БААга алоқадор компания Трампнинг крипто бизнесида катта улушдор экани маълум бўлди

Доналд Трампнинг АҚШ президенти сифатидаги иккинчи муддати бошланишига 4 кун қолганда, Бирлашган Араб Амирликлари билан алоқадор инвестиция фирмаси Трамплар оиласига тегишли криптовалюта компаниясининг 49 фоиз улушини 500 млн долларга сотиб олган. Бу ҳақда The Wall Street Journal суриштирувида сўз боради.

Гап криптоактивлар билан шуғулланувчи World Liberty Financial номли венчур компания ҳақида кетмоқда – бу компанияга президент Трамп ва унинг Яқин Шарқ бўйича махсус вакили Стив Уиткоффнинг оила аъзолари асос солган. Унинг салкам ярмини арабларга алоқадор фирмага сотиш ҳақидаги битимни президентнинг ўғли Эрик Трамп имзолаган.

Трамплар оиласи ва БААга алоқадор инвесторлар ўртасидаги бизнес ҳамкорлик – президент атрофидаги эҳтимолий манфаатлар тўқнашувига оид янги саволларни ўртага чиқаряпти.

WSJ манбаларининг сўзлари ва нашр ўрганган ҳужжатларга кўра, БААнинг миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси, мамлакатнинг суверен бойлик жамғармаси раиси, қироллик оиласидан бўлмиш Шайх Таҳнун бин Зоид Ол Наҳаённинг вакиллари компаниядаги улуш учун олдиндан тўлов қилган. Бунда, 187 млн доллар Трамплар оиласига қарашли корхоналарга, камида 31 млн доллар эса Уиткоффлар оиласи корхоналари ҳисобига тушган.

“Бу келишувнинг Америка сиёсати учун мисли кўрилмаган жиҳати шундаки, хорижий давлат расмийси ҳокимиятга келаётган АҚШ президентининг компаниясида катта улушдорга айланган”, деб ёзади нашр.

Қайд этилишича, Шайх Таҳнун муқаддам АҚШдан энг кучли сунъий интеллект чипларини сўраб келган, лекин айнан Трамплар компаниясига қилинган инвестициядан бир неча ой ўтиб, БАА Американинг қаттиқ қўриқланадиган сунъий интеллект чипларига кириш ҳуқуқини олган.

“Байден маъмурияти даврида Таҳнуннинг СИ чипларини қўлга киритишга уринишлари – бу нозик жиҳозлар Хитойга узатилиши мумкинлиги ҳақидаги хавотирлар сабаб рад этиб келинган. Хусусан, бундай хавфсирашга асослардан бири шунда эдики, Таҳнуннинг СИ билан шуғулланувчи G42 компанияси Хитойнинг санкция остидаги Huawei ва бошқа компаниялари билан алоқа қилган, шу сабаб разведка мулозимлари ва қонунчиларда хавотир уйғотган. Компания 2023 йил охирида Хитой билан алоқаларини узганини айтган бўлса-да, хавотирлар сақланиб қолаётган эди”, – деб ёзади Wall Street Journal.

2025 йил ноябр ойига келиб, АҚШ Савдо вазирлиги Nvidia'нинг энг замонавий СИ чипларини БАА компанияларига экспорт қилишга рухсат берган. Бу эса G42 каби давлат билан афилланган БАА компанияларига Blackwell авлодидаги ўн минглаб чипларни хавфсизлик ва ҳисобдорлик шартлари асосида харид қилишга йўл очган.

World Liberty акциялар хариди билан боғлиқ келишувни инкор қилмаган ҳолда, битимнинг СИ чипларига боғлиқлигини рад этди.

“Бу келишув Администрациянинг чипларга оид ҳаракатларига боғлиқлиги ҳақидаги ҳар қандай иддао – 100 фоиз уйдирма”, – дейилади компания изоҳида.

Журналистик суриштирувга Оқ уй ҳам муносабат билдириб, манфаатлар тўқнашуви ҳақидаги хавотирларни аритишга уринди.

“Президент Трамп фақатгина Америка халқи манфаатлари йўлида ҳаракат қилади, шу сабабли ҳам фейк тарқатувчи нашрларнинг унга ва унинг бизнесларига доир бир неча йиллик ёлғонлари ва сохта айбловларига қарамай, халқ уни лавозимига қайта сайлади. Президент Трампнинг активлари ишончли бошқарувга берилган ва фарзандлари томонидан идора қилинади. Манфаатлар тўқнашуви йўқ”, – деди Оқ уй матбуот котиби Анна Келли душанба кунги баёнотида.

Оқ уй маслаҳатчиси Девид Уоррингтон эса CNN'га берган изоҳида Стив Уиткоффга нисбатан гумонларни рад этди.