Трамп Эрон электр станцияларига зарба беришни кечиктирди

АҚШ президенти Доналд Трамп мамлакат қуролли кучларига Теҳрон билан музокаралар олиб бориш учун Эроннинг энергетика объектларига зарба беришни беш кунга кечиктиришни буюрди.

Оқ уй раҳбари Truth Social ижтимоий тармоғидаги саҳифасида АҚШ ва Эрон сўнгги икки кун мобайнида «жуда яхши ва самарали музокаралар» ўтказгани ҳақида ёзган.

«Шу ҳафта давом этадиган ушбу чуқур, батафсил ва конструктив музокараларнинг характери ва оҳангидан келиб чиқиб, Уруш вазирлигига Эрон электр станциялари ва энергетика инфратузилмасига ҳар қандай ҳарбий зарбаларни беш кунга тўхтатиб туришга буйруқ бердим», – дейилади унинг постида.

У музокаралар тафсилотларини келтирмаган.

Эрон томони ҳозирча бу борада расмий муносабат билдирмади. Аммо маҳаллий нашрлар АҚШ президентининг сўзларини инкор этиб, ҳеч қандай музокаралар ўтказилмаётгани, Трамп шунчаки қўрқиб кетгани ва алдаётгани ҳақида ёзишмоқда.

Хусусан, Ислом инқилоби муҳофизлари корпусига алоқадор бўлган Fars агентлиги Трамп Эрон Яқин Шарқдаги электр станцияларига зарба бериши ҳақида огоҳлантирганидан кейин Эрон электр станцияларига зарба бериш режаларидан воз кечганини қайд этган.

Аввалига Трампнинг баёноти нефт нархи кескин пасайишига сабаб бўлди. Хусусан, Brent маркали нефт 13 фоизга арзонлаб, бир баррели 96 долларга баҳоланди. Аммо Эрон томони унинг сўзларини рад этиб чиққач, нархлар яна ўса бошлади.

22 март куни Трамп Эронга ултиматум қўйиб, 48 соат ичида Ҳўрмуз бўғозини кемалар қатнови учун очишни талаб қилганди. У бу талаби бажарилмаган тақдирда АҚШ Эроннинг электр станцияларини ўққа тутиши ва яксон этиши билан таҳдид қилганди. Бунга жавобан Ислом инқилоби муҳофизлари корпуси Ҳўрмуз бўғозини бутунлай ёпиб қўйишга ва АҚШнинг Яқин Шарқдаги иқтисодий манфаатларига зарар етказишга тайёрлигини билдирди. Корпусдагилар Исроилдаги электр станцияларига зарба беришга, шунингдек, «Америкага алоқадор бўлган шунга ўхшаш компаниялар»ни йўқ қилишга ваъда берган.

Эрон Яқин Шарқдаги урушнинг илк кунларидаёқ Ҳўрмуз бўғозини блоклаб қўйганди. Урушгача жаҳон бўйлаб денгиз орқали ташиладиган нефтнинг бешдан бир қисми ушбу ҳудуддан ўтарди. Бу кунига 20 миллион баррел дегани. Бундан ташқари, суюлтирилган табиий газнинг ҳам катта қисми бўғоз орқали ташилади. Бўғоз блокланиши нефт нархи кескин кўтарилишига сабаб бўлди ва Халқаро энергетика агентликлари шошилинч тарзда захиралардаги 400 миллион баррел нефтни бозорга чиқаришга мажбур бўлди.

AFP агентлиги иқтибос келтирган Kpler таҳлилий компанияси маълумотларига кўра, сўнгги уч ҳафта ичида фақат кам сонли кемалар бўғоздан ўтишга муваффақ бўлган – урушдан олдинги ҳажмнинг тахминан беш фоизи.

Шу билан бирга, Эрон расмийлари бўғоз АҚШ ва Исроил билан алоқадор бўлган кемалардан ташқари барча кемалар учун очиқлигини таъкидлаб келади.