Жаҳон | 07:23
9498
4 дақиқада ўқилади

Харита: 2026 йилдаги энг кучли паспортлар

Паспорт — бу фақат саёҳат учун ҳужжат эмас. Миллионлаб одамлар учун у имкониятларни белгилаб беради: қаерда ишлаш, ўқиш, инвестиция киритиш ёки ҳатто кейинги сафар ҳақида орзу қилишни. Айрим паспортлар деярли ҳамма жойга эшик очади, бошқалари эса узун виза учун навбатлар ва қоғозбозлик билан бирга келади.

Фото: Getty Images

Henley Passport Index 2026 маълумотларига кўра, паспортлар эгалари олдиндан виза олмасдан кириши мумкин бўлган мамлакатлар сонига қараб сараланади. Ҳозир глобал мобилликда етакчи бўлиб турган давлатларнинг кичик бир гуруҳи бор.

2026 йилда дунёдаги энг кучли паспорт Сингапурга тегишли. Сингапур паспорти эгалари 192 та мамлакатга визасиз саёҳат қилиши ёки келган жойида виза олиши мумкин — бу индекс тарихидаги энг юқори кўрсаткич.

Бу позиция мамлакатнинг узоқ муддатли дипломатик таъсири, барқарор бошқаруви ва мустаҳкам икки томонлама келишувларини акс эттиради. Henley & Partners қайд этишича, сўнгги ўн йил ичида Осиё давлатлари мақсадли дипломатия ва иқтисодий очиқлик орқали саёҳат имкониятларини изчил кенгайтириб келмоқда.

World Visualized

Европа эса юқори ўринларни ушлаб туришда давом этмоқда. Бешта Европа мамлакати — Дания, Люксембург, Испания, Швеция ва Швейцария Европадаги энг кучли паспортлар унвонини бўлишади: уларнинг ҳар бири 186 та мамлакатга визасиз кириш имконини беради. Россия 2025 йилга нисбатан тўрт поғона юқорилаб, 46-ўринни эгаллади. Россия паспорти эгалари учун 113 та мамлакат визасиз очиқ.

Европа паспортларининг кучи Шенген зонаси, ҳудудий ҳамкорликнинг юқори даражаси ва Америка, Осиё ҳамда Африка давлатлари билан кўплаб ўзаро келишувлар билан узвий боғлиқ. Henley маълумотлари Европа юқори рейтингли паспортлар энг кўп жамланган минтақа эканини кўрсатади.

Шимолий Америкада энг кучли паспорт Канадага тегишли: у 181 та мамлакатга олдиндан виза олмасдан кириш имконини беради. Канада паспортининг кучи барқарор халқаро муносабатлар, визавий режимни бузиш хавфининг пастлиги ва мамлакатнинг глобал дипломатиядаги мустаҳкам ўрни билан изоҳланади. АҚШ паспорти ҳам рейтингда юқори бўлиб қолса-да, 2026 йилда визасиз кириш мумкин бўлган мамлакатлар сони бўйича Канада уни ортда қолдирган.

Океанияда етакчилик Янги Зеландияда: унинг паспорти 183 та мамлакатга визасиз саёҳат қилиш имконини беради. Янги Зеландиянинг юқори ўрни мамлакатнинг сиёсий барқарорлиги, миграция хавфининг пастлиги ва чегара назоратининг ишончли тизими билан боғлиқ. Henley маълумотларига кўра, сўнгги ўн йилда Янги Зеландия ўз позициясини изчил яхшилаб келган ва кўпинча йирикроқ иқтисодий давлатларни ортда қолдирган.

Жанубий Америкада энг кучли паспорт Чилига тегишли бўлиб, у 175 та мамлакатга кириш имконини очади. Чили Европа, Осиё ва Шимолий Америка билан кенг қамровли саёҳат келишувлари, шунингдек минтақавий блокларда фаол иштирок этиши билан ажралиб туради. Мамлакат Жанубий Америкада АҚШнинг ESTA тизимига ҳамда қатор Осиё давлатларига визасиз кириш имконига эга бўлган кам сонли давлатлардан бири бўлиб қолмоқда.

Африка қитъасида эса етакчи — Сейшел ороллари: 154 та мамлакатга визасиз кириш имкони бор. Аҳолиси кам бўлса-да, Сейшеллар ташқи дунёга йўналтирилган сиёсат ва туризмга таянган кучли дипломатиядан ютуққа эришади. Henley маълумотлари Сейшеллар саёҳат эркинлиги бўйича Африкадаги анча йирик иқтисодиётларни ҳам доимий равишда ортда қолдираётганини кўрсатади.

2026 йилда Henley Passport Index бўйича Ўзбекистон паспорти 75-ўринда. Бу рейтинг 105 та давлат паспортини қамраб олади ва уларнинг эгалари қанча мамлакатга визасиз ёки келган жойида виза билан кириши мумкинлигини ҳисоблайди. Аввалроқ Ўзбекистон паспорти 82-ўринда бўлган бўлса, энди кўрсаткичлар анча яхшиланди.

Ўзбекистон фуқаролари 60 дан ортиқ мамлакатга визасиз кириши ёки келган жойида виза олиши мумкин. Бу саёҳат, бизнес, таълим ва шахсий ташрифлар учун имкониятлар ошганини кўрсатади.

Отабек Матназаров
Тайёрлаган Отабек Матназаров

Мавзуга оид