Женевада уч томонлама музокараларнинг учинчи раунди бўлиб ўтди

Женевада Россия, Украина ва АҚШ ўртасидаги музокаралар якунланди. 18 феврал кунги учрашув икки соатга яқин вақт давом этди. Бир кун олдинги музокаралар олти соатга чўзилганди.

Россия музокарачилари гуруҳи раҳбари, РФ президенти ёрдамчиси Владимир Мединский музокаралар «оғир, лекин ишчан руҳда ўтгани»ни айтди. Мединскийнинг сўзларига кўра, кейинги учрашув ҳам яқин вақтлар ичида ўтказилади.

BBC рус хизмати қайд этишича, кўп ўтмай РФ президенти ёрдамчиси музокаралар ўтказилган меҳмонхонага қайтиб келган, бу вақтда украин делегацияси ҳали ҳам шу ерда эди. У қўшимча изоҳ бермаган; қўшимча учрашув ҳақида расман хабар берилмаган.

Украина делегацияси раҳбари Рустем Умеров расмий қисм якунида «илгарилаш борлиги»ни айтди, аммо деталларни очиқламаслигини қайд этди. Унинг сўзларига кўра, музокаралар иштирокчилари келишувларни президентларга кўриб чиқишга топшириш учун «зарур даражага эришиш»га ҳаракат қилмоқда.

Украина президенти Володимир Зеленский техник ҳарбий масалаларни муҳокама қилишда «учала томон ҳам конструктив бўлгани», сиёсий йўналишдаги «музокаралар эса осон кечмагани»ни айтган. «Мулоқот ўтказилди, давом эттиришга келишилди», – деган у деталларни очиқламасдан.

BBC рус хизмати манбаси хабар беришича, музокаралар иштирокчилари бир кун олдин икки гуруҳга – сиёсий ва ҳарбий масалаларни муҳокама қилувчи алоҳида гуруҳларга бўлинганди.

Биринчи гуруҳ урушни тўхтатиш шартлари – ҳудудларга ким эгалик қилиши ва хавфсизлик кафолатлари масаласини муҳокама қилади.

Ҳарбий гуруҳ жанговар ҳаракатларни тўхтатишнинг техник реализациясини муҳокама қилмоқда: қўшинларни қандай жойлаштириш, тўқнашув чизиғида мониторингни қандай амалга ошириш, эҳтимолий қоидабузарликларни қандай қайд этиш.

BBC рус хизмати манбаси «ҳарбий» гуруҳ муҳокама қилаётган масалалар техник бўлса-да, бу форматнинг аҳамиятини эътибордан четда қолдирмаслик кераклигини таъкидлайди: сиёсий келишувларга эришилгандан сўнг дарҳол ўт очишни тўхтатиш учун буларнинг барчаси олдиндан ҳал қилиниши керак бўлади.

«Агар „ҳарбийлар ҳарбийлар билан“ формати олдиндан керакли қарорларни қабул қилмаса, нима бўлишини тасаввур қилинг: сиёсий қарор қабул қилинган, кейин эса ҳарбийлар қанчадир вақт давомида бор кучи билан ишлашига тўғри келади», – дея изоҳлайди у.

Зеленский музокараларнинг биринчи кунига бағишланган бошқа навбатдаги изоҳида Москвани музокараларни чўзишда айблади. «Кеча чиндан ҳам қийин учрашувлар бўлди, айтиш мумкинки, Россия аллақачон якуний босқичга чиқиши мумкин бўлган музокараларни чўзишга ҳаракат қилмоқда», – деди у.

Биринчи кун якунида Axios мухбири Барак Равид X ижтимоий тармоғида икки манбага таяниб, сиёсий қисм бўйича музокаралар «боши берк кўчага кириб қолгани» ҳақида ёзди. Бунга Мединскийнинг позицияси сабаб бўлгани айтилган. Бу позиция айнан нимадан иборат эканига манбалар аниқлик киритмаган.

Манбалардан бирининг айтишича, россияликлар ҳам Зеленскийнинг сўнгги оммавий баёнотларидан шикоят қилишган (айнан қандай баёнот эканига яна аниқлик киритилмаган), уларнинг фикрича, Украина президенти уруш тугашидан кўра, эҳтимолий сайловлар арафасида мамлакат ичкарисида ўз обрўсини ошириш ҳақида кўпроқ қайғурмоқда.

Равиднинг пости Axios сайтида Украина президенти Зеленский билан музокараларнинг биринчи кунида олинган интервю чиқишидан кўп ўтмай пайдо бўлди. Суҳбат чоғида Зеленский Мединскийнинг музокаралар гуруҳига қайтганини танқид қилиб, у урушнинг «тарихий илдизлари» ҳақида фалсафа сўқишни яхши кўришини, ҳозир эса тезкор ҳаракат қилиш кераклигини таъкидлаган.

«Бу бемаъни ишларга вақтимиз йўқ. Биз қарор қабул қилишимиз ва урушни тугатишимиз керак», – деган Украина президенти. Зеленский интервю давомида бўлажак сайловларда номзод бўлиши мумкинлигини истисно қилмаган, ҳолбуки у сентябр ойида уруш тугаганидан кейин сиёсатдан кетишини айтганди.

Зеленский ҳудудлар масаласини ҳал қилиш учун (Россия бутун Донбасс устидан назоратни талаб қилмоқда) у ва Владимир Путин ўртасида учрашув ўтказиш энг тўғри йўл бўлиши ҳақидаги позициясини такрорлаган. У ўз вакилларига бундай учрашув бўйича келишувга эришиш бўйича топшириқ берган. Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков эса Женевада бу масала муҳокама қилинганми, дея берилган саволга жавоб беришдан бош тортди.