Ўзбекистонда антитаналарни аниқлаш учун тест олиш бошланади, аҳолининг қанча қисмида коронавирусга иммунитет борлиги аниқланади

Халқаро пресс-клубнинг коронавирусга оид вазият таҳлилига бағишланган сессиясида иштирок этган Бош санитария инспектори Нурмат Отабеков ПЗР, экспресс ва иммунофермент тест тизимлари ҳақида маълумот берди.

«Коронавирусга ташхис қўйиш учун амалиётда қўллаш мумкин бўлган учта лаборатория усули мавжуд. Булар – ПЗР (полимер занжир реакцияси), иммунофермент таҳлил усули (ИФА) ва экспресс тест.

ПЗР натижаларининг чиқиши кўпроқ вақт талаб қилади, ИФА ва экспресс тест натижалари тез чиқади. Аммо улар бевосита касаллик антигенини эмас, касаллик антигени организмга тушгандан кейин унга иммунитетнинг берган жавоб реакцияси – антитаначаларни аниқлашга қаратилган.

Экспресс тизимида тест оладиган бўлсак, натижа 20 дақиқада пайдо бўлади. Лекин бунинг учун одам ё касалланиб соғайган бўлиши, ё касалликнинг тахминан 10-кунларини бошдан кечираётган бўлиши керак, токи тест иммунитет ҳосил қилган антитаначаларни илғай олсин», дея Отабековнинг сўзларини келтирмоқда Kun.uz мухбири.

Маълум қилинишича, яқин орада экспресс ва ИФА тизими орқали вирус учун тест олиш йўлга қўйилади.

«Экспресс ва ИФА тизимида тест олиш ҳам яқин орада йўлга қўйилади. Бу масала республика махсус комиссияси протоколига киритилган, СЭОА ҳам керакли ишларни бошлади.

Кимдир касалликка чалиниб, шундан кейин иммунитет ҳосил қилса, кимдир касаллик тарқаган ҳудудда яшаб туриб ҳам иммунитет шакллантиради – вирусдан оз-оздан олган ҳолда иммунитет мослашади. Маълум бир ҳудуд аҳолисининг 70 фоизи касаллик билан касалланса, шу орқали қолган 30 фоизни ҳам ҳимоя қилиш мумкин бўлади», деди Нурмат Отабеков.

Коронавирусга қарши курашиш штаби аъзоси, профессор Ҳабибулло Оқилов одатий зотилжам (пневмония) ва коронавирус негизида ривожланувчи зотилжам фарқини тушунтирди.

«Оддий (бактериал) пневмония 100 йиллардан бери даволаб келиняпти, уни шифокорлар жуда яхши танишади. Бунда зотилжам вирусли ёки бактериал бўлса, ёки вирусли бўлиб кейин бактерия қўшилган бўлса, пневмония бронхларда ва ўпка алвеолаларининг ичида ривожланади. Яллиғланиш жараёнлари шу ерларда кечади.

Коронавирус негизида пайдо бўлувчи пневмония эса ўпка алвеолалари атрофидаги майда қон томирлари – капиллярларда ривожланади. Капиллярлар алвеолаларни қон билан таъминлаши керак, пневмония натижасида қон таначалари бир-бирига ёпишиб, қоннинг етиб бориши қийинлашади. Бу кимёвий пневмония дейилади.

Одатдаги пневмонияда шамоллаш, ялллиғланиш жараёнлари 1 ҳафта, 10 кун давомида босқичма-босқич ривожланадиган бўлса, коронавирусда бунинг учун атиги 2-4 соат кифоя. Эрталаб яхши гаплашиб турган беморни тушдан кейин сунъий нафас бериш аппаратига улашга тўғри келиб қолиши мумкин», деди Оқилов.