Финландия чегарасидаги қочқинлар: ЕИ биргаликда ҳаракат қилади

Европа Иттифоқининг Финландия ва Россия ўртасидаги ташқи чегарасида сўнгги воқеалар, Россиядан Финландия томонига қочқинлар оқими кириб келгани Страсбургда Европа парламентида депутатлар, Европа комиссияси ва ЕИ кенгаши вакиллари иштирок этган муҳокама мавзуси бўлди. Бу масала 21 ноябр, сешанба куни кун тартибига шошилинч равишда киритилди. Европа Иттифоқининг барча институтлари, хусусан, миграциядан фойдаланаётган Россиядан гибрид таҳдидларга қарши курашда ягона сиёсатга муҳтож эканини билдирди.

Европарламент аъзолари Финландияни бир овоздан қўллаб-қувватлади, шу билан бирга, муҳожирларнинг ҳуқуқлари ва қадр-қимматини ҳимоя қилиш муҳимлигини таъкидлади. «Биз чегараларимизни, қадриятларимизни ҳам ҳимоя қилишимиз керак», - дея хулоса қилди Европа комиссари Илва Юханссон. У, сўзга чиққан кўплаб парламент аъзолари сингари, бундай муаммоларга Евроиттифоқнинг умумий қатъий жавобини ишлаб чиқишга чақирди. 

Юханссон Россиянинг Финландия билан чегарасидаги қочқинлар оқимини дежавю деб атади ва икки йил аввал Александр Лукашенко томонидан Беларуснинг Полша, Литва ва Латвия билан чегараларида ҳам худди шундай ҳолат яратилганини эслатиб ўтди. «Биз буни ўшанда ҳал қилгандик, ҳозир ҳам ҳал қиламиз», деди Европа комиссари. Унинг фикрича, Европа Иттифоқи «ўз қадриятларимизни ўзимизга қарши йўналтирган» қочқинлар муаммосини ҳал қилиш учун ягона концепцияга муҳтож.

Финландиядан депутат Сирпа Пиетикайненнинг таъкидлашича, кучли умумий сиёсатга қўшимча равишда, Европа Иттифоқи Россия билан энг узун ташқи чегарасида Европол ва Европа чегара қўриқчилари (Frontex), шунингдек, гибрид операцияларга қарши моделга муҳтож.

Финландиялик депутатлар тафсилотларни айтиб берди

Финландиянинг бошқа парламентарийлари нима бўлаётгани ҳақида маълумот берди. Шу тариқа, улар маълумотларига кўра, биргина ноябр ойининг ўзида 500 га яқин йигитлар тўлиқ бўлмаган ҳужжатлар билан чегарага келган, уларнинг шахсий гувоҳномалари «йўлда сирли равишда ғойиб бўлган». Финлар фикрича, «ФСБ» хорижликларни Россияга фаол равишда жалб қилмоқда, кейин уларни велосипедлар билан таъминлаб, автобусда чегарага олиб боряпти. Улар асосан Сурия, Сомали ва Яман фуқаролари бўлиб, 20 даража совуқда назорат-ўтказиш пунктларида ташлаб кетилган. Тўққизта ўтиш жойидан тўрттаси ёпилганидан сўнг, қочқинлар шимолга Лапландияга қараб ҳаракатланган, у ерда халқаро ҳимоя юзасидан мурожаат қилиши мумкин. Австриялик депутат Лукас Мандл бу ҳаракатларни «давлат томонидан уюштирилган одам контрабандаси» деб атади.

Муҳокама чоғида Россия Европа Иттифоқининг миграция сиёсатидаги камчиликларни суиистеъмол қилишда давом этмаслиги учун муҳожирларни чегарага олиб келиш кампанияси бўйича масъул шахсларга нисбатан санкциялар қўллаш, шунингдек, бошпана олиш ҳуқуқига эга бўлмаган муҳожирларга нисбатан аниқ қоидаларни ишлаб чиқиш чақириқлари бўлди.

Европа Иттифоқи кенгашига раислик қилаётган Испаниянинг ташқи ишлар бўйича давлат котиби Анхелес Морено Бау Европарламентни қонун лойиҳаси бўйича таклифлар киритишга чақирди. 

Ноябр ойи ўрталаридан буён Ироқ, Сурия, Яман ва бошқа Яқин Шарқ давлатларининг юзлаб фуқаролари Финландияга кириш учун Россия томонидан чегарага йўл олди. Аксарият бошпана изловчилар Финландияга кириш учун зарур ҳужжатларга эга эмас. Финландия расмийлари ушбу фаолиятни «аниқ ташкил этилган», «ўз-ўзидан содир бўлиши мумкин эмас» ва миллий хавфсизликка жиддий таҳдид солади, деб ҳисоблайди.