ЕИ Венгрия ва Словакияни Россия нефти бўйича баҳсда қўллаб-қувватламади

Венгрия ва Словакиянинг Европа Иттифоқини Украина билан Россия Федерациясидан нефт олиш бўйича баҳсга жалб этишга уринишлари муваффақиятсиз якунланди: Еврокомиссия (ЕК) уларнинг Киевни «Лукойл» Россия нефт компаниясига қарши янги санкцияларни бекор қилишга ундаш ҳақидаги илтимосини қўллаб-қувватламади. «Европа Иттифоқи мамлакатлари савдо вакилларининг кечаги учрашувида ҳеч ким Будапешт ва Братислава тарафини олмади», деб ёзади Financial Times (FT) 25 июл, пайшанба куни уч манба маълумотларига таяниб. 

Манбалардан бирининг FT’га айтишича, Украина билан савдо шартномасида таъминотни тўхтатишга имкон берадиган хавфсизлик банди мавжуд. Аввалроқ, Европа Иттифоқининг савдо бўйича комиссари Валдис Домбровскис нашрга Брюсселга далиллар тўплаш ва ҳуқуқий вазиятни баҳолаш учун кўпроқ вақт кераклигини айтган эди.

Ўтган ҳафтада Украина Россия концерни Ғарб санкциялари остида қолгани сабабли, «Лукойл» нефтининг Венгрия ва Словакияга транзитини тўхтатди. FT эслатганидек, бу икки давлат Россия Федерациясининг Украинага кенг миқёсли ҳужумидан сўнг Россия нефтини импорт қилиш бўйича умумевропа тақиқидан истисно бўлди. Аммо «Дружба» нефт қувури орқали «Лукойл» маҳсулотлари транзити тўхтатилгач, Венгрия ва Словакия Украина билан савдо келишуви доирасида маслаҳатлашувларни бошлаш илтимоси билан Европа комиссиясига мурожаат этди. 

ЕИ дипломати: «Оқибатлар жуда катта бўлади» 

Агар Словакия Россиядан нефт импорт қилиш имконини йўқотса, «оқибатлар жуда катта бўлади», деди Европа Иттифоқи дипломатларидан бири FT’га. Бугунги кунда Словакиядаги ягона нефтни қайта ишлаш заводида Россия нефтининг улуши 35-40 фоизни ташкил этади. Ушбу нефтдан тайёрланган маҳсулотлар, жумладан, Украинанинг ўзига ва кўплаб Европа Иттифоқи мамлакатларига 5 декабргача берилган рухсатномага мувофиқ экспорт қилинади. 

Словакия президенти Петер Пеллегрини агар Украина «Лукойл» бўйича ўз позициясини ўзгартирмаса, «реакция билдиришга мажбур бўлишини» айтди. Унинг қўшимча қилишича, Братислава Украинага газ захиралари ва электр энергиясини етказиб беришда ёрдам бермоқда. «Лукойл»нинг нефт импортидаги улуши тахминан 25-30 фоизни ташкил этувчи Венгрия вакиллари FT’га изоҳ беришдан тийилишди. 

Украина расмийлари, деб ёзади нашр, «Дружба» қувури орқали аввалгидек худди шундай миқдордаги нефт бошқа рус компанияларидан етказиб берилаётганини билдирмоқда.

Венгрия Украинага Россиядан нефт транзити тақиқлангани сабабли таҳдид қилмоқда 

Украина ўз ҳудуди орқали «Лукойл»дан Россия нефтининг транзитини тақиқлаганидан сўнг, Венгрия қарши чораларни эълон қилди. «Биз Украина «Лукойл» муаммосини ҳал қилмагунча Европа тинчлик жамғармасидан маблағ ажратилишига тўсқинлик қиламиз», деди 23 июл куни Венгриянинг ATV телеканалига ташқи ишлар вазири Петер Сийярто. Венгрия маълумотларига кўра, гап 6,5 млрд евро ҳақида кетмоқда, у Украинага қурол ва ўқ-дорилар етказиб беришга сарфланиши керак.
 
Сийярто Европа Иттифоқи Украинани Россиянинг «Лукойл» компаниясидан Шарқий Европага «Дружба» нефт қувури орқали келадиган нефт таъминотида чекловини олиб ташлашга ишонтиришига ишонч билдирди. 

Россия ҳукумати раҳбари ўринбосари, Россия собиқ энергетика вазири Александр Новак Венгрия ва Словакия нефт олишда давом этишини айтди, аммо бу қандай содир бўлиши ҳақида изоҳ беришдан бош тортди. Аввалроқ «Лукойл»нинг ноаниқ маълумотларига таяниб, бошқа йўналишлардан фойдаланиши айтилганди. «Дружба» қувурининг бир қисми Беларус ҳудудидан ўтади.