Қўшимча функционаллар
-
Тунги кўриниш
Инфографика: 2026 йилда дунёда интернет эркинлиги
Янги инфографикада 171 давлат интернетдан эркин фойдаланиш даражаси бўйича тақдим этилди. Натижалар дунё миқёсида кескин тафовутлар мавжудлигини кўрсатади: Европанинг айрим давлатлари ва Лотин Америкасидаги баъзи мамлакатларда тизимлар анча очиқ бўлса, КХДР ва Хитой каби давлатларда интернет тармоғи қаттиқ назорат қилинади.
Фото: Ai
Маълумотлар Cloudwards компанияси тайёрлаган 2026 йилги интернет эркинлиги индексига асосланган. Унда давлат сиёсати тўрт йўналиш бўйича баҳоланган: торрент-трафик, VPN’дан фойдаланиш имкони, катталар учун мўлжалланган контентга кириш ва сиёсий ҳамда фуқаролик фикрини эркин ифода этиш даражаси.
Ҳеч бир давлат идеал натижага эришмаган. Шунга қарамай, тўрт қитъада жойлашган 11 та мамлакат 92 балл билан биринчи ўринни бўлишиб турибди. Булар: Бельгия, Коста-Рика, Дания, Финландия, Исландия, Лихтенштейн, Янги Зеландия, Норвегия, Словакия, Суринам ва Тимор-Лесте.
Европа давлатлари ушбу етакчилар гуруҳининг ярмидан кўпроғини ташкил қилади, айниқса Шимолий Европа мамлакатлари ажралиб туради. Бу ўринда ягона истисно — 80 балл тўплаган Швециядир. Скандинавия давлатлари либерал ва бағрикенг жамиятлари, шунингдек, сиёсий тизимлари билан танилган.
Кутилмаган даражада юқори ўринларни Суринам ва Тимор-Лесте ҳам эгаллаган. Жанубий Америка ва Осиёда жойлашган бу ривожланаётган давлатлар ижтимоий тармоқлар ва интернетга киришни деярли чекламайди.

Рейтингнинг қарши томонида эса 0 балл билан КХДР турибди. У ерда фақат жуда кам сонли фуқароларгина глобал интернетдан фойдалана олади. Унинг ўрнига ташқи ахборотни фильтрлайдиган “Кванмён” миллий тармоғи қўлланади.
Ундан кейин Хитой ва Россия келади. Улар Эрон ва Покистон билан бирга дунёдаги энг паст кўрсаткичлардан бири — 4 баллни олган. Шу билан бирга, тақдим этилган матнда Россиядаги бу чекловлар “МҲО” сабаб вақтинчалик характерга эга экани таъкидланган. Cloudwards манбасида эса Россия, Хитой, Эрон ва Покистоннинг ҳар бири 4 балл олгани, уларда айрим глобал платформаларни блоклаш ёки вақтинча чеклаш амалиёти мавжудлиги қайд этилган.
Хитойнинг “Буюк файрволи” дунёдаги интернет цензурасининг энг машҳур механизмларидан бири ҳисобланади. У мамлакат раҳбариятига нисбатан танқидларни чеклаш ва сиёсий жиҳатдан нозик контентни, масалан, Тяньаньмэнь майдонидаги намойишлар ҳақидаги материалларни блоклаш учун ишлатилади. Шунингдек, у хорижий платформалар ва ижтимоий тармоқларга киришни ҳам чеклайди.
АҚШ 64 балл билан Австралия, Франция, Германия ва Япония билан бирга рейтингнинг ўрталарида жойлашган. Буюк Британия 52 балл билан бироз пастроқ ўринда турибди, бу эса қисман катталар учун мўлжалланган контентга киришни тартибга солувчи сўнгги қонунлар билан изоҳланган. Cloudwards рўйхатида Германия, Япония ва АҚШнинг 64 балл олгани, Буюк Британия эса 52 балл билан қайд этилган.
Яққол истиснолардан бири — Жанубий Корея. У 32 балл тўплаган, бу эса Куба, Қозоғистон ва Венесуэла каби 36 балл олган давлатлардан ҳам паст. Бу ҳолат интернет эркинлиги даражасига нафақат сиёсий тузум, балки муайян контент чекловлари ҳам таъсир қилишини кўрсатади.
Мавзуга оид
22:15 / 22.04.2026
Сиёсатчи Дунцова Россияда эркин интернет учун «уйда норозилик» уюштиришни таклиф қилди
08:19 / 22.04.2026
Қайси мамлакатларда дипломлилар кўпроқ? Инфографика
08:04 / 20.04.2026
Инфографика: дунёдаги айиқлар ўлчами таққосланди
07:33 / 18.04.2026