyalari biror organga o‘tkazilmadi.
Tashkilotlar odatda vazifasini bajarib, qiladigan ishi qolmasa tugatiladi, yoki jamiyatga biror nafi tegmasligi ma’lum bo‘lganda yopilishi mumkin. Lekin til departamentining nega tugatilgani hech qayerda ochiqlangani yo‘q. Fikrimizcha, tashkilot o‘ziga yuklatilgan vazifalarning aksariyatini bajarmadi.
Departament tashkil qilinganda uning oldiga qo‘yilgan vazifalar qatoriga lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini to‘liq joriy etish ishlarini tezlashtirish kiritilgandi. Bu esa alifbo islohoti bilan bog‘liq edi. «Lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosini joriy etish to‘g‘risida"gi Qonunga o‘zgartirishlar kiritish haqida»gi qonun loyihasi muhokama bo‘ldi-yu, qumga singandek yo‘q bo‘lib ketdi.
Qolaversa, bir necha yildan beri «Davlat tili to‘g‘risida»gi qonunga o‘zgartirishlar kiritish haqida»gi qonunning qabul qilinmay yotganiga departamentning hech qanday munosabat bildirmagani qiziq. Oxirgi ma’lumotga
