Яқин Шарқдаги уруш: Эрондаги энг баланд кўприк вайрон қилинди

Исроил ва АҚШ бошлаган урушнинг 34-кунида ҳам Эрондаги нишонлар бўйлаб зарба бериш давом этди – ижтимоий тармоқларда ракета базаси ва кўприк нишонга олингани акс этган видео тарқалди. Эрон Исроил ва қўшни мамлакатлар бўйлаб ракета учириш билан жавоб қайтарди. Бу вақтда Франция президенти Эмманюэл Макрон Ҳўрмуз бўғозини ҳарбий йўл билан очиш имконсизлигини айтди ҳамда Трампнинг у ва рафиқаси Брижит ўртасидаги муносабат ҳақидаги сўзларига кескин жавоб қайтарди.

Эрон бўйлаб зарбалар: кўприк ва ракета базаси шикастланди

Пайшанба куни Исроил ёки АҚШ Теҳрондан ғарбда жойлашган Караж шаҳридаги дарадан ўтган катта кўприкка зарба берди. Бу кўприк пойтахтни мамлакат ғарбидаги ҳудудлар билан боғловчи муҳим трассада қурилган.

АҚШ президенти Доналд Трамп Truth Social ижтимоий тармоғидаги саҳифасида ушбу зарба оқибатлари акс этган видеони эълон қилди.

«Эрондаги энг катта кўприк қуламоқда ва ундан бошқа ҳеч қачон фойдаланилмайди. Тез орада янада кўпроқ янгиликлар бўлади!» – деб ёзди у ижтимоий тармоқда.

Кўприкка уюштирилган ҳужумга жавобан Эрон Исроил ва Яқин Шарқнинг бошқа мамлакатларидаги кўприкларни «нишон» деб эълон қилди.

Таъкидланишича, вайрон бўлган кўприк «Эрон муҳандислигининг дурдонаси» ва «Ислом Республикасининг фахрли рамзи» эди.

Қурилиши ҳали тугалланмаган В1 кўприги Яқин Шарқдаги энг баланд кўприклардан бири ҳисобланади: кўприк йўлининг узунлиги 1050 метр, уни тутиб турувчи устунлар баландлиги эса 136 метрни ташкил этади.

Эрон давлат нашрларига кўра, кўприк бўйлаб зарба вақтида саккиз киши ҳалок бўлиб, бир неча киши яраланган.

Шу куни Теҳронда ҳам портлаш овозлари эшитилган. Маҳаллий аҳоли вакиллари BBC форс хизмати мухбирига айтишича, шаҳар шарқида ва шимоли-шарқида камида саккиз марта портлаш рўй берган.

BBC Verify фактчекинг хизмати ҳам Эрон марказидаги Исфаҳон шаҳрида олинган ва ракета базасига йўлланган зарба акс этган учта видеонинг ҳақиқийлигини тасдиқлади. Видеоларда кучли портлашлар, жумладан, иккиламчи детонация ҳолати, аланга ва тутун устунлари, шунингдек, шаҳар томонга ҳамда база ёнидаги қирларга тушаётган парчаларни кўриш мумкин.

База тоғлар этагидаги Исфаҳон шаҳри жанубида жойлашган.

BBC Verify бўлими пайшанба куни тарқалган яна видео ҳақиқийлигини тасдиқлаган, унда Эрон шимоли-шарқидаги Машҳад шаҳри аэропорти ҳудудида қуюқ тутун кўтарилгани акс этган.

Видео аэропорт яқинидан ўтган йўлда ҳаракатланган машинада туриб олинган. Бу ерда айнан нима ёнаётганини аниқлаш қийин. Эрон матбуоти ёзишича, зарба ёқилғи омборига берилган бўлиши мумкин. Машҳад аэропорти ҳудудида Эрон ҳарбий-ҳаво кучлари базаси ҳам жойлашган.

Эрон зарбалари

Бирлашган Араб Амирликлари мудофаа вазирлиги Эрон ҳарбийлари пайшанба куни мамлакат бўйлаб 19 та ракета ва 26 та дрон учиргани ҳақида маълум қилди – уруш бошланганидан буён учиб келган ракета ва дронлар сони мос равишда 457 ва 2038 тани ташкил этмоқда.

Кувайт ҳарбийлари эса кун давомида иккита ракет ва 13 дрон тутиб қолинганини хабар қилган; Қатарда ўз ҳудудига учиб келган барча дронлар уриб туширилгани ҳақида ахборот берилган.

Исроил армияси пайшанба куни бир кун олдин, Песаха байрами бошланган кунда Эрон Исроил бўйлаб 20 та ракет учиргани, улардан бирортаси нишонга етиб бора олмаганини маълум қилган.

Пайшанба куни Эрон Исроилни ўққа тутишда давом этди, бундан ташқари, мамлакат шимолига Ливандаги «Ҳизбуллоҳ» гуруҳининг 130 га яқин ракетаси учиб келган, шунингдек, Ямандаги ҳусийчилар ҳам Исроил бўйлаб зарба йўллаганини билдирган. Исроил нашрларига кўра, «Ҳизбуллоҳ» ҳужуми оқибатида тўрт киши яраланган.

Макрон Трампга қарши

Франция президенти Эмманюэл Макрон Трампнинг у ва рафиқаси Брижит ўртасидаги муносабатлар юзасидан қилган қўпол ҳазилига жавоб қайтарди.

Трамп чоршанба кунги ёпиқ тушликда европалик етакчилар билан Ҳўрмуз бўғозини очиш масаласидаги мулоқоти ҳақида гапираётиб, ҳазиллашишга қарор қилди ҳамда Макроннинг рафиқаси гўёки «унга нисбатан жуда ёмон муомила қилиши» ва президент ҳали ҳам «ўнг қўл билан жағига берилган зарбадан ўзига келмагани»ни айтди.

Пайшанба куни Жанубий Кореяга ташриф билан келган Макрон бу луқма «буўхшов ва ноўрин» экани ҳамда муносабат билдиришга ҳам арзимаслигини айтди, кейин эса Трампнинг НАТО ва Эрондаги уруш бўйича баёнотларига муносабат билдирди.

«Қуруқ гаплар, чалкашликлар жуда кўп. Барчамизга эса барқарорлик, хотиржамлик, тинчлик керак. Бу шоу эмас, одамлар ҳаёти ҳал қилинмоқда», – деган Макрон.

«Агар жиддий кўринмоқчи бўлсанг, ҳар куни бир кун олдинги гапингни инкор этадиган гапларни айтмаслигинг керак», – дея қўшимча қилган Франция президенти.

Макрон ҳарбий йўл билан Эронни Ҳўрмуз бўғозини очишга мажбур қилиб бўлмаслигини таъкидлаган.

«Биз аввалбошдан бу вариантни қўллаб-қувватламаганмиз, чунки у реал эмас. Бу жараён чексиз чўзилади ва бўғоздан ўтувчи ҳар кимни Ислом инқилоби муҳофизлари корпусининг баллистик ракеталари зарбасига дучор қилади», – деган Макрон.

Британия видеосаммити

Буюк Британия Форин-офис раҳбари Иветт Купер пайшанба куни Ҳўрмуз бўғози муаммоси бўйича 40 дан ортиқ давлат ташқи ишлар вазирлари иштирокида видеосаммит ўтказди.

Ушбу йиғилишдан сўнг Купер, кейин эса Буюк Британия мудофаа вазирлиги келаси ҳафта Британия бош штабида турли мамлакатларнинг «ҳарбий режалаштирувчилари» йиғилишини эълон қилди.

Мудофаа вазирлигининг Х ижтимоий тармоғида маълум қилинишича, Ҳўрмуз бўғозини очишнинг «реалистик вариантлари» ушбу йиғилиш мавзуси бўлади.

Европа Иттифоқи ташқи сиёсат хизмати раҳбари Кая Каллас Британия видеосаммитидан сўнг Қизил денгиздаги кемаларни Яман ҳусийчилари ҳужумларидан ҳимоя қилиш билан шуғулланувчи Европа Иттифоқининг Aspides денгиз гуруҳини кучайтиришга чақирди. Ҳозирда бу гуруҳ таркибида учта жанговар кема ва битта ёрдамчи кема мавжуд.

Нефт яна қимматлади

Пайшанбага ўтар кечаси (Европа вақти билан), Доналд Трамп миллатга мурожаатини бошлаганида ҳарбий ҳаракатлар якунланганини эълон қилмоқчи эмаслиги маълум бўлди ва нефт нархи юқорига ўрлади.

Brent нефтининг бир баррели 99 доллардан 109 долларгача кўтарилди, WTI нефти кўтарилиши эса янада юқорироқ бўлди – бир баррел учун 113 долларгача.

Кун охирига келиб фючерслар нархи бироз пасайди, аммо умуман олганда шу даражада қолди.