Rockwool: Украинада ишсизлик урушдан олдинги даражага яқинлашди

Берлиндаги Rockwool жамғармаси ўтказган тадқиқотга кўра, Россиянинг Украинага кенг кўламли босқини бошланганидан тўрт йил ўтгач, Украина меҳнат бозори кутилган хавф-хатарларга қарамасдан ҳайратланарли барқарорлик кўрсатмоқда. Reuters агентлиги 22 феврал, якшанба куни тадқиқот натижаларига таяниб ёзишича, урушнинг илк ойларида 20 фоиздан ҳам юқори бўлган ишсизлик ҳозир тахминан 11 фоизни ташкил этмоқда — бу эса урушдан олдинги даврдан атиги бир неча фоиз пунктга юқори, холос.

Таҳлилчилар таъкидлашича, ҳақиқий иш ҳақи даражаси (номинал маошга қанча товар ва хизмат сотиб олиш мумкинлиги) 2024 йилгача кузатилган пасайишдан кейин яна урушдан олдинги кўрсаткичларга етган, ҳатто улардан ҳам ошиб кетган.

“Узоқ давом этган урушларда ғалабалар кўпинча жанг майдонида эмас, заводларда қўлга киритилади. Украина меҳнат бозори ҳозиргача мисли кўрилмаган миқёсдаги силкинишлар қаршисида ҳам бардош берди”, — деди тадқиқот муаллифларидан бири, Миландаги Боккони тижорат университети профессори Тито Боэри. Унинг айтишича, Украинада ўта оғир шароитда ишчи кучини “ажабланарли даражада тез” қайта тақсимлаш (қайта жойлаштириш) юз берган.

Россиянинг Украинага қарши кенг кўламли уруши 2022 йил феврал ойида бошланганидан кейин Украина меҳнат бозори тарихий кўламдаги силкинишларни бошдан кечирди. Экспертлар қайд этишича, фақат меҳнатга лаёқатли кўп сонли аҳолининг мамлакатдан чиқиб кетиши ҳисобига тахминан 3 млн ишчи кадрлар йўқотилган. Яна камида 500 минг киши ҳарбий хизматга чақирилган, 150 минг киши эса ҳарбий ҳаракатлар оқибатида ҳалок бўлган.

Тадқиқотда кўрсатилишича, умуман олганда, Украина ҳукумати назорат қилаётган ҳудудларда меҳнатга лаёқатли аҳоли тахминан тўртдан бир қисмга қисқарган.

Уруш бошланганидан бери Украинада иқтисодий фаоллик фронт чизиғидан ғарб ҳудудларига силжиган, мудофаа саноатида бандлик кўрсаткичлари ошган. Тадқиқотчилар Украина меҳнат бозори барқарорлигини иш ҳақи белгилаш ва ишга ёллаш амалиётидаги мослашувчанлик, шунингдек офисдан ташқарида ишлаш имкониятлари билан ҳам изоҳлайди. Бундан ташқари, аёлларни иш билан таъминлаш даражаси ўсгани, жумладан анъанавий равишда эркаклар устун бўлган соҳаларда ҳам аёллар кўпроқ ишлаётгани ижобий рол ўйнаган.

Шу билан бирга, Халқаро валюта жамғармаси (ХВЖ) Украина иқтисодиёти 2026 йилда 4,5 фоизга ўсишини прогноз қилмоқда. Бу кўрсаткич 2022 йилда тўртдан бир қисмдан ҳам кўпроққа пасайган, аммо кейин яна ўсишни бошлаган.